Quảng Nam tính xây đền Hùng vì ‘ngon ăn’

21
Đền vua Hùng ở Cần Thơ bị chê kiến trúc lai tạp, chắp vá

Chưa đầy một tháng sau khi Cần Thơ khánh thành đền thờ vua Hùng, tỉnh Quảng Nam thông báo đang lập dự án tốn cả trăm tỷ đồng từ tiền thuế dân để xây công trình tương tự, dù địa phương này không liên quan gì đến vua Hùng.

Theo báo đảng hôm 4/5, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam đã thống nhất chủ trương xây dựng đền thờ vua Hùng.

Chưa rõ tỉnh này đòi chi bao nhiêu từ tiền thuế dân cho đền Hùng, nhưng con số dự trù không ít hơn 100 tỷ đồng. Báo Người Lao Động cho hay, đền thờ vua Hùng tại Cần Thơ vừa khánh thành hồi tháng 4/2022 ngốn đến 130 tỷ đồng.

Thường thì với những dự án mang tính “tâm linh” thế này, yếu tố minh bạch của dự án không được làm rõ và công luận có quyền nghi ngờ chuyện quan chức chia nhau “ăn tiền” làm dự án.

Dị vật hoàn toàn xa lạ với bối cảnh văn hóa, lịch sử

Bên cạnh đó cũng có những hoài nghi về yếu tố cần thiết phải nhân rộng mô hình đền Hùng ra các địa phương trong khi đã có đền Hùng nguyên bản ở tỉnh Phú Thọ.

Ông Trương Trần Trung Hiếu, người viết nội dung cho các dự án văn hóa, nghệ thuật, phân tích:

“Một đền thờ vua Hùng mới được khánh thành tại thành phố Cần Thơ. Khối kiến trúc tẻ nhạt, xấu xí ấy là một dị vật hoàn toàn xa lạ với bối cảnh văn hóa, lịch sử của vùng đất Cần Thơ. Tại sao phải xây dựng đền thờ vua Hùng ở vùng đất không có một trải nghiệm văn hóa nào gắn kết với tín ngưỡng thờ vua Hùng?
Nhìn rộng ra, những yếu tố gắn với Hùng Vương và thời Văn Lang được nhân bản và rải giống khắp mọi nơi. Các hoa văn trống đồng được lặp lại khắp các công viên, đình, chùa đến nhà văn hóa và trở thành những biểu tượng rỗng nghĩa. Chúng đơn điệu về mặt tạo hình và trở thành vật thể xâm thực trong mỗi địa điểm chúng hiện diện.
Chủ tịch nước CSVN Nguyễn Xuân Phúc dự lễ khánh thành đền thờ vua Hùng ở Cần Thơ
Trong thời hiện đại, các phong trào “trở lại truyền thống” diễn ra theo nhiều chiều hướng, quy mô và nhận được các ứng xử khác nhau. Thờ cúng Hùng Vương được ca ngợi vì nó được bao phủ bằng một hệ thống truyền thông luân lý được bảo trợ chính thức. Tín ngưỡng thờ Hùng Vương vốn thuộc về một số địa phương cụ thể, với những màu sắc văn hóa, bối cảnh lịch sử và không gian địa lý cụ thể, nay được tách khỏi không gian, bỏ qua những đặc trưng tinh thần vốn có của nó và khuếch tán thành một “truyền thống” mới để nâng đỡ cho những thông điệp khuôn sáo về nguồn cội.
Không có cái gọi là trở về với truyền thống, những nỗ lực “trở về” thực ra là những sáng tạo mới, để phản ứng với những hoàn cảnh hiện đại, để quản trị cảm xúc công cộng trong xã hội. Quan sát phản ứng đó cho phép ta hiểu về hoàn cảnh hiện đại.
Cuối cùng thì sự lan rộng của những yếu tố huyễn tưởng về Hùng Vương là đáng lo về mặt văn hóa. Chúng xa lạ trong những bối cảnh văn hóa chúng hiện diện và tồn tại như những biểu tượng rỗng nghĩa. Cuối cùng thì bất cứ cái gì được nhân bản hàng loạt cũng sẽ sản sinh ra một hệ thống vô nhân vị không dung dưỡng cho một mối quan hệ tinh thần nào.”

Định Tường

Bài liên quan

Tại sao phải xây đền Hùng ở Cần Thơ?
Nguyễn Xuân Phúc bị chê ‘u mê’ khi giỗ tổ rình rang