Sài Gòn thành ổ dịch và chuyện ‘cây táo nở hoa’

346
Một bức tranh cổ vũ tinh thần cho Sài Gòn trong mùa dịch

“Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa

Tại sao cây táo lại nở hoa

Sao rãnh nước trong veo đến thế?”

(Phố ta, Lưu Quang Vũ 1970)

Hôm đầu tháng 6, hai ngày sau khi đợt giãn cách trong năm 2021 bắt đầu, Ủy ban phường Tân Hưng Thuận (quận 12, TP HCM) đã tặng 12 hộ dân ở một điểm phong tỏa mỗi hộ một cây táo để chăm sóc. Sau 20 ngày, ban giám khảo sẽ chấm điểm và trao giải, có tặng tiền cho các giải.

Việc làm này bắt nguồn từ trend bộ phim ‘Cây táo nở hoa’ đang chiếu trên TV, và nhằm giúp những người dân trong khu phong tỏa có tinh thần tươi tắn hơn.

Không biết những người dân kia có đủ đất để trồng một cây táo không, hay là sau một thời gian hết phong tỏa và đã nhận tiền thưởng thì táo đi đường táo người đi đường người. Nhưng thông điệp thú vị từ việc làm này cho người ta nhớ rằng, ủa Sài Gòn đang bịnh mà Sài Gòn vẫn thiệt tỉnh, thiệt tửng, vẫn… thiệt là Sài Gòn, không lẫn đi đâu được.

Tinh thần tương thân tương ái

Hơn 3 tuần giãn cách, hết 15 đến 15 +, hàng quán đóng cửa, nhân viên văn phòng làm việc ở nhà, đường phố đột ngột vắng tanh, những ngôi chợ lao xao bỗng một ngày trống trơn không còn lấy chút bóng dáng người mua người bán. Nay đã là đợt sóng đại dịch thứ tư. Cho dù là Sài Gòn – mảnh đất giàu có nhất và cách sống lắm khi bất cần ngày mai nhất, thì cũng đã thấm mệt.

Tuy vậy, cái bản tính giúp người của dân Sài Gòn vẫn y chang. Ngót 500 điểm dân cư bị phong tỏa chằng chịt trên bản đồ, không khu phong tỏa nào bị khổ sở. Người dân xung quanh tự động mua đồ ăn tới cho, hoặc thế nào cũng có ai đó đứng ra kêu gọi quyên góp trên mạng, và chỉ vài giờ sau là được đáp ứng.

Tranh cổ vũ tinh thần cho người Sài Gòn khi thành phố thành ổ dịch lớn

NGUỒN HÌNH ẢNH,DAD

Chụp lại hình ảnh,Tranh cổ vũ tinh thần cho người Sài Gòn khi thành phố thành ổ dịch lớn do họa sỹ DAD thiết kế được nhiều người chia sẻ

ATM gạo năm nay không có mặt ở nhiều nơi như năm ngoái, một phần do một số “ATM” vận hành quá cồng kềnh nên mạnh thường quân chuyển sang cách chia phần trao trực tiếp, gọn nhẹ hơn. Nhưng tại các quận hơi xa trung tâm như Tân Phú, Bình Tân, Nhà Bè, quận 12… cây ATM gạo của công ty Vũ trụ xanh ngay lập tức hoạt động, mỗi lần nhả ra 1,5 kg gạo. Ở các quận khác như quận 1, 10, 4, 8… có ATM di động. Tới 17/6, riêng hệ thống này đã phát ra cho 30.000 lượt người với 50 tấn gạo.

Nhưng không thể kể hết các hội nhóm thiện nguyện lâu năm hoặc mới nở, những cá nhân “tự nhiên muốn làm gì đó ” cho những người kém may mắn hơn ở khắp đất nước, cả ở nước ngoài.

Có một hôm, nửa đêm, trên một group ai đó viết mấy dòng xin giúp bác xe ôm già hay ngồi ở ngã tư đường bên quận 3. Người viết cho biết bác không vợ con, từ miền Tây lên ở trọ chạy xe ôm kiếm sống, nhưng lệnh giãn cách khiến khách vãn hẳn đi, mà chạy xe ôm công nghệ giao hàng thì bác không có điện thoại đời mới, cũng không biết dùng.

Đến tối hôm sau, nhiều trang mạng xã hội đã chia sẻ ào ạt hình ảnh rất nhiều người đến tận nơi tặng gạo, mì, thực phẩm, đồ đạc, khẩu trang và cả tiền cho bác xe ôm, phải đến ba xe máy chở về giúp mới hết. Có người tặng luôn cả chiếc xe máy mới và rao số điện thoại để các shop hàng tạo việc làm cho bác. Có người kể mang tiền ra đến nơi, thấy nhiều người cho quá nên lại mang về, để đi giúp người khác.

Ca sĩ Hà Anh Tuấn phát động “Sài Gòn cùng nhau nấu cơm”, tặng gạo, trứng, dầu ăn cho các bếp ăn thiện nguyện. Các trại rau, doanh nhân gom tiền chở rau quả từ Đà Lạt xuống, từ Đồng Tháp lên góp cho các bếp, các cửa hàng 0 đồng trong khu phong tỏa.

Hàng ngày, các chị trong hội phụ nữ cùng với công an, dân phòng phường sẽ đi phát lương thực, thực phẩm. Tùy chỗ mà có nơi được nhiều người cho hơn nơi khác, nhưng không có gia đình nào đang cách ly mà bị đói.

