Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc “gật”, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng… ‘nước đôi’

Đó tình cảnh hậu trường của chuyện quyết định chọn phương án mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất về phía Nam.

0
2045
Những phản biện đang chờ hồi đáp cho một “sự đã rồi”
Báo chí đưa tin Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc quyết định sẽ thực hiện mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất theo phương án của công ty tư vấn độc lập của Pháp ADP-I (ADPi Engineering). Đề xuất của ADP-I là sẽ xây dựng thêm một nhà ga hành khách của sân bay Tân Sơn Nhất với diện tích sàn 200.000 m2, để có thể phục vụ 20 triệu hành khách mỗi năm ở phía Nam, tức phía nhà ga hiện hữu. Tổng vốn khái toán khoảng 18.000 tỷ đồng. Còn diện tích đất phía Bắc, trong đó có sân golf và 16 ha đất do Bộ Quốc phòng quản lý sẽ được sử dụng để xây dựng công trình phụ trợ, như nhà ga hàng hóa, sửa chữa máy bay, logistic và chế biến suất ăn từ năm 2025 trở đi.
Tại họp báo định kỳ hôm 29-3, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho biết, Bộ đang tính toán đến việc sử dụng tiền đầu tư của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) để làm nhà ga, đường lăn hoặc có thể kêu gọi vốn xã hội hóa.
Trên thực tế thì diễn biến vụ việc không hoàn toàn như tin tức đăng trên báo chí.

Theo phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, ông Nguyễn Cao Lục cho biết hôm 06 tháng 3 năm 2018, tại trụ sở Chính phủ, có diễn ra cuộc họp do Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì. Nội dung cuộc họp là rà soát, đánh giá các Quy hoạch, xây dựng phương án mở rộng và lập điều chỉnh tổng thể Quy hoạch Cảng hàng không, các Quy hoạch liên quan tại khu vực Cảng hàng không – Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Tham dự có đại diện lãnh đạo các Bộ: Quốc phòng, Giao thông vận tải, Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Tài chính, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp, Thông tin và Truyền thông, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Văn phòng Chính phủ và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, các Công ty Tư vấn: ADP-I (Cộng hòa Pháp) và ADCC (Quân chủng Phòng không – Không quân, Bộ Quốc phòng).
Sau khi nghe Bộ Giao thông vận tải và Tư vấn ADP-I báo cáo, ý kiến đại diện lãnh đạo các cơ quan tham dự họp, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã nói rằng những ý kiến phản biện của các nhà khoa học chuyên ngành ở TP.HCM, cần được phía tư vấn ADP-I và ADCC trả lời thuyết phục; đồng thời, tư vấn ADP-I phải có văn bản giải trình công khai, cụ thể đối với các vấn đề không tiếp thu.
Những yêu cầu cụ thể được ghi trong biên bản cuộc họp này: (1) Làm rõ thêm cơ sở khoa học của việc dự báo nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa bằng đường hàng không, bổ sung dự báo tổng thể về nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa đối với các loại hình giao thông vận tải.
(2) Nghiên cứu phương án sử dụng Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ trong việc giải quyết tình trạng quá tải và giảm ùn tắc giao thông tại khu vực Cảng hàng không – Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, đáp ứng nhu cầu đi lại và vận chuyển hành khách, hàng hóa của TP.HCM và các địa phương tại khu vực phía Nam.
(3) Đề xuất phương án tổ chức giao thông trong khu vực Cảng hàng không, việc kết nối đồng bộ với hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông vận tải và hạ tầng kỹ thuật khác của TP.HCM như cấp điện, chiếu sáng, cấp và thoát nước…
(4) Xác định rõ và bổ sung chi phí cụ thể đối với các công trình bắt buộc phải đầu tư, xây dựng để đáp ứng việc điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không và các Quy hoạch liên quan tại khu vực Cảng hàng không – Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh hàng không.
