Trump, Trudeau thúc TQ thả hai người Canada

Hai nhà lãnh đạo Canada và Hoa Kỳ đồng lòng tiếp tục thúc ép Bắc Kinh trả tự do cho hai công dân Canada đang bị giam giữ sau vụ bắt bà Mạnh Vãn Chu, Ottawa cho biết.

Hai công dân Canada Michael Spavor (trái) and Michael Kovrig đang bị giam giữ tại Trung Quốc

Theo Reuters, Canada muốn Trung Quốc trả tự do ngay lập tức cho Michael Kovrig và Michael Spavor, những người lọt vào tầm ngắm của nước này sau khi chính quyền Canada bắt giữ bà Mạnh, giám đốc tài chính của tập đoàn Huawei Technologies vào ngày 1/12/2018 theo yêu cầu của Hoa Kỳ.

Trung Quốc phản đối hành động này và sự việc có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng toàn cầu trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh vướng vào cuộc chiến thương mại.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 7/1 và cảm ơn ông vì “lời tuyên bố ủng hộ mạnh mẽ từ Hoa Kỳ” đối với Canada để đáp lại việc hai công dân nước này bị bắt tại Trung Quốc, thông cáo của văn phòng Trudeau cho hay.

“Hai nhà lãnh đạo đồng lòng đặt mục tiêu là hai công dân Canada phải được phóng thích.”

Trong một thông cáo riêng, Nhà Trắng nói rằng ông Trump và ông Trudeau, đã trao đổi về việc giam giữ bất hợp pháp hai công dân Canada tại Trung Quốc nhưng không đưa thêm chi tiết.

Hôm 4/1, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ kêu gọi người Mỹ “tăng cường thận trọng” khi đi du lịch đến Trung Quốc sau một loạt các vụ giam giữ các nhân vật cao cấp.

Lời cảnh báo mới đây nhất cho rằng nhiều công dân Hoa Kỳ đang bị ngăn cản xuất cảnh khỏi Trung Quốc.

Cảnh báo này được đưa ra khi hai công dân Canada vẫn đang bị giam giữ tại nước này.

Nhà cựu ngoại giao Michael Kovrig và doanh nhân Michael Spavor bị bắt vào tháng trước khi quan hệ giữa Canada và Trung Quốc đi xuống sau vụ Canada bắt giữ giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu.

Bà Mạnh đang phải đối mặt với việc bị dẫn độ sang Mỹ để ra tòa vì cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Kovrig và Spavor sẽ phải đối mặt với các cáo buộc gây hại đến an ninh quốc gia. Hôm thứ Năm, công tố viên Trung Quốc cho rằng họ “chắc chắn” đã vi phạm luật.

Ba công dân Hoa Kỳ khác cũng bị tình nghi là “tội phạm kinh tế” và bị cấm rời khỏi Trung Quốc vào tháng 11.

Victor và Cynthia Liu, là con của một doanh nhân đang bị truy nã, và mẹ của họ, Sandra Han, đã bị giam giữ kể từ tháng Sáu.

Công dân Mỹ cần làm gì khi đi Trung Quốc?

Đây là lời cảnh báo cho công dân Hoa Kỳ về cái gọi là lệnh cấm xuất cảnh đối với các công dân nước ngoài đến Trung Quốc.

“Công dân Hoa Kỳ có thể bị giam giữ mà không có quyền tiếp cận… các dịch vụ lãnh sự hoặc thông tin về các cáo buộc chống lại họ,” lời cảnh báo viết.

Giám đốc tài chính Huawei, Mạnh Vãn Chu đã bị bắt ở Canada theo yêu cầu của Trung Quốc
Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu bị bắt ở Canada theo yêu cầu của Mỹ

Các cá nhân không liên quan đến thủ tục tố tụng hoặc nghi ngờ có hành vi sai trái cũng bị cấm xuất cảnh kéo dài để buộc các thành viên gia đình hoặc đồng nghiệp của họ phải hợp tác với tòa án Trung Quốc,” Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết trong một cảnh báo riêng được đưa ra vào tháng 1 năm ngoái.

Lời khuyên mới nhất cũng cảnh báo về “những hạn chế đặc biệt” đối với những người có hai quốc tịch Mỹ-Trung. Quyền công dân kép không được công nhận theo luật Trung Quốc, và Bộ Ngoại giao đã cảnh báo rằng công dân Mỹ-Trung có thể bị giam giữ và bị từ chối các hỗ trợ của Hoa Kỳ tại Trung Quốc.

Hoa Kỳ cũng khuyên công dân nên sử dụng hộ chiếu Hoa Kỳ và thị thực Trung Quốc hợp lệ, đồng thời yêu cầu các quan chức thông báo cho đại sứ quán Hoa Kỳ ngay lập tức nếu bị giam giữ hoặc bị bắt giữ.

Các vụ bắt giữ gần đây

Giáo viên người Canada Sarah McIver đã được thả vào tuần trước sau khi bị bắt giữ vì “làm việc bất hợp pháp tại Trung Quốc”.

Cả Trung Quốc và Canada đều cho biết trường hợp này khác với trường hợp của ông Kovrig và ông Spavor, những người bị buộc tội làm nguy hại đến an ninh quốc gia.

Trung Quốc khẳng định việc giam giữ cả hai người đàn ông không liên quan đến vụ bắt giữ bà Mạnh, nhưng nhiều nhà phân tích tin rằng đó là một hành động ăn miếng trả miếng.

Hôm thứ Năm, công tố viên Trung Quốc cho biết hai người đàn ông này đã “vi phạm luật pháp và quy định của đất nước chúng tôi” và đang bị điều tra. Bắc Kinh cũng duy trì quyết định cấm ba công dân Mỹ rời khỏi đất nước này vào tháng 11.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói với các phóng viên rằng họ “tất cả đều có … giấy tờ nhận dạng hợp lệ là công dân Trung Quốc” và “bị nghi ngờ đã phạm tội kinh tế”.

Cha của Victor và Cynthia Liu, ông Liu Changming, bị truy nã trong vụ lừa đảo trị giá 1,4 tỷ đô la tại Trung Quốc và việc giam giữ người thân của ông Liu là một nỗ lực nhằm ép ông ta đối mặt với cáo buộc lừa đảo.

Theo BBC

SHARE