Một ATM phát đồ ăn miễn phí ở Quận Tân Bình, TP HCM

NGUỒN HÌNH ẢNH,HOA MAI ST

Chụp lại hình ảnh,Một ATM phát đồ ăn miễn phí ở Quận Tân Bình, TP HCM

Xin rồi lại xin  đâm ra ỷ lại

Nhưng hãn hữu cũng có nơi vì xin dễ quá nên người ta đâm ỷ lại. Cũng trên một nhóm Facebook, cách đây hai ba hôm có người đứng ra cầu xin bữa ăn cho 50 hộ bị phong tỏa với lời lẽ rất thảm thiết, nghe tưởng như cái xóm đó đói lả tới nơi rồi. Thậm chí-họ kể khổ-nhà công nhân và sinh viên còn không sắm nổi cái ấm để nấu nước.

Bà con thương quá ngay lập tức bay vào cho gạo. Người đi xin cũng nhận tuốt luốt. Ơ kìa ấm nấu nước còn không có thì nhận gạo về nhai sống hay gì? Mãi khi có người nghi ngờ hỏi lại thì hóa ra ngay từ khi bị phong tỏa, phường đã đến phát mỗi hộ 5 ký gạo, 5 gói mì và 1 chai xì dầu.

Nhưng do khu nhà trọ có những người chỉ quen cơm đường cháo chợ, mua nước bình 15 ngàn/20 lít về uống, ngoài ra không chuẩn bị bất cứ gì khác nên họ cũng chỉ muốn được cho bữa ăn nấu sẵn.

Thói sống tạm bợ như thế không thể chấp nhận trong bối cảnh đại dịch đã diễn ra suốt 18 tháng với nhiều đợt bùng phát. Ít nhất mỗi người đều phải tự chuẩn bị các điều kiện sống tối thiểu cho chính bản thân chứ, đó là trách nhiệm bắt buộc đầu tiên với cuộc sống của họ cơ mà?

Nhưng…người Sài Gòn nhiều khi rộng lòng đến xuê xoa, dễ dãi. Chỉ vài ý kiến nghi hoặc được nói ra và chìm nhanh trong làn sóng thương xót và cho tặng ồ ạt. Nhiều người hô hào đừng nghĩ quá nhiều, cho được thì cho, đừng nghi hoặc thắc mắc.

Thế thì sướng quá còn gì! Thôi gạo mì phường cho thì hết cách ly đem bán, giờ cứ nằm khểnh đấy hàng ngày cũng có bao người đem bữa ăn đến dâng tận miệng, tính toán tự lo làm gì cho nhọc xác.

Hôm Đồng Tháp bị ứ khoai lang tím, nhiều người bạn tôi cũng đi mua về tặng lại những người đang khó khăn hoặc bị phong tỏa. Nhiều người vui vẻ nhận và cảm ơn, nhưng cũng một số người đòi khoai phải luộc sẵn mới nhận chứ không nhận khoai sống!

Khoai lang tím Đồng Tháp

NGUỒN HÌNH ẢNH,HOA MAI ST

Chụp lại hình ảnh,Khoai lang tím được chở từ Đồng Tháp lên cho người dân trong khu vực phong tỏa, nhưng có người chỉ nhận khoai luộc sẵn, không nhận khoai sống

Nói rộng hơn, nhiều năm nay có những nhóm từ thiện chuyên phát cơm ở bệnh viện đã rất buồn vì có những người nhận kén cá chọn canh, nhận một lúc vài phần (vì có nhiều nhóm cùng phát) xong lựa thức ăn còn cơm trắng đem vứt bỏ bừa bãi.

Cách đây khoảng 4 năm, cũng trên diễn đàn này từng có bài viết của một tác giả người Việt sống ở Anh bàn về hậu quả xấu khi các quán cơm từ thiện 2.000 VND được kỳ vọng mở ra ngày càng nhiều ở Sài Gòn, dẫn đến một số người lười biếng và ỷ lại vào cộng đồng.

Một số người tuy rất hảo tâm, nhưng sự hảo tâm đó có phần câu chấp vào niềm tin tín ngưỡng. Họ tin cứ cho đi là tạo được phúc (cho mình), còn người nhận có “nghiệp” của người nhận. Tức là nếu vì được cho không lý trí mà một số người nhận trở nên lười biếng ỷ lại thì cũng chẳng liên quan gì đến người cho.

Đấy là một là sự ích kỷ và u mê thể hiện dưới dạng lòng tốt, hay nói cách khác, nó là một thứ lòng tốt chưa tiến hóa, gây hại nhiều hơn lợi.

Chưa kể đằng sau một số lời kêu gọi quyên góp lại là những âm mưu chiếm đoạt.

Những phần đồ ăn miễn phí được phát cho những ai cần trong khu vực phong tỏa

NGUỒN HÌNH ẢNH,HOA MAI ST

Những phần đồ ăn miễn phí được phát cho những ai cần trong khu vực phong tỏa

Việt Nam mỗi ngày lại thêm vài tỉnh có ca dịch. Sài Gòn hôm nay đã trở thành ổ dịch lớn nhất nước. Trong khi vaccine mới chỉ được tiêm cho chưa đến 2% dân số thì việc sống trong đại dịch sẽ còn kéo rất dài. Sẽ còn nhiều người thiếu thốn và cần giúp đỡ thực sự về lâu dài.

Vài câu chuyện rất nhỏ (tôi mong rằng hy hữu) vừa kể ở trên mong muốn lòng tốt được cho đi một cách có lý trí, tiết kiệm và chắt chiu nó để xài đúng lúc, đúng người.

Cây táo cần được nở hoa hết mùa này đến mùa khác chứ đừng chơi xịt thuốc kích thích để “một phút huy hoàng rồi chợt tắt” (Xuân Diệu), nó rầu lắm đa!

* Bài viết thể hiện quan điểm riêng của Hoa Mai, một nhà báo tự do ở TP HCM.

Theo BBC