(5) Phối hợp với Bộ Quốc phòng, Ủy ban nhân dân TP.HCM và các cơ quan liên quan, xác định rõ diện tích đất phải thu hồi do việc điều chỉnh Quy hoạch, diện tích đất do Bộ Quốc phòng đang quản lý có thể bàn giao ngay để phát triển giao thông vận tải hàng không; từ đó, đề xuất phân kỳ đầu tư, xây dựng phù hợp với việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch Cảng hàng không và các Quy hoạch có liên quan tại khu vực Cảng hàng không – Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
(6) Khái toán vốn đầu tư cho các giai đoạn, từng danh mục công trình cụ thể tại khu vực phía Nam và phía Bắc Cảng hàng không, sân bay hiện hữu như hệ thống đường lăn, sân đỗ tàu bay, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa và các công trình bắt buộc phải đầu tư, xây dựng để kết nối đồng bộ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật bên ngoài hàng rào Cảng hàng không, sân bay nêu trên; phân định và đề xuất phương thức đầu tư cho từng danh mục công trình, khuyến khích đầu tư tư nhân, ưu tiên sử dụng các nguồn vốn hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước để thực hiện.
Đáng chú ý là theo ông Nguyễn Cao Lục, cuộc họp hôm 6-3 đã được thông báo nhằm: “Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải đã lựa chọn Tư vấn ADP-I thực hiện việc Quy hoạch mở rộng, nâng công suất khai thác Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; kết quả nghiên cứu phù hợp với Quy hoạch phát triển giao thông vận tải hàng không giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 tại Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 23-02-2018 và cơ bản đáp ứng các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ”.
Như vậy có thể thấy rằng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về cơ bản đã chọn phương án do Tư vấn ADP-I đưa ra từ trước ngày 6-3-2018. Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng thì yêu cầu phía Tư vấn ADP-I phải trả lời rành mạnh các phản biện để có sự lựa chọn tốt nhất.
Vẫn bỏ ngõ những phản biện
Tại họp báo định kỳ hôm 29-3, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông nhìn nhận mọi chuyện cho mở rộng về phía Nam của sân bay Tân Sơn Nhất có các chi tiết cụ thể ra sao về giải tỏa đền bù, số vốn đầu tư… vẫn chưa có câu trả lời. Tương tự, những ý kiến phản biện mà Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã nhắc lại hôm 06 tháng ba, đến nay vẫn chưa có giải trình từ phía tư vấn Pháp.
Với nhiều người dân, băn khoăn lớn nhất hiện nay là nếu mở rộng sân bay về phía nam, thì vấn nạn kẹt xe trầm kha lâu nay ở khu vực phía nam sân bay sẽ giải quyết như thế nào? Ông Trần Đình Bá (Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam) nói rằng càng mở rộng về phía Nam càng kẹt xe, gây hệ luỵ về ô nhiễm môi trường và quá tải nghiêm trọng do sân bay rơi vào thế độc đạo (tức chỉ có một hướng vào – ra).
Chuyên gia giao thông Phạm Sanh (Đại học Giao thông vận tải TP.HCM) cho rằng, thành phố sẽ chịu mất nhiều hơn được khi mở rộng sân bay theo đề xuất của Công ty tư vấn ADP-I. Ông phân tích, hiện khu vực phía nam sân bay Tân Sơn Nhất đang là một trong những khu vực kẹt xe trầm trọng bậc nhất thành phố. Các tuyến đường: Cộng Hòa, Trường Chinh, vòng xoay Lăng Cha Cả và các đường lân cận thường xuyên kẹt xe vào giờ cao điểm. Nếu mở rộng sân bay về hướng này thì kẹt xe sẽ càng nặng hơn và kéo theo đó là nhiều hệ lụy về mặt xã hội.
