Châu Á bước nào năm Canh Tý 2020 với nỗi lo sợ lan ra về con virus Vũ Hán.

Thủ tướng Lý Khắc Cường tới Vũ Hán hôm 27/01 giám sát việc xây bệnh viện để đối phó với hàng nghìn ca nhiễm bệnh coronavirus

Cho đến hôm nay 27/01/2020, các lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc có vẻ đã bình tâm lại, và lên tiếng chứng tỏ với dư luận quốc tế là họ vẫn sống, không vì nghỉ Tết mà quên đi đồng bào và nhân loại.

Hôm trước, Chủ tịch Tập Cận Bình nêu cảnh cáo tình hình ở Vũ Hán, Hồ Bắc là “nghiêm trọng”.

Cuối tuần qua, thủ tướng Lý Khắc Cường chủ trì họp Ban chỉ đạo thuộc Trung ương Đảng (chú ý: ông Lý thường chỉ lo việc Quốc vụ viện, tức chính phủ, nay chỉ đạo cả bên Đảng), để ra lệnh kéo dài kỳ nghỉ Tết tới 02/02, và hạn chế giao thông nội địa ngăn virus lây lan.

Ngay hôm nay, ông Lý Khắc Cường tới Vũ Hán giám sát việc xây bệnh viện để đối phó với hàng nghìn ca nhiễm bệnh.

Chậm phản ứng gây cáo buộc “che đậy”

Tuy thế, lãnh đạo Trung Quốc đã mất điểm nghiêm trọng qua việc xử lý, thông báo cho quốc tế rất chậm về dịch coronavirus.

Trong thế giới phẳng về thông tin, và sự hiện diện của hàng vạn người nước ngoài ở chính Vũ Hán, chính quyền Trung Quốc đã phạm sai lầm là cứ làm theo cách riêng khi bất ngờ cách ly đô thị 11 triệu dân này mà không thông báo minh bạch các bước xử lý là gì.

Chỉ vào các mạng xã hội tiếng Anh ở Anh tôi đã thấy đủ các loại “phóng sự nhân dân”: nào là live streaming của một cô người Thổ Nhĩ Kỳ đi khắp các phố, các chợ ghi lại cảnh hoang vắng, lo ngại, nào là video đăng trên báo Hong Kong từ trong một bệnh viện ở Vũ Hán với hàng nghìn người lo âu, chầu chực để được khám nghiệm.

Gần đây nhất là lời kêu gọi của một thanh niên Trung Quốc ở Vũ Hán mô tả cặn kẽ tình hình bị cách ly gây lo sợ ra sao.

Dư luận quốc tế rất công bằng, nhân chứng là người Anh, người Thổ Nhĩ Kỳ, người Hán, đều được hoan nghênh, miễn là bạn đưa tin trung thực từ Vũ Hán ra cho thế giới bên ngoài.

Các báo Anh cũng ngay lập tức đặt câu hỏi, “Vì sao ca mắc coronavirus đầu tiên được báo vào ngày 01/12/2019, mà qua cả kỳ nghỉ cuối năm, sang Tết Trung Hoa, chính quyền chẳng làm gì, thậm chí còn để cho 5 triệu dân Vũ Hán kịp túa đi khắp nơi?”

Disgusting Food Museum opening in Los Angeles on December 9, 2018, with the aim of exposing visitors to different cultures and foods and what we may all be eating in the future.
Đây không phải là bát canh dơi ‘đặc sản’ được nhà hàng nào đó giới thiệu mà là hình từ Bảo tàng ‘Các món ăn kinh tởm’ (Disgusting Food Museum) khai trương tại Los Angeles cuối năm 2018. Một phần rất đông công chúng Âu Mỹ coi thói quen ăn thú hoang là xấu xa, tàn ác và kinh dị

Nghi ngờ về chuyện Đảng Cộng sản Trung Quốc “che đậy” thông tin lan ra nhanh ngang virus.

Zeng Yan, anh bạn Trung Quốc ở London giải thích với tôi: “Không phải chính quyền cố ý che giấu, mà cơ chế chính trị Trung Quốc là như thế”.

