Mỹ: Bắc Hàn sẵn sàng chào đón thanh sát viên

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết hôm 8/10 rằng lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un sẵn sàng cho phép các thanh sát viên quốc tế vào các điểm thử hạt nhân và tên lửa.

0
396

Đây là một trong các vấn đề chính còn vướng mắc của cam kết phi hạt nhân trước đó.

Theo Reuters, Pompeo, người đã gặp ông Kim trong một chuyến đi ngắn đến Bình Nhưỡng hôm 7/10, cho biết các thanh sát viên sẽ đến thăm một cơ sở thử nghiệm động cơ tên lửa và điểm thử hạt nhân Punggye-ri ngay sau khi hai bên thống nhất về công tác hậu cần.

“Có rất nhiều việc hậu cần phải hoàn tất trước khi thực hiện điều đó”, Pompeo nói trong cuộc họp báo tại Seoul trước khi đi thăm Bắc Kinh.

Viên chức ngoại giao hàng đầu Hoa Kỳ cũng cho biết cả hai bên “gần” đạt thỏa thuận về chi tiết của hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Bắc Hàn thứ hai theo đề xuất của ông Kim trong bức thư hồi tháng trước.

bắc hànBản quyền hình ảnhAFP
Image captionNgoại trưởng Bắc Hàn Ri Yong-ho nói Mỹ cứ nhất định theo chính sách “phi hạt nhân trước đã”

Một tuần trước, Ngoại trưởng Bắc Hàn cảnh báo “không đời nào” nước ông giải trừ hạt nhân trong khi Mỹ tiếp tục áp các lệnh trừng phạt.

Ri Yong-ho nói tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc rằng các biện pháp trừng phạt đào sâu thêm sự ngờ vực của Bắc Hàn về Mỹ.

Bình Nhưỡng nhiều lần kêu gọi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc và Hoa Kỳ và điều này được Nga và Trung Quốc ủng hộ.

Nhưng chính quyền Trump nói rằng các biện pháp trừng phạt nên được duy trì cho đến khi Bắc Hàn tiến hành phi hạt nhân.

Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh mang tính bước ngoặt vào tháng 6/2018, tại sự kiện này ông Kim cam kết nỗ lực hướng tới giải trừ vũ khí hạt nhân.

Có rất ít tiến bộ về điều này từ thời điểm đó.

Kim Jong-unBản quyền hình ảnhKCNA
Image captionLãnh đạo Kim Jong-un của Bắc Hàn đã thu hút sự quan tâm của quốc tế và khu vực trong thời gian gần đây

Ông Ri nói gì?

Ông cho biết Mỹ cứ nhất định theo chính sách “phi hạt nhân trước đã” và “gia tăng áp lực bằng chế tài”.

“Sự bế tắc gần đây là vì Mỹ vẫn giữ các biện pháp mang tính cưỡng ép mà có thể tổn hại đến việc tạo dựng lòng tin,” ông Ri phát biểu.

“Nếu không có bất kỳ niềm tin nào vào Mỹ thì sẽ không có sự tin tưởng đối với an ninh quốc gia của chúng tôi và trong hoàn cảnh như vậy không đời nào chúng tôi đơn phương giải trừ hạt nhân trước.”

“Nếu ai đó cho rằng các biện pháp trừng phạt có thể khiến chúng tôi phải quỳ gối thì đó là chuyện viễn vông và họ không biết gì về chúng tôi”, ông nói thêm.

Điều gì đã xảy ra kể từ cuộc gặp tại Singapore?

Một thỏa thuận đạt được ở đó cho biết Bắc Hàn sẽ tiến tới giải trừ vũ khí hạt nhân nhưng không đề cập bất kỳ mốc thời gian, chi tiết hoặc cơ chế để xác minh quá trình này.

Tháng trước, Tổng thống Trump cáo buộc Trung Quốc đồng minh của Trung Quốc phá hoại tiến trình phi hạt nhân do căng thẳng thương mại với Hoa Kỳ.

North Korean rocketBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Các cáo buộc đưa ra là gì?

