‘Ukraine là gương để Hà Nội đối phó với Bắc Kinh’

Người Việt bày tỏ sự ủng hộ người dân Ukraine tại sứ quán nước này ở Hà Nội

Chuyên viên phân tích thời sự Mỹ cho rằng CSVN hãy rút tỉa từ cuộc chiến đang xảy ra giữa Ukraine với Nga để biết đường đối phó Bắc Kinh trước khi quá muộn.

Trong một bài phân tích phổ biến trên báo tài chính Nikkei của Nhật hôm 21/3, ông Derek Grossman nêu nhược điểm, thế yếu của một nước nhỏ như Ukraine trước tham vọng bá quyền bành trướng của ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, quá lớn mạnh. Ông so sánh với hoàn cảnh mà CSVN đang tự cột mình nếu xảy ra xung đột chủ quyền lãnh thổ với Trung Quốc.

Ông Derek Grossman hiện là chuyên viên phân tích quốc phòng tại tổ chức nghiên cứu Rand Corp. Trước đó, ông từng là cố vấn tình báo tại Ngũ Giác Đài.

Cuộc xâm lăng của Nga ở Đông Âu khiến người ta so sánh giữa thảm họa mà Ukraine đang chịu đựng với Đài Loan đang đối diện với khả năng tồn tại trước áp lực của Trung Quốc. Nhưng theo ông Grossman, đó là bài học cho Việt Nam.

Ukraine và Đài Loan đều theo chế độ dân chủ, trong khi Nga và Trung Cộng đều độc tài sắt máu. Ông Putin là một tay độc tài không coi Ukraine là nước độc lập. Còn ông Tập Cận Bình coi Đài Loan chỉ là một tỉnh “nổi loạn,” áp lực tái hợp ôn hòa với chính quốc nếu không muốn bị tiêu diệt bằng quân sự.

Lư hương dưới chân tượng đài Trần Hưng Đạo là nơi giới xã hội dân sự thường tưởng niệm các vụ Trung Quốc chiếm Hoàng Sa, Gạc Ma. Courtesy of Zing

Khả năng xảy ra xung đột giữa CSVN và Trung Quốc cao hơn giữa Trung Quốc với Đài Loan

CSVN tuy cũng là một nước độc tài đảng trị tương tự như Trung Quốc nhưng ngày càng bị áp lực nặng hơn từ Bắc Kinh trong vấn đề tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông. Hiện Trung Quốc chưa đe dọa xâm lăng Việt Nam như Nga đang xâm lăng Ukraine, nhưng những căng thẳng trên biển và một vài vụ xung đột đổ máu đã xảy ra, nên không bảo đảm là xung đột không xảy ra trên đất liền khi hai nước có chung biên giới gần 1.300 km. Cuộc chiến biên giới 1979 vẫn thấy tưởng niệm hằng năm.

Theo ông Grossman, khả năng xảy ra xung đột giữa CSVN và Trung Quốc cao hơn là giữa Trung Quốc với Đài Loan.

CSVN công bố “Sách Trắng Quốc Phòng” xác định không “tham gia liên minh quân sự,” “không liên kết với nước này để chống nước kia,” “không sử dụng võ lực hoặc đe dọa sử dung võ lực trong quan hệ quốc tế.” Mục đích của chính sách quốc phòng này là nhằm trấn an Bắc Kinh.

Vì Hà Nội không liên minh quân sự với nước nào, cũng không nằm trong một liên minh quân sự nào, nó chính là cái kẹt mà Ukraine đang trả giá. Khối NATO không thể can thiệp trực tiếp vì lo ngại xảy ra Đệ Tam Thế Chiến với bom nguyên tử. Nếu CSVN bị Trung Quốc tấn công, Bắc Kinh không lo sợ bị nước nào chen vào can thiệp.

