Vì sao Putin là ‘hậu sinh khả ố’ của Gorbachev?

89
Mikhail Gorbachev và Vladimir Putin

Những ngày cuối cùng của Liên Xô dưới chính sách glasnost (cởi mở) của Gorbachev có lợi cho tự do ngôn luận hơn là nước Nga của Putin, nơi bất kỳ lời chỉ trích nào cũng có thể dẫn đến án tù.

Mikhail Gorbachev đã sống đủ lâu để thấy mọi thứ mà ông cố gắng đạt được đều vỡ vụn hoặc bị nổ tung bởi một kẻ hậu sinh “khát máu” và “vĩ cuồng”.

Kỷ nguyên bất hòa và kiểm soát vũ khí giữa Washington và Moscow đã được thay thế bằng cuộc chiến đẫm máu ở Ukraine, trong đó vũ khí của Mỹ và NATO đang đọ sức với quân Nga, ẩn chứa nguy cơ xảy ra đụng độ trực tiếp giữa các siêu cường hạt nhân do vô tình hoặc tính toán sai lầm.

Vào thời điểm Gorbachev từ chức vào cuối năm 1991, biên giới Xô Viết-NATO không còn là điểm dễ bùng phát xung đột nữa. NATO đã kéo tất cả ngoại trừ vài ngàn quân trở lại từ sườn phía Đông, và nỗi kinh hoàng của chiến tranh lạnh dường như được lưu lại trong các sách lịch sử và viện bảo tàng.

Sau cuộc xâm lược Ukraine vào tháng Hai, NATO đổ quân về phía Đông, huy động 40.000 quân dưới quyền chỉ huy trực tiếp, với kế hoạch đặt 300.000 binh sĩ trong tình trạng báo động cao.

Gorbachev, người bước sang tuổi 91 và sức khỏe yếu khi cuộc xâm lược bắt đầu, đã đưa ra một tuyên bố kêu gọi “chấm dứt sớm các hành động thù địch và bắt đầu ngay lập tức các cuộc hòa đàm”.

Tuyên bố cho biết: “Không có gì quý hơn mạng sống của con người.”

Một nhà báo từng thân cận với Gorbachev hồi tháng Bảy nói rằng nhà lãnh đạo Liên Xô cũ đã “đau buồn” trước những gì mà kẻ “hậu sinh” Putin gây ra.

Nhà báo Alexei Venediktov, biên tập viên của đài phát thanh Ekho Moskvy, nói với tạp chí Forbes: “Các thành tựu cải cách của Gorbachev – về chính trị chứ không phải kinh tế – đều bị Putin phá hủy, đốt ra tro.”

Cựu thông dịch viên của Gorbachev, Pavel Palazhchenko, người làm việc cho trung tâm Gorbachev, nói với Fox News hai ngày trước cuộc xâm lược: “Ông ấy luôn cảnh báo những điều có thể xảy ra rất nguy hiểm giữa Nga và Ukraine. Ông ấy luôn làm những gì có thể để để mang hai quốc gia xích lại gần nhau hơn thay vì chứng kiến ​​sự tiếp tục của rạn nứt mà chúng ta đang thấy ngày càng mở rộng”.

Gorbachev là người ủng hộ việc kiểm soát vũ khí và thậm chí đã thảo luận về khả năng loại bỏ vũ khí hạt nhân với Ronald Reagan tại hội nghị thượng đỉnh Reykjavik năm 1986.

Giờ đây, thỏa thuận cuối cùng còn lại giữa Mỹ và Nga về hạn chế vũ khí hạt nhân đang bị xói mòn bởi việc Nga đình chỉ các cuộc thanh sát vũ khí. Cả hai nước đều đang hiện đại hóa kho vũ khí và Putin hăm he sử dụng hạt nhân.

Năm nay, số lượng đầu đạn hạt nhân trên khắp thế giới tăng vọt lần đầu tiên kể từ sau chiến tranh lạnh.

Gorbachev từng hy vọng sẽ thay đổi cơ bản tư duy của một đất nước chưa từng trải qua nền dân chủ, đi thẳng từ chế độ độc tài Romanov sang Bolshevik. Những ngày cuối cùng của Liên Xô dưới chính sách glasnost (cởi mở) của Gorbachev có lợi cho tự do ngôn luận hơn là nước Nga của Putin, nơi bất kỳ lời chỉ trích nào cũng có thể dẫn đến án tù.

Mọi người ở Nga hiện tại đều có nguy cơ bị bỏ tù nếu “trái ý” Putin.

Gorbachev đã đóng cửa các trại cải tạo lao động. Hiện tại, “khắc tinh” hàng đầu của Putin, Alexei Navalny, tuy sống sót sau vụ đầu độc, hiện đang bị vắt kiệt sức lực trong một trại hình sự, nơi ông bị biệt giam lần thứ ba trong một tháng.

Gorbachev ngày càng cẩn trọng về những gì ông nói về Putin trước công chúng. Nhưng vào năm 2011, ông đã có một lời cảnh báo cho những gì sắp xảy ra.

“Có thể hiểu được rằng trong giai đoạn đầu, ông ấy đã sử dụng một số phương pháp độc tài nhất định. Nhưng sử dụng các phương pháp độc tài như một chính sách cho tương lai là một sai lầm,” Gorbachev nói tại một sự kiện công khai ở Mỹ.

“Bất cứ nơi nào quý vị đi… quý vị sẽ thấy có những nhà lãnh đạo cai trị trong 20 năm hoặc hơn. Đó là những kẻ muốn bấu víu quyền lực bằng mọi thủ đoạn. Tôi tin rằng đây là điều đang xảy ra ở nước Nga,” ông Gorbachev nói.