Sau Brexit, Anh nhắm tới Việt Nam để mở rộng ảnh hưởng tại Đông Nam Á

Ngày 12/02/2020, Nghị Viện Châu Âu đã phê chuẩn Thỏa thuận Tự do Mậu dịch với Việt Nam (EVFTA) và Thỏa thuận Bảo hộ Mậu dịch (EVIPA) với Việt Nam. Một thành công mà Luân Đôn không được hưởng vì đã chính thức chia tay với Bruxelles từ ngày 31/01/2020. Tuy nhiên, trong thời gian đàm phán Brexit, Anh Quốc đã từng bước tăng cường mối quan hệ với Việt Nam về chính trị và kinh tế.

Năm 2019, Luân Đôn đưa ra chính sách « All of Asia » (Toàn Châu Á) nằm trong khuôn khổ chiến lược « Global Britain » (tạm dịch : Chiến lược toàn cầu của Anh Quốc), mà một trong những trọng tâm là khu vực Đông Nam Á. Anh có thể thông qua Thái Lan, một kênh trao đổi truyền thống giữa Đông Nam Á và phương Tây, hoặc Malaysia và Singapore, hai nước nằm trong Hiệp ước Phòng thủ Ngũ cường (Five Power Defense Arragements) để tăng cường hợp tác với khối ASEAN. Tuy nhiên, theo phân tích của nhà báo David Hutt trên Asia Times (04/02/2020), có lẽ sẽ khôn ngoan hơn nếu như Anh Quốc hướng sang Việt Nam.

Thứ nhất, năm 2020 có lẽ là thời điểm thuận lợi. Việt Nam giữ chức chủ tịch luân phiên của ASEAN và Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc. Như vậy, Việt Nam có thể giành nhiều thời gian trao đổi với Anh Quốc hơn. Ngoài ra, năm 2020 cũng đánh dấu kỷ niệm 10 năm đối tác chiến lược giữa hai nước. Chính vì vậy, trong chuyến công du Hà Nội ngày 15-17/01, bà Heather Wheeler, thứ trưởng Ngoại Giao Anh phụ trách châu Á-Thái Bình Dương, khẳng định : « Chúng tôi quyết tâm duy trì và tăng cường mối quan hệ với ASEAN, đặc biệt là với Việt Nam ».

Thứ hai, trên lĩnh vực thương mại, Anh Quốc và Việt Nam có thể sẽ dễ dàng ký được thỏa thuận tự do trao đổi mậu dịch, dựa trên nền tảng những điều kiện được xác định trong thỏa thuận ký giữa Việt Nam và Liên Hiệp Châu Âu. Cả Hà Nội và Luân Đôn đều được lợi khi mở cửa thị trường cho nhau. Nền kinh tế Việt Nam dựa vào xuất khẩu nên mở rộng sang thị trường Anh Quốc là một ưu tiên của Hà Nội sau khi Anh không còn là thành viên của Liên Âu. Về phía Luân Đôn, sau Brexit, cần phải đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường thông qua một loạt các hiệp định song phương, trong lúc quá trình đàm phán một thỏa thuận thương mại mới với Bruxelles được cho là khó khăn và phức tạp hơn.

Thứ ba, Việt Nam trở thành một đối tác quan trọng về mặt địa chính trị đối với Anh Quốc trong khu vực Đông Nam Á và rộng hơn là ở vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương. Trong vài năm gần đây, sau Pháp, Anh Quốc đóng vai trò năng động trong việc bảo vệ tự do lưu thông hàng hải ở Biển Đông, khu vực mà Trung Quốc đòi sở hữu hơn 80% diện tích. Năm 2018, chiến hạm HMS Albion từng tham gia chiến dịch « tự do hàng hải » gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam bị Trung Quốc chiếm. Vấn đề an ninh tại Biển Đông tiếp tục được thứ trưởng Ngoại Giao Anh Heather Wheeler nhấn mạnh khi trả lời báo chí tại Hà Nội (17/01), là « phải được giải quyết dựa trên luật lệ, và việc có lực lượng hoạt động có hiệu quả trên biển là điều quan trọng ».

Theo RFI