Trung Quốc bị cô lập ngoại giao bởi thói hung hăng trên biển Đông

Kênh truyền hình Al Jazeera có bài bình luận của Richard Javad Heydarian, một chuyên gia về các vấn đề địa-chính trị và kinh tế châu Á, mang nội dung Trung Quốc bị cô lập ngoại giao ngày càng nhiều bởi vì TQ hành xử hung hăng trên biển Đông.

Trung Quốc bị cô lập ngoại giao bởi thói hung hăng trên biển Đông

Tổng thống Philippines giải thích không có người phiên dịch, nên ông không thể nói chuyện với ông Tập Cận Bình ở cuộc dạo bước đến nơi khai mạc hội nghị APEC 2015

Một Thế Giới xin lược dịch bài viết của ông Heydarian, cũng là tác giả cuốn sách Trận tuyến mới của châu Á: Mỹ, TQ và cuộc đấu giành phía tây Thái Bình Dương.

TQ tự nhận là nền kinh tế lớn nhất châu Á, che mờ Nhật Bản và đang nhắm trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới trong tương lai gần.

TQ đã là quyền lực thương mại lớn nhất thế giới, qua mặt Mỹ hồi năm 2013. Và trong một thời gian ngắn, TQ nổi lên là một nhà đầu tư hàng đầu ở toàn thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng,

Không như Nhật, TQ là một thế lực không bị hiến pháp hạn chế sự phát triển khả năng quân sự. Giàu tiền và tham vọng, TQ nhanh chóng đuổi kịp các thế lực quân sự hàng đầu, nay có một tàu sân bay, hai chiến đấu cơ thế hệ 5 cùng khả năng chống tiếp cận và chống xâm nhập (A2/AD).

Vì thế, không ngạc nhiên khi các chuyên gia hải quân nhận định TQ gần như là đối thủ quân sự trực tiếp của Mỹ ở Đông Á.

Nhưng không ai không có ấn tượng rằng Trung Quốc bị cô lập ngoại giao ngày càng nhiều bởi vì TQ hành xử hung hăng trên biển Đông.

Mỹ và các đồng minh đang tự tin thúc đẩy một sự đoàn kết khu vực lớn lao, để bảo đảm tư do hàng hải và an ninh hàng hải ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Đó là không kể đến những rắc rối kinh tế gần đây của TQ, gồm thị trường chứng khoán đổ vỡ, xuất khẩu hàng hóa bị suy giảm.

TQ là nỗi đe dọa quyền tự do hàng hải trên biển Đông

Vị thế TQ bị suy yếu là rõ ràng ở hai hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) kết thúc trong tuần qua ở Philippines và Malaysia.

Đối mặt với những chỉ trích về cách hành xử hung hăng trên biển Đông, TQ tuyệt vọng tìm cách hủy bất kỳ cuộc đàm phán đa phương nào về tranh chấp biển Đông.

Vì sợ Philippines, chủ nhà APEC 2015 và là nước phản đối quyết liệt tuyên bố chủ quyền ngang ngược của TQ, sử dụng sự kiện này để đối đầu ngoại giao với Bắc Kinh, Chủ tịch TQ Tập Cận Bình từ chối xác nhận sự tham gia của ông cho đến phút chót, và ra điều kiện là Philippines phải đồng ý gạt sang một bên chuyện tranh chấp biển Đông trong thời gian diễn ra hội nghị thượng đỉnh APEC.

Trước khi ông Tập đến Manila, TQ cử Ngoại trưởng Vương Nghị đến cảnh báo Philippines chớ quấy rầy lãnh đạo của họ. Trên thực tế, Bắc Kinh ráng gieo ảnh hưởng vào lịch làm việc của hội nghị này, để hình ảnh ông Tập không bị bóng tối che phủ.

Trên hết, chuyến thăm của ông Tập sẽ là chuyến thăm đầu tiên của ông đến quốc gia Đông Nam Á này, có khả năng mở đường phục hồi quan hệ cấp cao giữa hai nước vốn bị đóng băng lâu nay.

Là lãnh đạo nền kinh tế lớn thứ nhì châu Á, sự hiện diện của ông Tập được là cần thiết cho sự thành công của hội nghị thượng đỉnh APEC.

Dù TQ ráng chặn bất kỳ sự bàn luận về vụ tranh chấp biển Đông trong Tuyên bố chung APEC, Philippines vẫn đưa vấn đề này ra tại các cuộc nói chuyện bên lề hội nghị này.

Ngay sau khi hạ cánh ở Manila, Tổng thống Mỹ Barack Obama có chuyến thăm biểu tượng với chiến hạm BRP Gregorio del Pilar của hải quân Philippines. Ông nhắc lại lời hứa Mỹ quyết tâm bảo vệ đồng minh, hứa tặng 2 tàu chiến và tăng hỗ trợ an ninh hàng hải cho nước này.

Cả Mỹ và Philippines đều nhấn mạnh sự tự do hàng hải là trọng tâm của an ninh khu vực. Đối với Mỹ và đồng minh, các hành động hung hăng và việc tăng hiện diện diện quân sự khắp biển Đông của TQ là mối đe dọa quyền tự do hàng hải tại một trong những tuyến lưu thông quan trọng nhất của thế giới.

1

Tổng thống Mỹ Obama phát biểu trên chiến hạm Philippines

Cả châu Á cùng quay ra đối phó TQ

Việt Nam cũng ký một thỏa thuận đối tác chiến lược Philippines, để đào sâu sự hợp tác ngoại giao, pháp lý và hàng hải giữa hai nước nhằm đối phó TQ.

Thỏa thuận mới này đồng nghĩa phát tín hiệu đến Bắc Kinh, rằng đối thủ của họ ở biển Đông đang lập một liên minh đối đầu.

Philippines cũng ký một thỏa thuận quân sự với Nhật, một thế lực khác cũng bị phiền nhiễu vì hành động hung hăng trên biển Hoa Đông. Theo thỏa thuận mới nhất này, Philippines sẽ nhận được sự hỗ trợ quân sự lớn, cùng những cuộc tập trận hải quân chung thường xuyên với Nhật.

Các thế lực khác trong khu vực như Úc, Hàn Quốc, thậm chí cả Nga cũng đền nghị những hỗ trợ quân sự lớn cho Philippines.

Đầu tháng 11, TQ sốt ruột muốn phá một cuộc thảo luận cấp cao giữa các bộ trưởng quốc phòng trong khu vực: hội nghị bộ trưởng quốc phòng ASEAN mở rộng, bằng cách từ chối ký vào một tuyên bố chung có đề cập vấn đề tranh chấp biển Đông.

Nhưng xui cho TQ, hội nghị thượng đỉnh ASEAN đã chứng kiến các ngoại trưởng ASEAN thúc đẩy một Bộ quy tắc ứng xử của các bên trên biển Đông (COC), nhằm kiềm chế TQ hung hăng đòi chủ quyền vùng biển này.

Không còn nghi ngờ gì nữa, TQ sẽ tiếp tục duy trì yêu sách đòi chủ quyền các vùng biển lân cận. Nhưng cũng rõ ràng là Bắc Kinh không còn được nhiều nước láng giềng xem là một thế lực trỗi dậy hòa bình, hoàn toàn vô hại.

Các nước láng giềng của TQ ngày càng ngả về phía Mỹ, xem Mỹ là người bảo đảm an toàn khu vực tại châu Á.

(theo Aljazeera.com)

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

39 queries in 2.224 seconds.