Vĩ cuồng – Sự ảo tưởng của một thiên tài hay mầm mống của bệnh tâm thần?

Chuyện nhà sáng lập thương hiệu cà phê nổi tiếng Việt Nam mắc bệnh vĩ cuồng đang lan truyền chóng mặt trên các mặt báo. Thực tế, chứng bệnh "ảo tưởng sức mạnh" của vị "vua cà phê" này không phải là hiếm.

0
100

Vĩ cuồng là bệnh xuất hiện ở những người hay thổi phồng khả năng của bản thân, cho rằng mình có quyền năng thần thánh và khinh khi người khác, nhưng có lẽ bạn không biết thật ra “ảo tưởng sức mạnh” cũng là tiền thân của tâm thần.

Vĩ cuồng hay còn nhiều cái tên khác như ái kỷ, ảo tưởng sức mạnh,… thường để ám chỉ những người muốn hư cấu bản thân rằng họ là thiên tài bậc nhất, tầng lớp thượng của thượng cấp, có khả năng siêu phàm… Họ luôn thổi phồng khả năng một cách “quá đáng” và chỉ yêu bản thân mình mà thôi.

Vĩ cuồng hoàn toàn khác với khát khao hay mơ ước, bạn là một người vô gia cư bạn ước muốn tương lai mình sẽ giàu có và trở thành một vĩ nhân điều đó có thể làm được, nhưng nếu bạn cho rằng mình đang làm được điều đó thì đây là một vấn đề tâm lý. Các chuyên gia tâm lý cho rằng những người mắc phải chứng ảo tưởng này thường là tiền thân của tâm thần và nhiều vấn đề khác có liên quan như rối loạn thần kinh hay tâm thần phân liệt.

Donald Trump – Tổng thống thứ 45 của Mỹ cũng được các chuyên gia tâm lý và các nhà phân tích cho rằng mắc phải chứng vĩ cuồng (trong tờ Indpendent). Điều này được chứng minh cụ thể qua việc tranh cử tổng thống của ông khá ồn ào, khi bạo miệng đưa ra những chính sách không tưởng lúc tranh cử và sau khi nắm quyền luôn đưa ra những quyết sách gây tranh cãi,… còn rất nhiều hành động bất thường của vị tân Tổng thống Hoa Kỳ này đủ để thuyết phục rằng ông bị ái kỷ.

Vi cuong - Su ao tuong cua mot thien tai hay mam mong cua benh tam than?

Donald Trump – Tổng thống Mỹ được các chuyên gia cho rằng mắc phải bệnh vĩ cuồng

Tại sao thiên tài luôn mắc phải chứng vĩ cuồng?

Khi bạn quá tài năng dù là thiên bẩm hay một người chăm chỉ để đứng trên đài vinh quang thì điều đó dễ đưa ta rơi vào vĩ cuồng. Bản thân mình là tâm điểm của “mọi cái nhất”: Giỏi nhất, tài năng nhất, đẹp nhất…. từ đó khiến bản thân bị cô lập và không hòa nhập với cộng đồng. Tuy rằng rằng vĩ cuồng chỉ là một triệu chứng tâm lý bất bình thường nhưng việc nó có giao thoa với tâm thần là điều khó chối cãi.

Các bác sĩ tâm lý cho rằng “vĩ cuồng” không phải đột nhiên xuất hiện và phát tác ở một người, mà nó trải qua một quá trình kích thích và tích lũy lâu dài, một vài khảo sát còn phát hiện khi một người đọc quá nhiều sách về chính trị, tổng thống hay binh lược họ rất dễ cho rằng mình là vĩ nhân rằng mình đang thống trị nhân loại.

Lý do bị vĩ cuồng?

Rất nhiều lý do về tâm lý để xác định tại sao một người mắc phải vĩ cuồng ngoài tâm thần phân liệt và rối loạn thần kinh.

Rối loạn lưỡng cực: ước tính trên thế giới có khoảng 3/5 người bị rối loạn lưỡng cực, tình trạng này biểu hiện ở những người có sự chuyển biến tâm trạng một cách khó hiểu từ hứng cảm đến trầm cảm và ngược lại. Trong giai đoạn hứng cảm người mắc phải thường có ý thức rất cao về giá trị của bản thân nhưng kèm theo đó lại là chứng vĩ cuồng, khinh người và ngạo mạng.

