Ông Trump đe dọa tuyên bố tình trạng khẩn cấp để xây tường

Tổng thống Mỹ Donald Trump lại đe dọa sẽ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để tài trợ cho bức tường biên giới mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Ông Trump đến thăm biên giới Mỹ Trung ở Mission, Texas hôm 10/1

“Tôi có quyền tuyệt đối để tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia,” ông Trump nói với các phóng viên khi ông đi dự một sự kiện ở thị trấn biên giới McAllen, bang Texas.

Ông cũng cho biết Mexico sẽ “gián tiếp” trả tiền cho bức tường – một điều mâu thuẫn với thông điệp lúc tranh cử của ông.

Một phần của chính phủ Hoa Kỳ đã ngừng hoạt động trong 20 ngày, khiến khoảng 800.000 nhân viên liên bang không được trả lương.

Tổng thống Trump từ chối ký luật để cấp ngân quỹ và mở lại chính phủ nếu 5,7 tỷ đô la ngân sách chi cho hàng rào dọc biên giới Mỹ-Mexico không được chấp thuận.

Các cuộc đàm phán về ngân sách đã đi vào bế tắc khi đảng Dân chủ – bên kiểm soát Hạ viện – từ chối cấp tiền cho bức tường cho ông.

Các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa khẳng định đảng này vẫn luôn ủng hộ tổng thống, mặc dù một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa đã lên tiếng ủng hộ việc chấm dứt đóng cửa chính phủ.

Làm sao Trump có thể trả tiền cho bức tường mà không cần Quốc hội?

Hôm thứ Năm, ông Trump đã đến thăm một trạm tuần tra biên giới ở McAllen, trong Thung lũng Rio Grande của Texas.

Ông Trump giương tay chào một chiếc trực thăng của tuần tra biên giới bên Sông Rio Grande
Ông Trump giương tay chào một chiếc trực thăng của tuần tra biên giới bên Sông Rio Grande

Ông nói rằng nếu Quốc hội không phê duyệt tài trợ cho bức tường, “có lẽ … tôi gần như sẽ nói chắc chắn” tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để vượt quyền của các nhà lập pháp.

Các nhà phân tích nói rằng trong khi các tổng thống có thể chỉ đạo các dự án xây dựng quân sự trong chiến tranh hoặc các tình huống khẩn cấp quốc gia, thì động thái này gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với một thách thức pháp lý và bị buộc tội vi phạm các thủ tục hiến pháp.

Tiền cũng sẽ phải đến từ các quỹ do Quốc hội phân bổ cho các mục đích khác – điều mà một số thành viên đảng Cộng hòa cũng sẽ phản đối.

Mặc dù vậy, một trong những người ủng hộ ông, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, nói rằng “đã đến lúc Tổng thống Trump sử dụng quyền hạn khẩn cấp để tài trợ cho việc xây dựng một bức tường biên giới”.

Thượng nghị sĩ theo Đảng Dân chủ Joe Manchin thì cho rằng tuyên bố khẩn cấp quốc gia của ông Trump sẽ là “sai trái”, nhưng nó có lẽ là “lối thoát duy nhất” của tổng thống.

Các nhà phân tích nói rằng một động thái như vậy sẽ cung cấp vỏ bọc chính trị để mở cửa lại chính phủ trong khi cho phép ông Trump lập luận rằng ông đã làm tất cả những gì có thể để thực hiện một trong những lời hứa chính trong chiến dịch tranh cử của mình.

Theo truyền thông Hoa Kỳ, ông Trump đã được báo cáo về kế hoạch chuyển nguồn vốn được phân bổ cho các dự án tái thiết ở các khu vực bị thiên tai thảm họa, như Puerto Rico, để trả tiền cho bức tường.

Trump lý giải thế nào về bức tường?

Ông Trump phát biểu tại nhà ga McAllen, đằng sau một giàn trưng bày vũ khí, ma túy và tiền mặt được cho là đã bị tuần tra biên giới tịch thu.

Ông Trump phát biểu tại nhà ga McAllen đằng sau một giàn trưng bày vũ khí, ma túy và tiền mặt được cho là đã bị tuần tra biên giới tịch thu.
Ông Trump phát biểu tại nhà ga McAllen đằng sau một giàn trưng bày vũ khí, ma túy và tiền mặt được cho là đã bị tuần tra biên giới tịch thu.

Có mặt bên cạnh ông Trump là các nhân viên tuần tra biên giới, và thân nhân của những người bị giết bởi những người nhập cư bất hợp pháp.

“Nếu chúng ta không có rào cản … bạn sẽ không thể giải quyết vấn đề này”.

Ông nói thêm rằng mọi người phải đối mặt với “công việc khó khăn”, “vấn đề mệt mỏi” và “rất nhiều cái chết” nếu không có bức tường.

Ông Trump nói thêm: “Họ nói rằng một bức tường là một thứ của thời trung cổ … Những có những thứ trung cổ nhưng vẫn hiệu quả.”

Trump đã thay đổi cam kết tài trợ cho bức tường?

Ông Trump từng đưa bức tường biên giới thành một lời hứa quan trọng trong chiến dịch tranh cử chức tổng thống của ông – và cam kết sẽ khiến Mexico trả tiền cho nó. Tuy nhiên, phát biểu hôm thứ Năm 10/1, ông Trump tuyên bố ông không có ý là Mexico sẽ chỉ thanh toán một lần.

“Khi tôi nói Mexico sẽ trả tiền cho bức tường trước hàng ngàn và hàng ngàn người … rõ ràng tôi không bao giờ có ý là Mexico sẽ chỉ viết một tấm séc,” ông Trump nói.

Tuy nhiên, điều này mâu thuẫn với thông tin chiến dịch tranh cử năm 2016, khi đó ông Trump nói ông sẽ “buộc Mexico thanh toán một lần” với số tiền 5-10 tỷ đô la cho bức tường.

Ông Trump cho biết hôm thứ Năm rằng, thay vì thanh toán trực tiếp, Mexico sẽ “trả tiền cho bức tường một cách gián tiếp, nhiều lần, nhiều lần”, theo thỏa thuận thương mại mới giữa Mỹ, Mexico và Canada.

Các nhà kinh tế đã tranh cãi điều này và các nhà phê bình nói rằng bất kỳ khoản tiết kiệm nào phát sinh từ thỏa thuận này sẽ được chuyển trực tiếp đến các doanh nghiệp tư nhân thay vì chảy vào Kho bạc Hoa Kỳ.

Theo BBC

SHARE