Vì sao đảng Cộng hòa Mỹ hằm hè Trung Quốc?

Chính trị là một “sân chơi” phức tạp, nhất là khi nó đến từ một cường quốc hàng đầu trên thế giới như Mỹ. Không có gì sai khi cho rằng hệ thống chính trị Mỹ có lẽ là phức tạp nhất trên thế giới, với hàng loạt những ngoắt nghéo đặc trưng của nó.

Vì sao đảng Cộng hòa Mỹ hằm hè Trung Quốc?

Đơn cử như thời điểm hiện tại, khi mà Tổng thống Obama đang làm tất cả mọi thứ có thể để chuẩn bị tốt nhất cho cú xoay trục của nước Mỹ về châu Á – Thái Bình Dương kể từ năm tới, thì đảng Cộng Hòa lại đang dựa vào chính sự chuẩn bị đó để tăng uy tín cho bản thân và tìm cách đánh bại đảng Dân Chủ của chính ông Obama.

Đã gần 8 năm kể từ khi chính sách cứng rắn của đảng Cộng Hòa thất bại trong cuộc đua đến chiếc ghế tổng thống, và giờ đây khoảng thời gian 8 năm thảnh thơi ấy mà Trung Quốc được hưởng đã sắp hết. Cứng rắn với Trung Quốc, chính là cách để đảng Cộng Hòa giành lại vị trí của mình ở Nhà Trắng.

Các nhà phân tích khi nói về việc Tổng thống Barack Obama đắc cử vào cuối năm 2008 thường nói đùa rằng, chính cuộc tấn công khủng bố ngày 11.9.2001 và cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ năm 2007 đã cứu Trung Quốc. Quả thực, vụ khủng bố ngày 11.9 và cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ 2007 đã làm thay đổi hoàn toàn bộ mặt của nước Mỹ.

Trước khi vụ khủng bố diễn ra, Mỹ là một siêu cường thực sự với sức mạnh kinh tế ổn định sau hai nhiệm kỳ thành công của tổng thống Bill Clinton, và vị thế không thể bàn cãi của nước Mỹ trên toàn cầu. Nhưng vụ khủng bố tòa tháp đôi đã ném nước Mỹ vào hai cuộc chiến hao người tốn của ở Afghanistan và Iraq. Và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007 là cú đòn chốt hạ giáng vào kinh tế Mỹ vốn đã suy sụp nhiều sau hai cuộc chiến ở Trung Đông.

Trong tình hình ấy, người dân và cử tri Mỹ không còn cách nào khác là bầu cho Barack Obama – một người có xu hướng giải quyết những vấn đề kinh tế trong nước, hơn là cho John McCain – người ủng hộ đường lối cứng rắn với các vấn đề quốc tế như Trung Đông hay Trung Quốc.

Và quả thực, là sau khi ông Obama đắc cử, Trung Quốc đã nhẹ gánh hơn rất nhiều. Ngập vào trong những vấn đề hồi phục kinh tế, ông Obama đã không thể có một sự sát sao cần thiết với những vấn đề liên quan đến Trung Quốc. Khoảng thời gian gần 8 năm giữ cương vị của ông Obama cũng chính là khoảng thời gian mà Trung Quốc mở rộng các hoạt động bành trướng của mình trong khu vực mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Bản thân việc ông Obama xuất thân từ đảng Dân Chủ, cũng dẫn đến việc Nhà Trắng thường có xu hướng nhượng bộ giới doanh nhân trong việc đặt quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc lên hàng đầu, thay vì diều hâu và cứng rắn như Đảng Cộng Hòa. Tình hình thế giới, và cả nền kinh tế Mỹ nữa, sẽ thay đổi so với hiện tại rất nhiều nếu như ông John McCain chứ không phải Obama thắng cử.

Một điều bất ngờ là sau 8 năm kể từ lần thất bại năm 2008, cương lĩnh tranh cử của đảng Cộng Hòa lần này vẫn không thay đổi. Đó là nhấn mạnh vào các vấn đề quốc tế và vị thế của nước Mỹ trên thế giới, vốn là cương lĩnh tranh cử của ông John McCain năm 2008. Là vì tình hình thế giới và nước Mỹ hiện nay tình cờ lại rất phù hợp với cương lĩnh tranh cử đó. Kinh tế ổn định trở lại và tăng tốc mạnh đang khiến ngày càng nhiều người dân và cử tri Mỹ quan tâm đến tình hình thế giới hơn. Và đảng Cộng Hòa cũng không bỏ lỡ thời cơ, khi đang đặt trọng tâm vào việc khoét sâu vào những thất bại trong đối ngoại của chính quyền Obama trong những năm qua, đặc biệt là vấn đề ở Trung Đông và Trung Quốc.

