Bi kịch nhập siêu và nạn chảy máu ngoại tệ của Việt Nam

Bi kịch nhập siêu và nạn chảy máu ngoại tệ của Việt Nam

Shares

Bi kịch chảy máu ngoại tệ vẫn không ngừng đà tiếp diễn ở Việt Nam. 9 tháng đầu năm nay, trong khi doanh nghiệp doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài xuất siêu 9 tỉ USD thì doanh nghiệp Việt Nam lại nhập siêu đến 13 tỉ USD, tăng gần gấp đôi so với năm 2014.

Trước đây, vẫn có một luồng quan điểm ngụy biện “tính toán”, rằng nhập siêu lớn là do có cả yếu tố doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tuy vậy, khi phân tích mới nhận ra rằng yếu tố khiến Việt Nam nhập siêu lại không đến từ khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài mà từ chính khối doanh nghiệp Việt Nam.

Nếu tách nhóm doanh nghiệp doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ra, Việt Nam luôn nhập siêu. Cụ thể, mức nhập siêu của doanh nghiệp trong nước năm 2013 là 6.5 tỉ USD, năm 2014 là 7.7 tỉ USD. Nghĩa là các năm qua, nhờ những hoạt động xuất khẩu vượt trội của nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài mà thương mại ở Việt Nam nói chung mới đạt xuất siêu.

Có thể thấy, với những mặt hàng đòi hỏi ứng dụng công nghệ, Việt Nam hoặc không đủ khả năng sản xuất (như máy móc thiết bị), hoặc chỉ sản xuất ở mức độ thấp. Vì thế, để có phương tiện hỗ trợ sản xuất phục vụ nhu cầu trong nước, doanh nghiệp Việt Nam phải nhập khẩu.

Những con số nhập khẩu rất lớn về vải các loại, bông, xơ sợi, nguyên phụ liệu trong dệt may, da giày hay trong nhập khẩu hóa chất, chất dẻo, thức ăn gia súc, sắt thép… cũng cho thấy,Việt Nam yếu kém về công nghiệp phụ trợ cho những ngành liên quan.

Việt Nam cũng bị phụ thuộc nước ngoài khi một số lĩnh vực, như xăng dầu, gỗ, sắt thép, dược phẩm, phân bón, giấy…, cũng phải nhập khẩu với giá trị hàng tỉ USD.

Doanh nghiệp Việt Nam đã nhập khẩu tổng cộng 51 tỉ USD trong 9 tháng đầu năm nay. Nhưng giá trị xuất khẩu chỉ đạt hơn 38 tỉ USD.

Trong 69 nước mà Việt Nam nhập khẩu các mặt hàng chủ yếu, Trung Quốc là quốc gia có lượng hàng hóa vào Việt Nam cao nhất, chiếm gần 29% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam.

Trung Quốc giữ vị trí dẫn đầu với mức cách biệt lớn, vượt xa Hàn Quốc, Nhật, Đài Loan… về giá trị nhập khẩu vào Việt Nam. Đáng chú ý, Trung Quốc tham gia cung cấp sản phẩm cho tất cả những mặt hàng trong nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất ở Việt Nam, từ máy móc thiết bị, máy vi tính, sản phẩm điện tử đến điện thoại, vải các loại, sắt thép các loại, nguyên phụ liệu cho dệt may, da giày. Ở mặt hàng nào Trung Quốc cũng là nhà cung cấp nhất nhì cho Việt Nam.

Chưa kể đến khoảng 20 tỷ USD hàng nhập lậu từ Trung Quốc mà từ Bộ công thương đến Hải quan Việt Nam đều cố tình thoái thác trách nhiệm, cho đến giờ này nhập siêu từ Trung Quốc vẫn đều đặn tăng qua mỗi tháng.

Phụ thuộc đến 70% nguyên phụ liệu vào Trung Quốc trong các ngành sản xuất da giày, dệt may, một số doanh nghiệp ngành này đã than trời rằng nếu Trung Cộng tấn công Việt Nam, doanh nghiệp của họ chỉ đủ nguyên phụ liệu sản xuất trong vài ba tháng.

Cần nhắc lại, dự trữ ngoại tệ Việt Nam, dù được Ngân hàng nhà nước quảng cáo lên đến 37 tỷ USD, đã tuột xuống dưới mức 12 tuần nhập khẩu. Trong bối cảnh ngân sách Việt Nam đang trong tình trạng khủng hoảng, quỹ dự trữ ngoại tệ hoàn toàn không phải là “chiếc đũa thần kỳ” để cứu vớt nền kinh tế nhập khẩu Việt Nam nếu không đủ ngoại tệ thanh toán.

Lê Dung / SBTN

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.