UBND TP.HCM hồ đồ ra lệnh tiêu hủy 29 bức tranh của Bùi Chát

174
Nhà thơ, họa sĩ Bùi Chát

Ý kiến nói việc Ủy ban Nhân dân TP.HCM ra lệnh tiêu hủy tranh của Bùi Chát “là một quyết định làm thụt lùi sự văn minh, hiện đại, công bằng, dân chủ mà cả nền hành chính đang hướng tới”.

Nhà thơ, họa sĩ Bùi Chát vừa có cuộc triển lãm tranh với chủ đề “Improvisation” (Ứng tác) tại Alpha Art Station, TP.HCM.

Sẽ không có gì đáng nói về cuộc triển lãm này nếu như ông Dương Anh Đức, phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP.HCM vội vàng ra lệnh phạt 25 triệu đồng và “tiêu hủy 29 bức tranh” với lý do triển lãm “không có giấy phép”.

Bùi Chát được biết đến là đồng sáng lập viên Nhà Xuất bản Giấy Vụn ấn hành nhiều tác phẩm không qua kiểm duyệt của nhà cầm quyền CSVN.

Ông Lý Đợi, nhà nghiên cứu, bình luận: “Nếu áp dụng theo cái quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Bùi Chát ngày 9/8/2022 thì Việt Nam trong quá khứ có nguy cơ mất nhiều Bảo vật quốc gia.

Nhìn lại lịch sử. Ví dụ bức tranh “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ” của Nguyễn Sáng, được công nhận “bảo vật quốc gia” hồi năm 2013. Bức này từng không được cấp phép triển lãm và vài lần lén triển lãm không có giấy phép. Rất may nó không bị buộc tiêu hủy, nếu không thì đâu còn để mà nửa thế kỷ sau công nhận “bảo vật quốc gia”.

Hoặc như bức “Hào” của Dương Bích Liên, vài lần bị cấm, tác giả bị mời viết kiểm thảo nhiều lần. Nhưng cũng rất may là không bị buộc tiêu hủy, nếu không thì Dương Bích Liên và mỹ thuật hiện đại Việt Nam đã mất đi một kiệt tác.

Còn nếu nói Bùi Chát từng bị “sổ đen” nên dẫn đến buộc phải tiêu hủy tranh, thì càng khiên cưỡng, vô lý. Vì trong quá khứ, các thành viên trực tiếp và gián tiếp của Nhân văn – Giai phẩm đều thuộc “sổ đen” hoặc “sổ rất đen”, vậy mà sau này thì sao?

Đa số tác phẩm của họ được tái xuất hiện, nhiều người còn được đặt tên đường, giải quốc gia… Nếu trong quá khứ cũng áp dụng tiêu hủy tác phẩm, thì việc trao giải sau này còn ý nghĩa gì, khi mà tác phẩm không còn nữa.

Một bức tranh của nhà thơ, họa sĩ Bùi Chát được trưng bày tại Alpha Art Station

Một lãnh đạo của Hội Mỹ thuật Việt Nam nói rằng quyết định tiêu hủy tranh là chưa có tiền lệ tại Việt Nam kể từ 1975 đến nay.

Từ vài cứ liệu lịch sử như vừa nêu, có thể thấy rằng cái quyết định mà Bùi Chát đang đối diện là một quyết định làm thụt lùi sự văn minh, hiện đại, công bằng, dân chủ mà cả nền hành chính đang hướng tới.

Nó cũng làm xấu đi hình ảnh xã hội pháp quyền, muốn thượng tôn pháp luật mà Việt Nam đang nỗ lực để có được.

Họa sĩ Đỗ Trung Quân bình luận: “Nếu họa sĩ Bùi Chát biến cuộc thiêu hủy tranh, những tác phẩm của mình thành một cuộc trình diễn ngoạn mục mà biên độ sẽ ra khỏi biên giới Việt Nam, thì xin bày tỏ sự ngưỡng mộ lớn với nghệ thuật một lần nữa lại sáng chói của anh.”

Định Tường

Bài liên quan

Triển lãm tranh Hồ Xuân Hương ở Hà Nội phải đóng cửa vì ‘gợi dục’

Tranh vẽ cờ đỏ ‘rách te tua’ khiến triển lãm hội họa Điện Biên Phủ bị dừng