39 đồng bào ở Anh: đường về quê bỗng hóa bất định

Sắp tròn một tháng kể từ ngày phát hiện 39 nạn nhân người Việt tử vong trên đường nhập cư lậu vào Anh. Ghi nhận từ Nghệ An, các gia đình của nạn nhân vẫn đang ngóng chờ tin tức về một thông báo rõ ràng, ngày nào thì hồi hương các nạn nhân này?

Chúng tôi mong được nhìn mặt con, em mình lần cuối. Chúa đã gọi, chúng tôi chấp nhận!”. Đó là ý kiến chung mà người viết trực tiếp ghi nhận khi tiếp xúc 7 gia đình có người thân tử vong tại Anh quốc hôm 23 tháng 10 vừa qua. Theo lời của một giáo dân ở Yên Thành, Nghệ An thì có đến 37 người tử vong là theo đạo Công giáo.
Tin tức trên báo chí Việt Nam về vụ việc bi thảm nói trên, dường như đã dừng lại từ cách đây hơn chục ngày. 
Chuyên mục về vụ việc “Lorry container investigation” (http://bit.ly/33YDz3V) trên website của Cảnh sát Hạt Essex (https://www.essex.police.uk/) tạm dừng ở ngày 8-11-2019 sau khi công bố danh tánh 39 nạn nhân. 
Báo chí Anh cũng chỉ đưa tin tức diễn ra vào ngày thứ Hai 11-11-2019 khi nghi can người Northern Ireland (Bắc Ailen) 22 tuổi Eamon Harrison, tài xế xe tải, bị đưa ra tòa án ở Dublin (North Ireland) với tội danh có liên can tới cái chết của 39 nạn nhân người Việt Nam theo lệnh bắt giam Châu Âu (European Arrest Warrant).
Chúng tôi được hỏi là muốn nhận thi hài hay tro cốt? Gia đình muốn nhận thi hài để có thể nhìn mặt người thân lần cuối và đích thân lo hậu sự”, một người mẹ của nạn nhân ở tỉnh Nghệ An nói. Ở Hà Tĩnh thì cũng câu hỏi đó, có 4 gia đình đồng ý nhận tro cốt.
Sau lần đến hỏi thăm ấy, vẫn theo các gia đình nạn nhân, không còn có thông tin gì thêm, kể cả lời giải thích tường tận về 2 trường hợp lựa chọn ấy liệu có thể được đáp ứng ra sao?.
Ông P.H.P, một nhà báo người Việt từng có thời gian hành nghề tại Mỹ, nói rằng ông cũng theo đạo Công giáo, và nếu rơi vào người thân của mình thì ông cũng muốn được nhìn mặt lần cuối.
“Cần có giải thích cặn kẽ thay vì cứ làm thinh. Nếu tế nhị không thể trò chuyện trực tiếp với từng gia đình, thì hãy sử dụng kênh truyền thông báo chí để đưa tin tức đến với mọi người, thay vì im lặng để mặc tình cho nhiều đồn đoán, kể cả tiêu cực của ví von kền kền”. Nhà báo P.H.P nhận xét.
Theo ông P.H.P, chiếu luật định, Nhà nước Việt Nam không có khoản chi trả cho việc này, mà chỉ hỗ trợ về thủ tục cho gia đình người quá cố qua đời ở nước ngoài. Chính phủ Anh cũng không có trách nhiệm bồi hoàn cho những trường hợp như vậy. Ai cũng hiểu, có những việc nếu không làm theo luật định và tập quán trước nay mà tạo tiền lệ, sẽ gây ra những hệ lụy lâu dài sau này.
Giả dụ tính đến hiện tại vẫn chỉ có 4 gia đình đồng ý nhận tro cốt, thì để hồi hương 35 thi hài còn lại buộc phải được đặt trong hòm kín bảo đảm được hàng loạt điều kiện tối thiểu đặt ra, như an toàn vận chuyển quá cảnh, thời tiết chênh lệch, thuê chuyến bay riêng. Ngoài ra cũng lưu ý chuyện thi thể được trữ lạnh đã ít nhiều biến dạng. Hình ảnh nhìn lần cuối có thể sẽ ám ảnh gia đình cả đời.
Vậy thì vấn đề cần giải quyết ra sao để sớm vẹn cả đôi đường? 
Trong một tuyên bố lúc 21g08 ngày 29-10-2019 của bà Đỗ Thị Kim Liên – người tự giới thiệu là “Lãnh sự Cộng hòa Nam Phi tại Việt Nam”, đã viết như sau: 
“Chắc hẳn mấy ngày hôm nay, chúng ta nghe nhiều về con số 39 và câu chuyện mất mát đau lòng mà không một ai mong muốn xảy ra.
Bản thân tôi từng là một người trẻ khởi nghiệp, từng bước ra khỏi vùng an toàn, đối mặt với rất nhiều khó khăn, trả giá có khi bằng máu và nước mắt… nhưng với các bạn trên chuyến xe ấy là cả tính mạng. Mình không chỉ đau cho các nạn nhân, mình còn thương cho người trẻ nước mình. Càng đau, càng thương những bạn ấy, tôi càng mong muốn được đưa các bạn về với gia đình, về với quê hương về, với đất mẹ!
Ngay khi xác định được danh tính các nạn nhân là người Việt Nam và hoàn tất các thủ tục ở nước sở tại, tôi muốn được trực tiếp hỗ trợ toàn bộ chi phí để đưa thi thể các bạn về nhà và an táng theo phong tục của quê hương. Hiện tại vẫn chưa có thông tin chính thức nào về quá trình này, vì vậy tôi hy vọng nếu cả nhà có bất kì thông tin gì, hãy mạnh dạn cập nhật cho tôi, để chúng ta cùng đưa những đứa con của Việt Nam được về an nghỉ nơi quê cha đất mẹ…”.
Như vậy có thể thấy một trong những giải pháp là cần sự tham gia của các tổ chức nhân đạo, và cần thương thảo với gia đình nạn nhân các phương thức thích hợp. Vấn đề mấu chốt là cơ quan, tổ chức nào đứng ra đứng mũi chịu sào để tránh những rối ren, tiêu cực do lợi dụng và bất cập? 
Bởi bất luận ra sao, ngày nào mà 39 đồng bào còn phải nằm trong hộc lạnh ở xứ người, ngày đó lòng chúng ta vẫn còn xao động. Tin rằng trên cương vị là Lãnh sự Cộng hòa Nam Phi tại Việt Nam, bà Đỗ Thị Kim Liên hoàn toàn ý thức được trách nhiệm về những tuyên bố của mình, trong vấn đề nhân đạo ở vụ việc đau lòng này của 39 người Việt.
Mong các nạn nhân được yên nghỉ chốn quê nhà!

Theo:vietnamthoibao