Venezuela sẽ không thể trả nợ nước ngoài

Tạp chí Foreign Policy (Mỹ) khẳng định Venezuela sẽ không thể trả nợ nước ngoài vì lý do bị phá sản. Câu hỏi duy nhất là khi nào sẽ xảy ra sự đổ nợ này?

Venezuela sẽ không thể trả nợ nước ngoài

Tranh vẽ mang ý Tổng thống Maduro đối mặt với quả bom khủng hoảng kinh tế chính trị.

Cuộc vỡ nợ lớn và lộn xộn nhất thế giới 
Theo các đánh giá khác nhau, năm 2015 Venezuela nhập số hàng hóa trị giá khoảng 32 tỉ USD (giảm nhiều so với năm trước).

Năm nay, vì giá dầu giảm mạnh, nguồn ngoại tệ dự trữ giảm, nếu Venezuela phải hoàn trả món nợ ít nhất 10 tỉ USD và duy trì chi tiêu công thì sẽ không thể nhập khẩu bất kỳ mặt hàng nào.

Nhưng với một quốc gia nhập khẩu tối đa hàng tiêu dùng, việc không nhập khẩu gì cả bảo đảm bùng nổ sự bất ổn xã hội.
Đó là lý do tất cả các nhà phân tích dự báo Venezuela sẽ không thể trả nợ nước ngoài trong vài tháng tới.

Báo Economist nêu: “Chính phủ Venezuela đã cạn nguồn USD”, còn theo giáo sư Ricardo Hausmann của đại học Harvard, đấy sẽ là “cuộc vỡ nợ nước ngoài lớn nhất và lộn xộn nhất của một thị trường đang nổi, từ sau cuộc khủng hoảng Argentina năm 2001”.

Kinh tế Venezuela hiện đối mặt với một cơn “sóng thần” tin xấu: đang chịu cơn suy thoái sâu nhất thế giới, tỉ lệ lạm phát cao nhất cùng với giá dầu giảm sâu càng làm các vấn đề thêm nghiêm trọng.

Dù vậy, cho đến nay, Venezuela vẫn ráng trả món nợ nước ngoài hơn 100 tỉ USD. Vài năm qua, chính phủ Tổng thống Nicolas Maduro ráng giữ lời hứa trả nợ cho các nơi cho vay. Venezuela tích cực trả những khoản nợ đã khất và liên tục khẳng định sẽ tiếp tục trả nợ.

Nhưng Venezuela sẽ không thể trả nợ nước ngoài, sẽ bị đổ nợ, theo nhận định chung của giới phân tích thị trường.

Việc Venezuela phá sản sẽ làm rúng động thị trường tài chính, nhiều người trên thế giới sẽ bị mất nhiều tiền.

Chính phủ đã phải thừa nhận: trong 12 tháng đến tháng 9.2015, nền kinh tế suy thoái 7,1%, lạm phát là 141,5%. Ngay chính Tổng thống Maduro gọi các con số này là “thảm họa”.

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cho rằng tình hình còn tệ hơn: năm nay, lạm phát của Venezuela sẽ là 720%, kinh tế sẽ suy thoái 8% sau khi đã lao dốc 10% năm 2015. Ngân hàng trung ương Venezuela phải in thêm tiền để bù đắp một khoản thâm thủng tài chính khoảng 20% GDP.

Chính phủ đã cạn nguồn USD, nguồn ngoại tệ dự trữ giảm chỉ còn 1,5 tỉ USD, theo nhà kinh tế học José Manuel Puente thuộc Trường kinh doanh IESA ở thủ đô Caracas.

Trong khi các nước sản xuất dầu đang chịu khổ, hầu như mỗi mình Venezuela không có sẵn kịch bản đề phòng giá dầu xuống thấp hơn nữa.
Đệ nhất phu nhân phải nuôi 50 con gà…

Bất ổn xã hội cũng sẽ bùng nổ ở Venezuela, nơi mà người dân đang ngày ngày xếp hàng mua lương thực ở các siêu thị do nhà nước kiểm soát. Giá bán hàng cũng do chính phủ kiểm soát.

Tại Caracas, người xếp hàng mua lương thực được chính phủ trợ giá ngày càng dài. Dự báo tình trạng thiếu lương thực sẽ còn tệ hơn trong tháng 3 tới.

