Người Việt thờ ơ dân chủ và thích quân đội?

0
9

Trung tâm Nghiên Cứu PEW, trụ sở tại Washington D.C, công bố khảo sát đã làm ở 38 quốc gia (www.pewglobal.org/2017) để hỏi người dân nghĩ gì về dân chủ.

Ba mức độ khác nhau

Báo cáo này phân loại người trả lời khảo sát thành ba nhóm.

Đầu tiên là những người “ủng hộ dân chủ hết lòng” nếu họ ủng hộ hệ thống chính trị do dân bầu, phản đối cai trị của giới chuyên gia (kỹ trị), và không ưa một lãnh đạo mạnh hay quân đội nắm quyền.

Nhóm thứ nhìn là người trả lời “ủng hộ dân chủ vừa phải” (less-committed democrats) nếu họ cho rằng nền dân chủ đại diện thì tốt nhưng cũng thích ít nhất một hình thức chính quyền phi dân chủ (như quân đội).

Loại thứ ba là những người “phi dân chủ” vì không thích chế độ dân chủ đại diện và ủng hộ ít nhất một hình thức phi dân chủ khác.

Quân đội Việt NamBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionQuân đội Việt Nam

Chiếu theo xếp loại này, khảo sát tại Việt Nam cho thấy chỉ có 8% được xem là “ủng hộ dân chủ hết lòng”, còn kém hơn cả 9% “phi dân chủ”.

Còn lại, 79% người Việt được thăm dò được xem là “ủng hộ dân chủ vừa phải”, nghĩa là vừa ủng hộ nền dân chủ đại diện nhưng cũng thích ít nhất một hình thức phi dân chủ.

Nền dân chủ đại diện hay dân chủ đại nghị được sự ủng hộ cao nhất tại Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Đức, Hà Lan và các nước Bắc Âu, trong đó có Thụy Điển là cao nhất, nơi 52% người dân hoàn toàn ủng hộ dân chủ (xem bảng cuối bài).

Trong 38 nước được khảo sát, Việt Nam là nước ủng hộ mạnh nhất cho một chính quyền quân nhân.

Khi được hỏi về chính quyền quân nhân (military rule), tới 29% người Việt Nam xem đây là thể chế “rất tốt”, 41% coi là “hơi tốt” và chỉ có 3% xem là “rất xấu”.

Đại hội Đảng 12 năm 2016Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionĐảng Cộng sản là chính đảng hợp pháp duy nhất ở Việt Nam hiện nay

Khác biệt thế hệ

Khảo sát nói rằng một nguyên do có thể vì hoài niệm quá khứ ở riêng Việt Nam, nơi 46% người Việt trên 50 tuổi được hỏi đã thể hiện quan điểm ủng hộ một chính quyền quân nhân, trong khi chỉ có 23% người trong độ tuổi 18 đến 29 ủng hộ.

Người Việt được khảo sát cũng thích một chính quyền “kỹ trị”, tức là để các chuyên gia, thay vì người do dân bầu, quyết định theo cách mà họ nghĩ tốt cho đất nước.

Khảo sát cho thấy Việt Nam có vẻ ‘lạc điệu’ với thế giới khi chuẩn toàn cầu của PEW cho thấy 78% người trả lời câu hỏi coi ‘dân chủ đại diện’ là rất tốt, và chỉ có 17% coi là thể chế xấu.

Các câu hỏi trong khảo sát liên quan Việt Nam

Mức độ tin tưởng của bạn về việc chính phủ làm điều tốt cho đất nước – nhiều, một chút, không nhiều, không hề?
Nhiều Một chút Không nhiều Không hề
31 51 16 1
Hệ thống dân chủ mà ở đó, công dân – chứ không phải viên chức do dân bầu – sẽ bỏ phiếu trực tiếp về những vấn đề lớn của quốc gia để quyết định có trở thành luật pháp hay không
Rất tốt Hơi tốt Hơi xấu Rất xấu
28 45 12 4
Hệ thống dân chủ, mà ở đó đại diện do dân bầu sẽ quyết định ra luật pháp.
Rất tốt Hơi tốt Hơi xấu Rất xấu
33 54 4 2
Một lãnh đạo mạnh có thể quyết định mà không bị can thiệp của quốc hội hay tòa án?
Rất tốt Hơi tốt Hơi xấu Rất xấu
9 33 30 17
Chuyên gia, thay vì người do dân bầu, quyết định theo cách mà họ nghĩ tốt cho đất nước?
Rất tốt Hơi tốt Hơi xấu Rất xấu
17 50 17 5
Quân đội cai trị đất nước?
Rất tốt Hơi tốt Hơi xấu Rất xấu
29 41 19 3
Khảo sát tại Việt Nam cho thấy chỉ có 8% được xem là Bản quyền hình ảnhPEW
Image captionKhảo sát tại Việt Nam cho thấy chỉ có 8% được xem là “ủng hộ dân chủ hết lòng”, còn kém hơn cả 9% có quan điểm “phi dân chủ”
 Theo BBC

comments