Đảng Cộng Hòa quyết tâm đến nỗi, cách đây ít ngày cựu Tổng thống George Bush, người tiền nhiệm của ông Obama, còn đích thân phát biểu trong đó chê bai chính sách của ông Obama ở Trung Đông và Iran và nhu nhược và thiếu hiệu quả.

Các vấn đề rắc rối do Trung Quốc gây ra lại càng được đảng Cộng Hòa quan tâm nhiều hơn. Sự trỗi dậy của Trung Quốc và những rắc rối do cường quốc kinh tế mới nổi này gây ra, đang khiến cho uy tín của Mỹ trên thế giới bị sụt giảm nặng nề. Ngày càng có nhiều đồng minh của Mỹ, đặc biệt là các đồng minh ở châu Á Thái Bình Dương, thừa nhận họ đang đánh mất dần niềm tin với Mỹ. Đặc biệt là Philippins và Nhật Bản.

Mỹ đã làm lơ những áp lực mà Trung Quốc gây ra cho các nước đồng minh này của Mỹ trong những năm qua, và nó đã trở thành một tín hiệu báo động. Một mặt, đảng Cộng hòa chỉ trích Tổng thống Obama. Mặt khác, đảng này cũng đang thể hiện sự cứng rắn cao độ với Trung Quốc ở thời điểm hiện tại, như một sự phân rõ quan điểm của mình so với quan điểm của đảng Dân Chủ mà đảng Cộng Hòa coi là một sự nhu nhược.

Động thái mới nhất mà đảng Cộng Hòa hằm hè với Trung Quốc, là việc những thành viên của đảng này tuyên bố sẽ không chấp nhận mời Trung Quốc tham dự cuộc tập trận chung trên biển lớn nhất thế giới RIMPAC vào năm 2016. Chủ tịch ủy ban quân vụ thượng viện John McCain, một người của đảng Cộng Hòa, tuyên bố đây là sự trừng phạt đối với những hậu quả mà Trung Quốc đã gây ra do chính sách hung hăng của mình trong khu vực.

Đây cũng có thể là sự đáp trả cho việc Trung Quốc tham gia tập trận chung với Nga trên Địa Trung Hải. Một cuộc tập trận bắn đạn thật cùng với Nga trên một vùng biển không thuộc địa phận của cả Nga lẫn Trung Quốc được xem là một hành động khiêu khích với các nước phương Tây.

Dù những lời phản đối việc mời Trung Quốc tham dự RIMPAC 2016 của đảng Cộng Hòa vẫn còn chưa ngã ngũ, thì rõ ràng nó cũng được người dân và cử tri Mỹ đánh giá cao. Nếu điều này trở thành sự thực, thì đó sẽ là một cái tát giáng vào Trung Quốc, khi việc nước này vắng mặt ở cuộc tập trận lớn nhất thế giới sẽ là một dấu hiệu xấu mà Mỹ và phương Tây dành cho Trung Quốc.

Trong cuộc tập trận 2014, Trung Quốc đã rất mừng khi được mời tham dự, vì nó sẽ là một cơ hội để Trung Quốc thể hiện vai trò ngày càng lớn của mình trên thế giới. Chính vì thế, nguy cơ bị gạt ra rìa trong cuộc tập trận tiếp theo vào năm 2016 còn mang nhiều ý nghĩa hơn việc là việc chỉ đơn thuần không đến dự một cuộc tập trận hình thức.

Nó có nghĩa là Trung Quốc đang bị coi là một đối tượng gây ra xung đột và tranh chấp trên thế giới, và cần phải được cách ly đề phòng. Đây thậm chí được coi là một tín hiệu rất xấu cho Trung Quốc trong tương lai, khi mà đảng Cộng Hòa có thể giành chiến thắng trong cuộc tranh cử vào ghế tổng thống sắp tới. Khi đó, vấn đề sẽ không chỉ đơn giản là gạt Trung Quốc ra khỏi một cuộc tập trận nữa đâu.

(theo Bloomberg/The Diplomat)

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

37 queries in 2.702 seconds.