“Lãnh đạo tối cao đã đề ra hình ảnh rất đẹp của chế độ rồi thì quan chức Vũ Hán không ai dám báo cáo lên trung ương về thảm họa đến gần,” anh giải thích.

Đúng là kịch bản ‘Tránh tin xấu để nhận tin cực xấu’.

Zeng Yan cho hay:

“Trung Quốc cấm cả Facebook, Twitter, và lãnh đạo coi mạng xã hội là nguy hiểm, chỉ quen đưa tin qua phương thức cổ điển: truyền hình, họp báo.

Trong khi nhà nước lo các khâu đó, mạng Weibo, WeChat đã đầy tin thật, tin đồn, và nhiều nhất là các tư vấn phòng ngừa virus lây lan.”

Tóm lại là bộ máy Trung Quốc bị động, và còn tiếp tục bị động.

Tin đồn thổi rằng con virus này là ‘vũ khí sinh học’ lọt ra từ phòng thí nghiệm Vũ Hán chưa được quân đội Trung Quốc bác bỏ.

Kiểu xử lý khủng hoảng này không chỉ quá trễ, quá lạc hậu, đem lại “điểm xấu” cho Trung Quốc – tin mới nhất là trên mạng Weibo đang có yêu sách đòi thị trưởng Vũ Hán từ chức vì nắm sai con số khẩu trang cần thiết – mà còn gây hại cho hình ảnh nước này và những nước có lối sống tương tự.

Các báo lá cải ở Anh tuần qua không đưa tin hân hoan về ‘Lunar New Year’ mà toàn đăng bài về “thiếu nữ Trung Hoa nhai thịt dơi”.

VN
Động vật hoang dã cần được bảo tồn như loài này hiện còn sống ở Việt Nam, Lào và Nam TQ

Mới hôm qua 26/01, một số báo tiếng Anh có thêm bài “Video kinh tởm cảnh một người đàn ông châu Á ăn tươi nuốt sống chuột bé” (Disgusting video: An Asian man can be seen eating an alive baby mice).

Không biết có phải vì làn sóng toàn cầu phê phán thói ăn thịt động vật hoang dã hay không mà chính phủ TQ vừa ra lệnh cấm buôn bán các loài này.

Trong khi đó, báo Việt Nam dịp Tết vẫn khen thú vui “săn chuột đồng” ở miền Tây, kèm ảnh trẻ em bóp chết chuột, treo thành chuỗi.

Xin nhắc, câu chuyện động vật luôn nhạy cảm, ảnh hưởng đến hình ảnh các nước và người châu Á, cho dù bạn có thể nóng mặt, nói là ‘unfair’, là “cá nhân tôi không phải như vậy”.

Nhắc lại hồi 2018, dư luận châu Âu choáng váng về video trên mạng xã hội “sáu thanh niên nam ở Việt Nam giết và ăn dã man một con khỉ thuộc loài động vật quý hiếm”.

Những người này đã bị xử tù, nhưng dư âm xấu vẫn còn.

Từ lâu rồi, giới khoa học chỉ ra việc xâm lấn vào môi trường tự nhiên, đào bới đồi núi, săn bắt động vật, rắn rết, sâu bọ không chỉ tàn phá thiên nhiên, mà còn khiến con người tiếp xúc với nhiều sinh vật hoang, tăng cao nguy cơ nhiễm virus lạ

Trong khi giới trẻ khắp nơi biểu tình vì môi trường, vì quyền của động vật và nếp ăn chay ngày càng phổ biến, hình ảnh ăn sống nuốt tươi thú rừng gây phản cảm kinh khủng.

Thời nay, vì vấn đề văn hóa tế nhị, Phương Tây không gọi thẳng đó là thói man rợ, mà chỉ dùng các từ như ‘disgusting’ (kinh tởm, buồn nôn), ‘gruesome’ (ghê rợn) khi nói về chuyện làm thịt, ăn các món “đặc sản”, diễn ra khá nhiều ở châu Á.

Dư luận tiến bộ cũng hỏi “Vì sao chính quyền các nước đó vẫn luôn cam kết bảo vệ môi trường, đề cao lối sống văn minh mà cứ để việc như thế xảy ra?”

TQ
Image captionTình hình lây lan của coronavirus từ Vũ Hán