“Bình thường tại khu vực sân bay này đã kẹt xe nặng như vậy rồi, nếu mở rộng sân bay về hướng này thì đẩy vấn nạn kẹt xe đến đâu nữa đây? Tôi cho rằng mở rộng sân bay về hướng nam thì gần nhà ga, kết nối với nhà ga thuận lợi, nhưng chỉ có lợi cho hàng không chứ thành phố sẽ gặp áp lực nặng nề, bế tắc hơn với kẹt xe, ô nhiễm môi trường, thoát nước…”, ông Sanh nói.
Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông. Ảnh: Infonet
Ông Phạm Sanh cho biết thêm, khi đề xuất mở rộng sân bay về hướng nam, có thể các đơn vị đã tính tới việc làm đường song hành với đường Cộng Hòa, nhưng điều này chưa đủ để giải quyết ùn tắc cho khu vực. Khi đó các nút giao như Trường Chinh – Tân Kỳ Tân Quý, Lăng Cha Cả sẽ lại là những nút thắt gây kẹt xe trầm trọng hơn. Chưa kể việc làm đường song hành này không hề dễ khi mật độ xây dựng, các khu dân cư tại đây đang dày đặc.
“Theo tôi thấy hiện giờ dân đa số muốn mở rộng về phía bắc vì muốn lấy lại đất sân golf. Việc mở rộng đường Tân Sơn – Phạn Văn Bách ở phía bắc thì dễ dàng, vì có thể lấy đất thêm của Quân đội, nhưng đường kết nối là Quang Trung và Trường Chinh thì việc mở rộng cực kỳ tốn kém. Là người dân tôi chỉ mong làm gì mà đạt hiệu quả, ít tốn tiền thuế của dân là được”. Một nhà báo chuyên mảng giao thông đã chia sẻ với người viết như vậy vào cuối giờ chiều ngày 30-3.
Cũng theo nhà báo này, có một chi tiết ít ai để ý là trong báo cáo của tư vấn ADP-I, giai đoạn họ thực hiện khảo sát từ tháng 9 đến tháng 11, mà từ tháng 10 đến giữa tháng 11 dương lịch là mùa thấp điểm nhất trong năm, cho nên chắc chắn có cái nhìn chưa đầy đủ. “Thật hay cho ai đó đã sắp lịch cho đoàn khảo sát đúng dịp thấp điểm để…. có góc nhìn khác biệt!”. Nhà báo ngại nêu tên này, chua chát nhận xét.
Đâu chỉ vậy. Người ta được quyền hoài nghi nghiên cứu của ADP-I là không độc lập, vì ít nhất 3 lý do sau đây: (1). Họ cũng là tư vấn đã tham gia mấy năm nay vào quy hoạch dự án Long Thành (thế nên họ sẽ không thực sự muốn nâng công suất Tân Sơn Nhất lên thật cao, để cho dự án Long Thành mà họ tư vấn là khả thi và phải làm sớm). (2) ADP-I có quan hệ quá thân thiết với ACV và có thể được lựa chọn là nhà đầu tư chiến lược của ACV. (3). Khi làm nghiên cứu, họ lại làm việc cùng ADCC (ADCC là người lập quy hoạch Tân Sơn Nhất cũ và cũng chính ADCC tham gia vào dự án Long Thành, chính ADCC tham khảo ý kiến của ADP-I và tư vấn Nhật khi lập quy hoạch sân bay Tân Sơn Nhất cũ).
Người viết cho rằng căn cơ của câu chuyện mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất, không phải là sẽ “giải trình phản biện” ra sao theo yêu cầu nói trên của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, mà trước mắt hãy trả toàn bộ Tân Sơn Nhất về cho sân bay dân sự khai thác phục vụ nhu cầu đi lại và phát triển kinh tế đất nước.
Từ tổng thể diện tích này mới xây dựng phương án khai thác hiệu quả và bền vững, nếu không thì cũng chỉ là chắp vá và giải quyết tình thế mà thôi.
Theo Việt Nam Thời Báo
SHARE