Trong các trường hợp bị rối loạn lưỡng cực (hứng-trầm cảm) các bệnh nhân đều cho mình to lớn, vĩ đại và có khả năng siêu nhiên. Hứng cảm cũng là giai đoạn khiến não bộ hoạt động một cách bất thường biểu hiện ở việc sóng não tăng và mức dẫn truyền thần kinh thay đổi.

Rối loạn hoang tưởng: Đây là hiện tượng xuất hiện ở những ngưởi ảo tưởng sức mạnh kèm theo chứng như rối loạn tâm trạng, rối loạn tâm thần hoặc rối loạn suy nghĩ. Những người này đột nhiên rơi vào ảo ảnh về sức mạnh, phép thuật trong khi không hề sử dụng một loại chất kích thích nào. Nhiều người còn nghĩ mình có thể bay và sống dưới nước.

Trầm cảm: những người bị trầm cảm cũng hay xuất hiện vĩ cuồng, có tới 21% những bệnh nhân trầm cảm thừa nhận họ cảm thấy ảo tưởng sức mạnh. Những ảo tưởng này sẽ không kéo dài mà chỉ tồn tại bất chợt và trong thời gian ngắn, có thể dùng thuốc để kiềm chế đối với những trường hợp này.

Lạm dụng ma túy: Những người dùng chất kích thích như rượu, bia, thuốc viện,…. thường sinh ra những ảo giác phi thực, khiến người dùng cảm thấy mình như đang thực hiện phi vụ nào đó, đang bay, đang bị truy giết,… hiện tượng này còn có tên khác là “ngáo đá” mà giới trẻ vẫn hay gọi. Nếu sử dụng quá lâu sẽ rất có hại cho não bộ khiến các tế bào não lão hóa nhanh chóng và không thể tái tạo.

Rối loạn nhân cách: Đây là một hiện tượng rối loạn thần kinh đặc trưng ở việc người bệnh thường rất tự tin về bản thân và cảm thấy vượt trội hơn người. Không phải tất cả những bệnh nhân bị rối loạn nhân cách đều sinh ra những ảo tưởng về bản thân nhưng đa số là vậy. Không những thế họ còn yêu chính bản thân mình, chơi một mình, nói chuyện một mình hoặc bị ảm ảnh bởi một quyền lưc cao siêu nào đó. Yêu bản thân là tốt nhưng nếu yêu quá thì nó lại hoàn toàn ngược lại.

Vi cuong - Su ao tuong cua mot thien tai hay mam mong cua benh tam than?

Tỷ lệ nam giới bị “vĩ cuồng” cao hơn nữ và có thể di truyền sang con

Ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác khiến một người mắc phải chứng vĩ cuồng mà ta có thể nhắc đến, nhưng tác hại của nó là điều ta có thể thấy trước mắt, nhưng cũng không thể dấu đi việc chỉ những người tài năng, thần đồng, bác học,… mới mắc phải chứng này. Mặt lợi của nó khiến cá nhân phát triển và khát khao làm những điềm không tưởng thành sự thật, yêu bản thân và tôn trọng nó hơn người bình thường. Nhưng nếu không biết điều tiết sẽ ảnh hưởng nến não bộ và tính mạng.

Hiện tại y học vẫn chưa có thể lý giải tại sao một người lại mắc phải vĩ cuồng, nhưng đa số chúng xuất hiện ở nam giới và có khả năng di truyền. Nam giới thường làm việc độc lập, tư duy logic và kiên trì nên việc họ sinh ra những ảo giác về khả năng của bản thân là điều hiển nhiên, nếu biết điều khiển và làm chủ được hành vi này nó sẽ có lợi bằng không nó sẽ phát triển thành vĩ cuồng.

Cũng chính vị vậy khi dạy con cha mẹ luôn hãy nhớ một điều hãy để tự trẻ nỗ lực để hoàn thành điều mình muốn, hãy khen khi con làm đúng và nhắc nhở khi chúng làm sai. Đừng để trẻ trở thành “ông hoàng bà chúa” khi còn quá nhỏ để rồi khi trưởng thành sẽ tự cao thái quá. Cũng không nên nhốt trẻ chỉ mãi ở nhà nên để trẻ tham gia các câu lạc bộ để có thể hòa đồng và hiểu biết thêm về các kỹ năng sống.

Nếu trẻ nhà bạn có những dấu hiệu vĩ cuồng ngay từ nhỏ thì cần đưa đến bác sĩ tâm lý ngay để được điều trị kịp thời. Hãy là những ông bố bà mẹ thông thái nhé!

Simon

Theo Tạp chí Sống Khỏe

SHARE