Trong cơn mưa nặng hạt, bầu trời Nha Trang đầy mù xám, có vẻ không ổn chút nào khi tôi quyết định thăm Suối Dầu, một địa danh nằm trong 4 chữ Dầu mà tôi từng ghé, đó là Gành Dầu (Phú Quốc), Cồn Dầu (Đà Nẵng), Gò Dầu (Tây Ninh) và Suối Dầu của Khánh Hòa.
Xe đi qua các địa danh Suối Hiệp, Suối Đá, Suối Cát… ngay sau đó bảng hiệu Khu di tích mộ Yersin hiện ra. Trên con đường nho nhỏ rợp bóng cây xanh, có một khu chuồng dê cừu nằm cận kề.

Thả bộ trên con đường ngập nước và bùn nhão, tôi thấy có nhiều đàn cò trắng trú ngụ trên những cây xoài to đùng, mượt xanh, xòe tán trông hệt một bông hoa khổng lồ xanh thẫm in đậm trên bãi cỏ non mượt men theo đường đến di tích, những vạt hoa ngũ sắc và nhiều loại hoa khác đẫm nước, khoe vẻ xinh tươi.
Thật hạnh phúc khi ta được hít thở một không khí trong lành, được chạm vào những vẻ đẹp của thiên nhiên.
Dừng chân trước mộ bác sĩ Yersin, thắp hương, tôi gửi một lời cảm ơn vị ân nhân đã dốc hết sức mình để tạo cho Khánh Hòa những công trình tuyệt diệu. Nhờ ông, đỉnh Hòn Bà được khai phá, ngoài ra, hồ Suối Dầu cũng đã được ông thay đổi công năng, biến thành hồ chứa nước dành để tưới tiêu nông nghiệp. Dù thời gian đã gần 1 thế kỷ đi qua, nhưng dấu ấn của bác sĩ Yersin vẫn còn rất rõ khi tôi lạc bước đến Suối Dầu.
Rời di tích, chúng tôi tìm đến hồ Suối Dầu ngắm cảnh. Bất ngờ hơn, trên con đường nho nhỏ này, chúng tôi gặp các em bé người dân tộc Raglay đi học về, cảnh thật an lành, tươi vui. Trên con đường đê bao quanh hồ, tôi gặp một đoàn khách Tây đang cưỡi xe địa hình với nụ cười rạng rỡ.
Chúng tôi làm quen và trao đổi sơ giao, các du khách Pháp này cho biết, họ tự hào khi tìm đến những bức thư và tài liệu của Yersin – ông đã gửi về Pháp để minh chứng rằng Nha Trang là một vịnh biển tuyệt đẹp của thế giới. Nhờ đọc những tài liệu này, nhóm du khách quyết định đến đây để tận hưởng bao điều kỳ thú.
Có lẽ, những gì tôi biết về Suối Dầu vẫn chưa đủ hết nhưng chỉ cần ngắm những đàn cừu hiền lành, những chú dê be be, những chú ngựa của Viện Pasteur đang thẩn thơ bên đồi vắng, dù trời nắng hay mưa; sự thanh bình, dịu dàng của đất, nước và cảnh sắc thiên nhiên, tất cả sẽ làm trái tim bạn mềm đi.
Nơi đây có một người nổi danh thế giới, đã thanh thản nằm ngủ đời đời sau khi dành tất cả tình yêu và trái tim mình cho quê Việt.