Chưa thể chắc Donald Trump và Hillary Clinton thắng sơ bộ

Chưa thể chắc Donald Trump và Hillary Clinton thắng sơ bộ

Shares

Ứng cử viên Marco Rubio kiểm tra một tấm biển đặt trên dễn đàn trước buổi nói chuyện trong cuộc vận động tranh cử ở Tampa, Florida., hôm Thứ Hai & tháng Ba. (Hình: AP /Paul Sancya)

Nhìn vào số đại biểu mà mỗi ứng cử viên hai đảng đã chiếm được cho đến nay, chưa thể chắc đến cuối cùng ai sẽ thắng, khi giai đoạn bầu cử sơ bộ chấm dứt vào giữa tháng Sáu.

Tính đến hết ngày 6 tháng Ba, đảng Dân Chủ đã có bầu cử ở 20 tiểu bang, bà Hillary thắng 12, TNS Bernie Sanders thắng 6.

Bà Clinton thu được 1,130 đại biểu (672 cam kết + 458 không cam kết). Ông Bernie Sanders có 499 đại biểu (477 cam kết + 22 không cam kết).

Đại biểu cam kết là đại biểu được phân phối cho ứng cử viên căn cứ vào tỷ lệ phiếu đọat được trong bầu cử ở tiểu bang. Tại đại hội toàn quốc, những đại biểu cam kết phải bỏ phiếu cho ứng cử viên mà mình đã được chỉ định.

Đại biểu không cam kết, hay siêu đại biểu, do đảng chỉ định, bao gồm các giới chức lãnh đạo đảng ở trung ương hay địa phương và các viên chức dân cử cao cấp. Siêu đại biểu được quyền bỏ phiếu cho bất cứ ai tại đại hội, và trước đó nếu muốn, có thể tuyên bố ủng hộ một ứng cử viên cũng như có thể thay đổi ý kiến bất cứ lúc nào. Đảng Dân Chủ có khoảng 712 siêu đại biểu, và 480 đã tuyên bố ủng hộ một ứng cử viên, còn lại 232 chưa cho biết ý kiến

Để phân phối đại biểu cam kết, trong tất cả các cuộc bầu cử primary hay caucus ở tiểu bang, đảng Dân Chủ chỉ dùng một thể thức duy nhất là “proportional” nghĩa là chia theo tỷ lệ phiếu. Với thể thức này các ứng cử viên đều có một số đại biểu nhiều hay ít và sự chênh lệch giữa họ không lớn lắm. Để tạo được lợi thế, cần thắng ở những tiểu bang lớn với tỷ lệ phiếu cao.

Hai ngày cuối tuần vừa qua có 4 cuộc bầu cử, ông Sanders thắng ba được thêm 68 đại biểu, bà Clinton chỉ thắng một nhưng được thêm 77 đại biểu. Phân tích chi tiết số đại biểu chia cho Clinton/Sanders ở 4 tiểu bang: Louisiana 43/13, Kansas 23/11, Nebraska 15/13, Maine 16/10.

Như vậy hiện nay, bà Clinton chỉ hơn ông Sanders 195 đại biểu cam kết (672-477), chưa phải là chênh lệch quá lớn. Trong thời gian ba tháng tới với khoảng gần 3,000 đại biểu còn tranh chấp, trên tính toán thuần túy toán học, ông Sanders vẫn có thể đảo ngược tình thế tuy không phải là dễ dàng.



Bên phía Cộng Hòa qua 20 cuộc bầu cử, doanh gia tỷ phú Donald Trump thắng 12, Thượng Nghị Sĩ Texas Ted Cruz thắng 6 và Thượng Nghị Sĩ Florida Marco Rubio thắng 2. Trump vẫn dẫu đầu với 384 đại biểu đã chiếm được, Ted Cruz 300, Marco Rubio 151, Thống Đốc John Kasich 37. Tất cả những con số này là đại biểu cam kết, vì đảng Cộng Hòa nói rằng họ không có siêu đại biểu. Tuy nhiên trong thực tế 168 thành viên ban chấp hành trung ương đảng đương nhiên được xem như đại biểu không cam kết, có nghĩa là mỗi người toàn quyền ủng hộ ai, không chịu điều kiện ràng buộc nào.

Mặc dầu dư luận tập trung chú ý đến thắng thế của Trump nhưng chưa thể cho rằng cuối cùng Trump sẽ thắng. Kết luận ấy hãy còn quá sớm với thời gian còn lại của mùa bầu cử sơ bộ, và phải lưu ý tới hai yếu tố sau đây.

Một là, chênh lệch Trump 384/Cruz 300 chưa thể coi là đã dứt điểm. Cruz còn khả năng tranh chấp.

Hơn nữa trong bầu cử sơ bộ ở đảng Cộng Hòa năm nay, cử tri có hai khuynh hướng rõ rệt: ủng hộ Trump và “Never Trump,” nhất định không bỏ phiếu cho Trump. Cho đến bây giờ, phe sau chia phiếu cho Cruz, Rubio và Kasich giúp Trump dễ dàng thắng. Chưa bao giờ số phiếu Trump chiếm được vượt quá 50%, hai tiểu bang mà ông đạt thành tích cao nhất là Massachusetts 49% và Nevada 46%.

Nếu sau này, có thể là sau ngày 15 tháng Ba, một hoặc hai trong số ba đối thủ của Trump rút lui thì người còn lại đủ sức tranh chấp ngang ngửa với Trump. Ngày 15 tháng Ba là ngày có 6 cuộc bầu cử trong đó 5 tiểu bang rất quan trọng vì nhiều đại biểu là Florida, North Carolina, Illinois, Ohio, Missouri. Florida là tiểu bang nhà của Marco Rubio và Ohio là tiểu bang nhà của Kasich.

Hai là, tính toán thuần túy về toán học, căn cứ trên những con số cụ thể.

Trump còn cần phải có thêm 853 đại biểu cam kết nữa, nghĩa là gần 54% của số 1,585 đại biểu chưa được chỉ định hiện nay còn lại, để có đủ túc số 1,237. Kiếm đủ số đại biểu ấy sẽ rất khó khăn. Hơn nữa, đa số người Cộng Hòa chính thống không chấp nhận ông, vậy thì 168 đại biểu không cam kết sẽ chỉ ủng hộ người khác chứ không bỏ phiếu cho ông.

Nhìn vào những co số nêu trên, một kịch bản dễ xảy tới mà nhiều người Cộng Hòa như cựu ứng cử viên tổng thống Mitt Romney đã dự tính. Đó là đại hội bế tắc vì không có ứng cử viên nào đủ túc số 1,237. Lúc đó mọi chuyện sẽ được quyết định bằng cái gọi là đại hội môi giới (brokered convention) với những điều lệ đặc biệt của nó và Donald Trump không thể hy vọng trở thành ứng cử viên Cộng Hòa ở đây

Nguồn: Theo Báo Người Việt

Shares

54 queries in 3.875 seconds.