Bước đầu hiện thực hóa thỏa thuận hạt nhân Iran

Bước đầu hiện thực hóa thỏa thuận hạt nhân Iran

Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Iran, Abbas Araqchi tại Vienna ngày 19/10/2015.

Ba tháng sau thỏa thuận lịch sử giữa Iran và nhóm 5+1 về hạt nhân, Liên Hiệp Châu Âu và Mỹ thông qua một khuôn khổ pháp lý cho phép dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt Teheran. Iran cam kết nhanh chóng thi hành các điều khoản theo quy định của thỏa thuận Vienna, ký kết hôm 14/07/2015.

Họp báo ngày 18/10/2015 lãnh đạo ngành ngoại giao Châu Âu bà Federica Mogherini nói rõ, Bruxelles đồng ý xóa bỏ các biện pháp cấm vận kinh tế và tài chính, một khi phía Teheran chứng minh được là giữ đúng lời hứa trong khuôn khổ thỏa thuận các bên đã đạt được vào giữa tháng 7/2015 tại Vienna.

Cùng ngày, tại Washington tổng thống Barack Obama đã bật đèn xanh cho việc xóa bỏ các biện pháp trừng phạt Teheran. Lãnh đạo hành pháp Hoa Kỳ cho phép các bộ Ngoại giao, Tài chính và Năng lượng trong tư thế sẵn sàng, một khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế xác nhận là phía Iran tôn trọng các điều khoản đã cam kết với quốc tế, từ bỏ tham vọng hạt nhân.

Theo các nhà quan sát, quyết định của Bruxelles và Washington hôm qua là một cột mốc quan trọng đánh dấu giai đoạn đầu tiên cho phép thực thi thỏa thuận về hạt nhân Iran mà nhóm 5 thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức đã đạt được với Teheran hôm 14/07/2015. Đây cũng là bước đầu để Âu, Mỹ xóa bỏ cấm vận kinh tế, tài chính và các biện phát trừng phạt nhắm vào một số cá nhân trong chính quyền Iran. Các biện pháp trừng phạt đó đã liên tục được áp dụng từ hàng chục năm qua.

Trên thực tế, phương Tây sẽ chỉ chính thức bãi bỏ cấm vận Iran, một khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế xác nhận là Teheran đã thi hành các cam kết được quy định trong thỏa thuận Vienna, hồi tháng 7 vừa qua. Cách nay ba tháng, Iran hứa phá hủy 2/3 trong số 19.000 máy li tâm luyện uranium trong 10 năm và ngưng các hoạt động làm giàu chất uranium có thể dùng để chế tạo vũ khí nguyên tử.

Như lời Ngoại trưởng Đức, Frank-Walter Steinmeier, đang có mặt tại Teheran, câu hỏi đặt ra là liệu Iran có thi hành những gì đã hứa với quốc tế hay không. Nói cách khác, Bruxelles và Washington ngầm gửi tới Teheran thông điệp : quả bóng đang ở trong sân của Iran.

Nhìn từ phía Teheran, giới phân tích cho rằng, Iran cũng cần nhanh chóng chứng minh thiện chí của mình để còn hy vọng sớm thu hồi được hàng chục tỷ đô la đang bị phong tỏa trong các ngân hàng ở Âu, Mỹ. Đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang bên bờ vực thẳm.

Theo lời lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Hạt Nhân Iran, ông Ali Akbar Salehi, thì chỉ nội trong tuần này, hay trễ nhất là vào tuần sau, một khi được lệnh của tổng thống Hassan Rohani, chính quyền Iran lập tức bắt tay vào việc tháo gỡ và phá hủy máy ly tâm, thay thế đầu máy của là luyện chất pluton và uranium để ngưng các hoạt động sản xuất mà các chất nguyên liệu này có thể sử dụng vì mục tiêu quân sự.

Iran trong những ngày tới cũng sẽ phải giảm kho dự trữ uranium đã được làm giàu đang từ 12 tấn xuống còn 300 kg. Tất cả các công tác trên được thực hiện dưới sự giám sát của các thanh tra viên quốc tế.

Tựu chung, theo các nhà quan sát, kể từ khi thỏa thuận về hạt nhân Iran được ký kết tại Vienna hồi giữa tháng 7 tới nay, tất cả các bên đều bảy tỏ thiện chí và có vẻ như tôn trọng những gì đã cam kết trong thỏa thuận lịch sử đó.

Tại Washington, tổng thống Barack Obama đã ngăn chận được Hạ viện chống thỏa thuận hạt nhân với Iran. Trong khi đó, tại Teheran, bất chấp chống đối của phe bảo thủ, Quốc hội cũng đã thông qua thỏa thuận Vienna. Về phần mình Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết là không gặp một trở ngại nào trong nhiệm vụ được giao phó. Cơ quan này đang soạn thảo bản báo cáo về tình hình hạt nhân Iran. Văn bản nói trên sẽ được công bố trước ngày 15/12/2015. Đây là một điều kiện tiên quyết để phương Tây chính thức bãi bỏ cấm vận Iran.

Nguồn: Theo RFI Tiếng Việt

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

37 queries in 2.769 seconds.