Tình trạng thiếu hụt nguồn nhu yếu phẩm nghiêm trọng đến độ Tổng thống Maduro tư vấn cho đồng bào: Hãy tự sản xuất lương thực ở nhà, như vợ ông đã tự nuôi 50 con gà, theo hãng tin Fox News Latino.

Vấn đề là không dễ tìm ra giải pháp. Công ty sản xuất lương thực Polar đã phải kêu gọi chính phủ tìm sự hỗ trợ của nước ngoài, càng sớm càng tốt để nguồn cung lương thực của Venezuela không bị sụp đổ, theo The Wall Street Journal.

Năm ngoái, Polar phản đối chính phủ kê biên một nhà kho của họ ở Caracas. Họ cảnh báo: những hành động “thù địch” này của chính phủ chỉ càng khiến vấn nạn cung cấp lương thực nghiêm trọng hơn.

Ngày ngày đều xảy ra đánh nhau ở dòng người xếp hàng mua lương thực và cũng đã xảy ra tình trạng hôi của ở nhiều nơi.

Năm ngoái, lương của nhân công Venezuela giảm 35% và theo thăm dò của một nhóm trường đại học, hiện có 76% người dân thuộc diện nghèo, tăng so với 55% người nghèo hồi năm 1998.

Các công ty dược đã phải cảnh báo: Nguồn cung thuốc men đã giảm nhiều, không còn nhiều loại thuốc để bán khiến bệnh nhân phải chết.
Venezuela se khong the tra no nuoc ngoai, bi do no-hinh-anh-1
Dân Venezuela tranh thủ mua trữ giấy vệ sinh

Bế tắc chính trị sẽ dẫn đến tắm máu?

Tội phạm bạo lực đã tới mức chính quyền không thể kiểm soát. Sự bất mãn ngày càng tăng đã giúp phe đối lập thắng lớn ở cuộc bầu cử quốc hội hồi tháng 12.2015.

Nhưng sự bế tắc sẽ kéo theo sau vì lúc sinh thời, Tổng thống Hugo Chavez chuyển tòa án tối cao và ủy ban bầu cử thành các đơn vị dưới quyền tổng thống. Tòa án tối cao gồm 13 thẩm phán do chính phủ chỉ định, đã loại bỏ 4 nghị sĩ, khiến phe đối lập không thể có thế đa số 2/3 cần thiết để đổi hiến pháp.

Qua tháng 1/2016, Tổng thống Maduro ký sắc lệnh “kinh tế khẩn cấp” nhằm để chính phủ kiểm soát nhiều hơn, nhưng quốc hội mới bác bỏ. Chính phủ Maduro bị tê liệt vì không thể ra những quyết định, cùng những vụ đấu đá.

Chủ tịch quốc hội Henry Ramos đã ra thời hạn trong 6 tháng, ông Maduro phải xử lý êm cuộc khủng hoảng kinh tế, nếu không sẽ áp dụng hiến pháp để bãi nhiệm ông Maduro.

Trên lý thuyết, các biện pháp có thể là tổ chức trưng cầu dân ý, sửa luật để cắt ngắn nhiệm kỳ tổng thống 6 năm của ông Madur, điều sẽ phải viết lại hiến pháp. Nhưng trên thực tế, tòa án tối cao chịu sự kiểm soát của chính phủ có thể chặn hoặc trì hoãn những biện pháp này.

Vì thế, theo ông Ramos, bước đầu tiên là quốc hội mới thay thế 13 thẩm phán của tòa án tối cao nhưng cấp tòa này cũng có thể phủ quyết.

Đa phần phe đối lập và phe chính phủ cho rằng một cuộc chuyển giao có đàm phán là cách duy nhất để tránh tình hình trở nên một cuộc tắm máu.

Các điều kiện đàm phán là chính phủ tha bổng các tù chính trị, phục hồi tính độc lập của tòa án tối cao, ủy ban bầu cử. Đổi lại, phe đối lập sẽ ủng hộ các biện pháp ổn định nền kinh tế.

Thủ lĩnh đối lập Henrique Capriles (thua ông Maduro trong kỳ bầu cử tổng thống năm 2013) nói: “Chúng tôi đang ở trong tình hình kinh tế rất nghiêm trọng mà chính phủ không thể kiểm soát. Lằn ranh rất mong manh”.

Vĩnh Thụy (theo Foreign Policy, The Economist)

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

37 queries in 2.552 seconds.