Thủ tướng Anh Johnson là người khôn khéo hay là kẻ độc tài?

Nhiều người không khỏi thắc mắc về những gì đang diễn ra trong chính trị Anh Quốc những ngày này. Vì sao Quốc hội Anh tạm ngưng? Điều này có ý nghĩa gì? Có khả năng sẽ diễn ra một cuộc tổng tuyển cử ở Anh không?

Phóng viên chính trị của BBC Jonathan Blake đưa ra câu trả lời ngắn gọn cho các câu hỏi trên.

Chuyện gì đang xảy ra ở Anh Quốc?

Chính phủ của Thủ tướng Boris Johnson vừa thỉnh cầu Nữ Hoàng Anh Elizabeth II tạm ngưng hoạt động của Quốc hội. Điều này có nghĩa các nghị viên sẽ không họp ở Điện Westminster từ ngày 10/9 đến 14/10.

Việc này khiến Hạ viện không thể ra luật ngăn tiến trình Brexit, đưa Anh ra khỏi EU đúng hạn 31/10.

Theo kế hoạch, các nghị viên lẽ ra sẽ trở lại làm việc sau kỳ nghỉ hè vào ngày 3/9 và sẽ thảo luận về tiến trình Brexit, cùng các vấn đề khác.

Nhưng nay họ sẽ nghỉ họp tới hơn một tháng.

Thủ tướng Anh Boris Johnson
Thủ tướng Anh Boris Johnson

Ông Boris Johnson nói lý do của việc tạm ngưng Quốc hội là để bài Diễn văn của Nữ hoàng trước Quốc hội sẽ được đọc vào ngày 14/10.

Đây là bài diễn văn thường niên, và là cơ hội để chính phủ đưa ra những kế hoạch mới cho năm sau.

Quốc hội thường được tạm ngưng trước khi có Diễn văn của Nữ Hoàng.

“Chúng ta cần có luật mới. Chúng ta cần phải đưa ra những điều luật mới và quan trọng.”

“Đó là lý do chúng ta cần có một bài Diễn văn của Nữ Hoàng và chúng ta sẽ làm điều đó vào ngày 14/10,” Thủ tướng Anh nói hôm 28/8.

Người biểu tình ủng hộ ra khỏi EU giơ biểu ngữ trước cửa văn phòng nội các Anh hôm 28/8
Người biểu tình ủng hộ ra khỏi EU giơ biểu ngữ trước cửa văn phòng nội các Anh hôm 28/8

Tầm quan trọng của ngày 14/10

Ngày này có ý nghĩa quan trọng vì nó rất sát với thời hạn chót nước Anh ra khỏi EU, 31/10.

Quyết định tạm ngưng Quốc Hội gây tranh cãi gay gắt giữa các dân biểu không muốn Anh ra khỏi EU mà không có thỏa thuận (no-deal Brexit).

Họ nói đây là sự lạm quyền của chính phủ. Họ coi đây là một cách chính phủ chặn hết các cuộc bàn thảo và tranh luận mà họ muốn thực hiện trong Quốc hội.

Các dân biểu được cho là sẽ nỗ lưc tìm cách buộc chính phủ xin gia hạn tiến trình Brexit hoặc phế truất chính phủ hiện tại qua một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm.

Ông Jeremy Corbyn, lãnh đạo Đảng Lao động đối lập, bình luận:

“Điều mà ông thủ tướng làm là phá hủy và cướp đi nền dân chủ của chúng ta, nhằm cưỡng ép nước Anh ra khỏi EU mà không có thỏa thuận. Có gì mà ông ta sợ đến mức tạm ngưng Quốc Hội để ngăn Quốc hội bàn thảo những vấn đề này?”

Bà Nicola Sturgeon, Thủ hiến Scotland
Bà Nicola Sturgeon, Thủ hiến Scotland

Bà Nicola Sturgeon, Thủ hiến Scotland nói: “Ông ta [thủ tướng] như kiểu một nhà độc tài kém cỏi.”

“Nói thẳng là không thể chấp nhận được và nếu các nghị viên không ngăn quyết định này lại, thì chẳng phải là nói ngoa hay cường điệu gì khi nói rằng: ‘Đây là ngày mà nền dân chủ còn sót lại ở quốc hội Anh, nếu có, bị giết chết hẳn’.”

Năm điều kỳ quặc về Quốc hội Anh có thể bạn chưa biết

Các nghị viên có ngăn được quyết định tạm ngưng Quốc hội?

Tạm ngưng Quốc hội là điều mà chính phủ có quyền làm bất cứ lúc nào, tuy về mặt thủ tục thì việc tạm ngưng phải được Nữ Hoàng chuẩn tấu.

Nếu có bất mãn với quyết định này, các nghị viên cũng chẳng có cách nào dễ dàng để ngăn cản.

Theo Tiến sỹ Hannah White từ Viện nghiên cứu Chính phủ, thì các nghị viên có ba phương án:

“Thứ nhất là ra luật (cấm ngưng Quốc hội), nhưng điều này rất khó thực hiện vì họ không còn thời gian. Thứ hai là tìm cách đưa ra tòa. Thứ ba là tìm cách bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với vị thủ tướng, điều có thể dẫn đến một kỳ tổng tuyển cử.”

Có khả năng xảy ra bầu cử sớm không?

Quyết định tạm ngưng chính phủ không có nghĩa là chắc chắn sẽ xảy ra một cuộc tổng tuyển cử sớm.

Hiện giờ, có rất nhiều đồn đoán theo đó cho rằng sẽ có kỳ tổng tuyển cử vào mùa thu này, hoặc do chính phủ thua trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm, hoặc do thủ tướng quyết định cần một cuộc bầu cử và hai phần ba nghị viên ủng hộ quyết định đó.
Theo BBC

SHARE