Phạm Bình Minh lỡ hẹn ‘ăn phở ở Hà Nội’ với Ngoại trưởng Blinken?

Ông Antony Blinken từng gặp ông Phạm Bình Minh trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 4/2016. Courtesy of Bao Quoc Te

Lời hẹn “ăn phở ở Hà Nội” của tân Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken với người đồng cấp Việt Nam khó có thể xảy ra vì ông Phạm Bình Minh được cho là sắp phải nhường lại ghế bộ trưởng Ngoại giao cho người khác.  

“Tôi mới có cuộc trao đổi đầu tiên với Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh, chúng tôi đã có một cuộc thảo luận thú vị về cam kết của chúng tôi đối với hòa bình và thịnh vượng tại một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Tôi rất hy vọng là lần trao đổi tiếp theo của chúng tôi sẽ là tại Hà Nội, bên một tô phở thơm ngon!,” Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken viết trên Twitter.

9 năm tại vị của Ngoại trưởng Minh

Ông Blinken từng gặp ông Minh trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 4/2016 khi ông còn làm thứ trưởng Ngoại giao Mỹ. 

Lời hẹn “ăn phở” của vị ngoại trưởng Mỹ khó thành sự thực. Vì theo suy đoán của giới quan sát, sau Đại hội 13, và 9 năm tại vị, ông Minh sắp phải rời ghế bộ trưởng Ngoại giao CSVN.

Nếu không có gì thay đổi vào giờ chót, người kế nhiệm sẽ là ông Bùi Thanh Sơn, hiện đang làm thứ trưởng. 

Ông Bùi Thanh Sơn, thứ trưởng Ngoại giao CSVN. Courtesy of Zing

Việc ông Sơn giữ vai trò bộ trưởng Ngoại giao, mà không phải là ủy viên Bộ Chính trị, cho thấy là quyền lực của bộ này chưa bao giờ được những người Cộng sản coi trọng. Thời kỳ chiến tranh Việt Nam, cả hai nhân vật bộ trưởng là Nguyễn Thị Bình và Xuân Thủy đều theo sau trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Đức Thọ. Thời kỳ mạnh của bộ này có thể trong giai đoạn ông Nguyễn Cơ Thạch, bố ông Phạm Bình Minh, làm bộ trưởng, nhưng không kéo dài bao lâu, đã bị ép rời bỏ chức vụ.

Và cho dù người đứng đầu Bộ Ngoại giao CSVN là ai, thì đường hướng đối ngoại của Hà Nội với Mỹ sẽ không thay đổi.

Theo tường thuật của Facebook Tổng lãnh sự Mỹ tại Sài Gòn, trong cuộc điện đàm mới đây, Ngoại trưởng Blinken và ông Minh “đánh giá cao những bước tiến đáng kể trong quan hệ Việt-Mỹ trong 25 năm qua”. 

Cả hai tái khẳng định sức mạnh của Quan hệ Đối tác Toàn diện Việt-Mỹ, cũng như thảo luận về cam kết chung đối với hòa bình và thịnh vượng ở khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và rộng mở, đồng thời bảo vệ trật tự dựa trên luật pháp tại Biển Đông. 

Ngoại trưởng Blinken và ông Minh bày tỏ mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ để ứng phó dịch COVID-19 và thảo luận về cuộc đảo chính gần đây ở Myanmar. 

Phạm Bình Minh đi đâu?

Theo suy đoán của giới quan sát, nhiều khả năng ông Minh sẽ về thay ghế bí thư Thành ủy Hà Nội của ông Vương Đình Huệ để ông này ngồi ghế chủ tịch Quốc hội CSVN nhiệm kỳ tới.

Tuy vậy, trước thời điểm Quốc hội khóa mới nhóm họp, vẫn có khả năng ông Minh, người vẫn là một trong 18 ủy viên Bộ Chính trị, nhận một ghế nào khác theo lệnh tùy hứng của Tổng bí thư CSVN Nguyễn Phú Trọng.

Đây được cho là bước lùi của ông Minh trên chính trường.

Người ta chỉ nhớ ông Phạm Bình Minh là con trai cố Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch. Courtesy of Zing

Do chủ trương đối ngoại của Đảng CSVN là “đu dây” giữa Mỹ và Trung Quốc, vai trò bộ trưởng Ngoại giao gần một thập kỷ của ông khá nhạt nhòa. Nhắc đến tên tuổi Phạm Bình Minh, người ta chỉ nhớ ông là con trai cố Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch (tên khai sinh là Phạm Văn Cương).  

Từng được kỳ vọng là “mạnh miệng” với Trung cộng như ông ông Thạch, nhưng ông Minh mau chóng khiến giới quan sát thất vọng. 

Hồi cuối tháng 9/2019, nhiều blogger bày tỏ sự bất mãn về bài diễn văn của ông Minh tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Thời điểm đó, dư luận háo hức chờ xem video phát trực tiếp bài phát biểu bằng tiếng Anh của ông Minh trên kênh YouTube của Liên Hợp Quốc. Hầu hết đều ngạc nhiên khi ông Minh kết thúc phần đăng đàn mà không nhắc gì chữ “Trung cộng” hay “bãi Tư Chính.”

Theo báo nhà nước, ông Minh “bày tỏ quan ngại về những diễn biến phức tạp ở Biển Đông” một cách chung chung và phần phát biểu của ông không có gì đặc biệt hơn phần trả lời theo thông lệ của người phát ngôn Bộ Ngoại giao CSVN tại mỗi buổi họp báo định kỳ ở Hà Nội.

Thời điểm đó, nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh, từng công tác tại báo Thanh Niên, bình luận trên trang cá nhân về phát ngôn “chung chung,” không rõ “quốc gia có liên quan” của ông Minh: “Đã xác định được thủ phạm xâm phạm chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông: Lào! Hãy tự kiềm chế nghe Lào!”

Trong bối cảnh Trung Cộng có hành động phô trương sức mạnh tại Biển Đông, việc ông Minh cũng như các lãnh đạo chủ chốt của đảng CSVN không dám nhắc tên Trung cộng là điều dễ hiểu. 

Thậm chí, công luận còn có lý do để tin rằng mỗi bước mà Hà Nội xích lại gần Washington đều phải được Bắc Kinh “bật đèn xanh”. Minh chứng của việc này là hồi đại dịch Covid-19 chưa hoành hành làm gián đoạn các chuyến công du, trước mỗi lần một vị lãnh đạo Việt Nam thăm Mỹ thì người đó đều phải thăm Bắc Kinh nghe mệnh lệnh rồi mới được đi.

Định Tường

Gửi cho báo Đất Việt từ Sài Gòn