Các loại củ nằm trong đất thì không bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật?

Nhiều người vẫn nghĩ các loại củ nằm trong đất thì không bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật như các loại rau ăn lá và các loại quả. Sự thực có đúng như vậy?

Thời gian qua đã có nhiều lần cơ quan chức năng phát hiện ra tồn dư chất bảo vệ thực vật trong khoai tây, cà rốt. Khi sự việc này xảy ra không ít bà nội trợ càng trở nên hoang mang hơn trong việc lựa chọn thực phẩm cho gia đình mình. Bác Trịnh Thị Loan, Thanh Xuân, Hà Nội cho biết: “Lâu nay, rau xanh, quả chín sử dụng hóa chất, thuốc kích thích, chất bảo quản đã rõ mười mươi. Tôi đã chuyển sang ăn nhiều hơn các loại củ, tôi đã nghĩ rằng các loại củ nằm dưới đất nên nó là an toàn hơn các loại rau quả nằm trên mặt đất, nếu người ta có phun thuốc thì thuốc cũng không chui xuống đất mà ngấm vào ngủ và nó cũng có lớp vỏ nên ảnh hưởng ít hơn. Nhưng vừa rồi mới đọc được thông tin khoai tây Trung Quốc chứa dư lượng thuốc trừ sâu quá lớn, xem ra dù rau xanh trên mặt đất hay củ nằm sâu bên dưới cũng không thoát được hóa chất, không thoát được tham vọng trục lợi của những người buôn bán táng tận lương tâm, đi đầu độc đồng loại để kiếm lời”.

Củ cũng có nguy cơ nhiễm độc như thân lá

TS. Đoàn Văn Lư, Giảng viên Bộ môn Rau – hoa – quả, khoa Nông học, ĐH. Nông nghiệp Hà Nội cho biết, quan điểm dùng rau củ

làm thực phẩm an toàn hơn dùng rau lá là không đúng. Thuốc trừ sâu có 2 loại: Một là sử dụng thuốc nội hấp thì thuốc được hút vào trong thân sau đó mới vận chuyển đi các bộ phận để trừ sâu. Hai là loại phun ở trên cây và bám trên bề mặt lá, bề mặt thân cây, sâu chạm vào thì chết.

Nếu sử dụng loại thứ nhất thì thuốc không chỉ được vận chuyển đến lá mà nó cũng vận chuyển đến củ, lượng thuốc vận chuyển đến các bộ phận này giống nhau.

TS. Đoàn Văn Lư thì nói chung các loại thuốc trừ sâu đều độc hại, dù là cây ở trên hay cây ở dưới, cây trồng cạn hay cây trồng nước. Bởi vì khi phun thì thuốc trừ sâu còn có thêm chất hỗ trợ để bám dính trên cây hoặc một số hóa chất  để nó tăng độ thấm của lá, của các tế bào thực vật, để nó xâm nhập vào tốt hơn. Do đó, nếu người sản xuất sử dụng thuốc trừ sâu, các loại thuốc bảo vệ thực vật thì rau hay củ đều bị ảnh hưởng như nhau. Củ chỉ an toàn hơn so với cây trồng thủy sinh ở chỗ củ trồng trên cạn, nó có điều kiện tiếp xúc với oxy nhiều hơn nên thuốc nhanh bị phân hủy hơn.

Nhưng các loại rau củ Việt Nam an toàn hơn

Giải thích cho điều này, tiến sỹ Lư nói: Để làm tăng độ to của cây, của thân củ nên khoai tây Trung Quốc thường được sử dụng nhiều thuốc kích thích tăng trưởng.

Ở Việt Nam, trong thời kỳ thu hoạch, người sản xuất không tiếp tục sử dụng các loại thuốc kích thích sinh trưởng. Họ thường sử dụng loại thuốc này với cây ăn quả khi cây mới ra hoa kết quả để làm tăng tỉ lệ đậu quả, sau đó họ không sử dụng nữa và họ cũng không biết cách sử dụng. Ở khoai tây người sản xuất có thể sử dụng thiourea để kích thích nảy mầm trong giai đoạn mới gieo trồng, sau đó họ chủ yếu chăm bón để nó tạo củ chứ không dùng thêm chất kích thích.

Tuy nhiên, ở Trung Quốc nhiều người sản xuất còn phun thuốc kích thích sinh trưởng trong quá trình chăm sóc để cây tăng thêm phân nhánh. Sau khi thu hoạch, họ có thể nhúng củ vào thuốc kích thích như GA3 để làm tăng lớp vỏ cứng lên, chứa nhiều nước, bảo quản được lâu.

Theo TS. Đoàn Văn Lư, ở Việt Nam người sản xuất chưa dùng những loại thuốc kích thích này do sản xuất được đến đâu thì có thị trường tiêu thụ đến đấy. Quy mô sản xuất của ở Việt Nam là sản xuất nhỏ, sản lượng chỉ khoảng 1- 2 tấn/hộ gia đình, nên có thể người sản xuất cũng biết những loại thuốc kia nhưng họ không có điều kiện để xử lý. Vì vậy, những loại củ được trồng ở Việt Nam có thời gian cách ly từ khi sử dụng thuốc (thuốc kích thích nảy mầm từ khi mới gieo trồng) tới lúc thu hoạch và đến tay người tiêu dùng là một khoảng thời gian dài nên nói chung là an toàn hơn.

Chọn các loại củ an toàn

Củ sử dụng hóa chất thường có vỏ cứng dày và hình dung như vỏ quả nó cứng lên.

Khoai tây có thể cho vào thau nước, nếu củ nổi lên nhiều khả năng là củ bị xử lý nhiều. Củ nào chìm hẳn xuống đáy thì hàm lượng tinh bột cao, chất lượng tốt.

Ức chế hô hấp vì chất bảo quản

TS. Đoàn Văn Lư cho biết, những loại hóa chất dùng bảo quản để làm tăng độ dài thu hoạch thì thường làm ức chế hô hấp. Nếu ăn nhiều có thể làm cho hồng huyết cầu nhận oxy kém lại, gây ra hiện tượng khó thở. Nhóm chất kích thích sinh trưởng có thể sẽ làm nhu mô đường ruột bị trương lên, tạo cơ hội cho chất độc xâm nhập qua nhu mô và có thể gây ra những khối u, tăng nguy cơ ung thư.

Lê Hường