Bà Lê Thị Thu Hằng, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao CSVN, thường chỉ có phản ứng yếu ớt trước những lần Trung Quốc tập trận ngoài khơi bờ biển miền Trung Việt Nam. Courtesy of Zing

Hà Nội phải tự mình đối phó với Bắc Kinh tại Biển Đông

CSVN đã ký thỏa hiệp “Đối tác toàn diện” với hơn chục nước trên thế giới gồm cả những nước hội viên thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp. Hiệp định “Đối tác toàn diện” CSVN ký với Mỹ khi ông Trương Tấn Sang, chủ tịch nước, tới Washington năm 2013 nằm ở cuối các bậc thang trong các mức độ đối tác chiến lược mà Hà Nội ký với các nước.

Khi Liên Xô sụp đổ đầu thập niên 1990 kéo theo sự tan rã của khối Cộng Sản Đông Âu, CSVN cố bám chặt lấy chủ nghĩa Cộng Sản để tồn tại nhưng cũng không còn liên minh quân sự với Nga. Hà Nội phải đối phó một mình với áp lực của Bắc Kinh trên vấn đề Biển Đông. Trong khi đó, Philippines, cũng tranh chấp biển đảo với Trung Quốc, vẫn có thể dựa vào Mỹ nếu họ muốn dựa vào hiệp định an ninh hỗ tương có từ năm 1951.

Ukraine đang bị nước láng giềng khổng lồ xâm lăng và tàn phá khủng khiếp. Nga đã cướp bán đảo Crimea năm 2014 rồi lại xâm nhập, xúi bẩy hai tỉnh Donetsk và Luhansk đòi tách ra. Trung Quốc cướp quần đảo Hoàng Sa từ Việt Nam Cộng Hòa năm 1974, sau khi Hà Nội nhuộm đỏ được cả nước thì đòi Bắc Kinh trả lại nhưng không được.

Đến năm 1979 thì bị Bắc Kinh “dạy cho bài học” khi xua quân đánh giết suốt dọc sáu tỉnh từ Lào Cai đến Quảng Ninh. Năm 1988 thì Trung Quốc cướp bảy bãi đá ngầm ở quần đảo Trường Sa, nay đã biến chúng thành những đảo nhân tạo khổng lồ và cơ sở quân sự quy mô.

Hà Nội đả kích những ai đem so sánh cuộc chiến tranh Ukraine-Nga với những gì đã từng và có thể xảy ra giữa CSVN và Trung Quốc, thậm chí có người còn đề nghị nên tái lập lại hiệp định hỗ tương quân sự với Nga như trước kia.

Trung Quốc có lực lượng Hải Quân, Hải Cảnh lớn mạnh cùng với một đội dân quân biển hàng ngàn tàu xâm phạm các vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam rất thường xuyên. Bắc Kinh ngăn cấm Hà Nội dò tìm, khai thác dầu khí trong phạm vi “lưỡi bò” mà Hà Nội phải nín nhịn dù biết nó phi lý, ngang ngược.

Ngoài các loại võ khí tối tân được Mỹ cung cấp từ máy bay khu trục F-16 tới hỏa tiễn phòng không Patriot, Đài Loan còn tự sản xuất được nhiều thứ tối tân, kể cả tàu chiến, tàu ngầm. Trong khi đó, kỹ nghệ quốc phòng của CSVN gần với số không. Hơn 30 máy bay chiến đấu, bốn chiếc hộ tống hạm, sáu chiếc tàu ngầm, gần 100 chiếc chiến xa T-90 mua của Nga mấy năm nay cũng chỉ như trứng chọi đá khi đối diện lực lượng Trung Quốc.

Muốn xâm lăng Đài Loan, Bắc Kinh phải mở cuộc tấn công qua biển, khoảng cách hơn 160 km sẽ không dễ dàng. Nhưng Việt Nam cùng chung biên giới với Trung Quốc, tương tự như Ukraine chung biên giới với Nga, cuộc xâm lăng trên bộ sẽ khác hẳn. Máu sẽ đổ từ biển lên bờ nhanh chóng.

Theo ông Grossman, xung đột xảy ra giữa Việt Nam với Trung Quốc trên biển có thể dễ xảy ra hơn là giữa Trung Quốc với Đài Loan. Ông cho rằng Washington nên để ý tới vấn đề nhạy cảm của Việt Nam.

(Theo Người Việt)