Trung Quốc ‘tung hứng’ trên Biển Đông và Hoa Đông nhằm mục đích gì?

Thời gian vừa qua, chính quyền Bắc Kinh liên tục thực hiện xen kẽ các hành động gây hấn thường xuyên tại Biển Đông và Hoa Đông.

Trung Quốc ‘tung hứng’ trên Biển Đông và Hoa Đông nhằm mục đích gì?

Shares

Chuỗi đảo Senkaku/Điếu Ngư là tâm điểm tranh chấp từ lâu giữa Nhật và Trung Quốc. Đây là mặt trận giúp Trung Quốc tránh được căng thẳng trên Biển Đông (Ảnh: Reuters)

Theo các nhà phân tích, những động thái của Trung Quốc không thể dẫn đến một cuộc chiến tranh thực sự mà thực tế chỉ là một chiến lược nhằm mang lại lợi ích lớn nhất cho Trung Quốc.

Trong tuần vừa qua, chính phủ Nhật Bản đã liên tiếp lên tiếng việc Trung Quốc triển khai số lượng tàu cá và hải cảnh tới khu vực tranh chấp trên biển Hoa Đông. Tokyo cũng tuyên bố rằng, Trung Quốc vừa mới lắp đặt một hệ thống radar lên một trong những giàn khoan dầu ở ngoài khơi biển Hoa Đông.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản tiết lộ: “Việc Trung Quốc lắp đặt hệ thống radar trên biển, camera giám sát trong vùng biển quốc tế tại biển Hoa Đông đã vi phạm một thỏa thuận hợp tác song phương về thăm dò trữ lượng khí đốt trên biển Hoa Đông”.

Hiện phía Bắc Kinh từ chối bình luận về vấn đề này, nhưng nếu thông tin trên là xác thực, các radar này hoàn toàn có thể được dùng vào mục đích quân sự như ở Biển Đông, nơi Trung Quốc đang dần thực hiện ý đồ quân sự hóa một cách phi pháp.

Những hành động của Bắc Kinh tại khu vực Biển Đông và biển Hoa Đông đã làm cho các nước trong khu vực có xu hướng hình thành một liên minh chống lại Bắc Kinh. Trung Quốc đã tính toán những nước cờ một cách kỹ lưỡng để các hành động của mình không kéo theo các cuộc đụng độ quân sự với các bên liên quan hoặc khiến Mỹ can thiệp dưới danh nghĩa tuần tra tự do hàng hải.Không dừng lại ở đó, Trung Quốc còn gây kích động trên eo biển Đài Loan và vùng biên giới với Ấn Độ. Phải chăng Bắc Kinh đã tính toán sai khi khuấy động vùng biển với nhiều bên như vậy? Chuyên gia J Michael Cole, thuộc Viện chính sách Trung Quốc, Đại học Nottingham đã có bài phân tích trên chuyên trang quân sự National Interest (Mỹ) để làm rõ ý đồ này.

Tuy nhiên, trên thực tế, các phản ứng mạnh mẽ từ khu vực và quốc tế về tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc dường như đã có tác động phần nào đến cách tiếp cận của Bắc Kinh.

Chuyên gia người Mỹ đã chỉ rõ những tính toán của Trung Quốc. Đầu tiên, chính quyền Trung Quốc đã “gieo” tư tưởng vào người dân rằng, các nước bên ngoài luôn tìm mọi cách kiềm chế sự phát triển của Trung Quốc và Trung Quốc là nạn nhân.

Điều này khiến Trung Quốc nghiễm nhiên giành được sự ảnh hưởng của dư luận trong nước, bởi đây là những hành động đứng lên cho quyền lợi Trung Quốc. Bắc Kinh sẽ không thể xuống thang trong tình hình này, bởi vì nếu làm như vậy, sẽ làm cho các nhà lãnh đạo mất uy tín nghiêm trọng với dư luận trong nước.

Trong hành động của Bắc Kinh còn dựa trên một tính toán khác. Nhà nghiên cứu của Viện chính sách Trung Quốc chỉ ra, nước này nhận thức rất rõ rằng, nếu cùng một lúc “khiêu khích” trên nhiều vùng biển sẽ rất dễ đẩy Bắc Kinh phải đối phó với sự “nổi giận” của quân đội các nước trong khu vực.

Bắc Kinh đã luân phiên gia tăng căng thẳng giữa Biển Đông và biển Hoa Đông. Khi cảm thấy những hành động của mình bị các nước phản ứng mạnh mẽ, Bắc Kinh tạm thời rút lui nhưng lại tiếp tục các hành động ở một “mặt trận” khác.

Chuyên gia của National Interest nhấn mạnh, sự dao động này đã diễn ra liên tục trong vài năm qua, đây chính là nguyên nhân để giải thích hành động Trung Quốc triển khai lượng tàu lớn tới gần quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư mới đây. Động thái này phía Tokyo đánh giá là có quy mô lớn hơn những lần trước, “quan hệ Nhật – Trung đang xấu đi nhanh chóng”.

Bởi thời gian này, Bắc Kinh đang bị vấp phải phản ứng của các nước trong khu vực và trên thế giới sau phán quyết của Tòa án trọng tài thường trực PCA. Phán quyết này không thể buộc Bắc Kinh từ bỏ tham vọng bành trướng của mình và trở thành một thành viên có trách nhiệm.

Thay vào đó, Bắc Kinh chuyển dịch các hành động khiêu khích của mình quay trở lại vùng biển Hoa Đông, nơi có lẽ sẽ tiếp tục chứng kiến các hành động làm gia tăng căng thẳng trong thời gian tới.

“Chiến lược bành trướng của Trung Quốc thực sự rất khôn ngoan và thận trọng. Bằng cách tạo ra “xung đột” hai mặt trạn chính (Biển Đông và Hoa Đông), cùng hai mặt trận phụ (eo biển Đài Loan, Ấn Độ), Bắc Kinh đã tung hứng bốn “quả bóng” để đảm bảo được rằng mình luôn giành được lợi ích dù là rất nhỏ ở một nơi nào đó, ngay cả khi nước này phải đối mặt với những thất bại tạm thời từ phán quyết của PCA”, chuyên gia Cole đưa ra bình luận.

Với tình hình hiện tại, Trung Quốc đã rất khôn ngoan khi luân phiên tạo xung đột tại các vùng biển, các khu vực khác nhau. Bắc Kinh toan tính, miễn là giành được lợi ích xét trong tổng thể chiến lược, vậy nên thời gian tới, chính phủ các nước vẫn sẽ “mệt” với những động thái khiêu khích của nước này.

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.