Dưới đây là những gì được truyền thông Mỹ nêu ra hồi tháng 7/2018:

  • Địa điểm làm giàu hạt nhân chính thức duy nhất của Bắc Hàn tại Yongbyon đang được nâng cấp.
  • Nước này đang đẩy nhanh việc làm giàu ít nhất là hai hoặc có thể hơn nữa các địa điểm, bên cạnh Yongbyon.
  • Bình Nhưỡng tiếp tục sản xuất thêm các xe chở bệ phóng tên lửa đạn đạo di động.
  • Bình Nhưỡng cũng đã phát triển việc sản xuất tên lửa với động cơ sử dụng nhiên liệu khô, có khả năng di động cao hơn và dễ phóng hơn.

Các tường thuật này có độ tin cậy đến đâu? Đó “chỉ là” các tường thuật, nhưng có vẻ như chính xác, theo đánh giá của những nhà quan sát đáng nể trọng chuyên theo dõi tình hình Bắc Hàn.

Thông tin được đưa ra dựa trên các nguồn ẩn danh từ giới tình báo Hoa Kỳ cũng như từ nghiên cứu của trang 38 North đối với các ảnh chụp vệ tinh địa điểm Yongbyon.

In summary: centrifuges spin at Yongbyon, Kangson, and another facility; KN15 TELs continue to roll out; the Hamhung solid-fuel shop expands considerably.

We shouldn’t be surprised; these are in line with Kim’s New Year’s Day directive on warhead/ballistic missile production.

— Ankit Panda (@nktpnd) 2 tháng 7, 2018

Cuối Twitter tin bởi @nktpnd

North Korean rocketBản quyền hình ảnhKCNA
Image captionNhiên liệu khô và các bệ phóng di đông sẽ là một bước tiến lớn cho Bình Nhưỡng

Các cáo buộc nghiêm trọng đến đâu?

“Không hoạt động nào trong số này vi phạm tới bất kỳ thỏa thuận nào được đưa ra tại kỳ họp thượng đỉnh Singapore giữa Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un,” Vipin Narang, giáo sư ngành khoa học chính trị tại MIT và là chuyên gia về vấn đề phổ biến vũ khí hạt nhân, nói.

Trong tuyên bố ra cuối kỳ họp thượng đỉnh, Bình Nhưỡng chỉ đồng ý hợp tác hướng tới việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, điều mà Bình Nhưỡng coi là một tiến trình gồm nhiều giai đoạn.

Chi tiết về tiến trình này vẫn đang được hai bên bàn thảo.

“Sẽ không bao giờ là chuyện đơn phương, ngay lập tức,” ông Narang nói. “Cho nên Kim Jong-un tự do tiếp tục vận hành các địa điểm đã có.”

Tuy nhiên, các tường thuật về việc Bắc Hàn tiếp tục hoạt động hạt nhân vẫn bị coi là hành động làm xói mòn tới tinh thần cuộc họp thượng đỉnh, và gây nghi ngờ về sự thành thật của Bình Nhưỡng trong việc phi hạt nhân hóa.

“Bức tranh lớn hơn ở đây là chương trình hạt nhân của Bắc Hàn vẫn tiếp diễn, được thực hiện dưới sự điều hành của Kim Jong-un, thể hiện qua bài diễn văn của ông hồi tháng Giêng, khi ông thúc giục viêc tiếp tục sản xuất đầu đạn và tên lửa đạn đạo,” Ankit Panda, biên tập viên tạp chí The Diplomat nói.

Ông Kim Jong-un theo dõi một vụ phóng tên lửa.Bản quyền hình ảnhREUTERS
Image captionÔng Kim Jong-un theo dõi một vụ phóng tên lửa.

Việc gây áp lực có đem lại hiệu quả không?

Câu hỏi hiện nay là liệu trong thời hậu kỳ họp thượng đỉnh Singapore thì kiểu gây áp lực thế này liệu có ép Bình Nhưỡng đi vào đúng hướng được không.

Từ những gì mới được công bố trong các tường thuật mới đây thì việc Bắc Hàn tiếp tục nỗ lực hạt nhân, quân sự cho thấy nước này có ý duy trì năng lực hạt nhân và tên lửa đạn đạo, thậm chí còn đang tiếp tục sản xuất các thứ vũ khí này.

“Có thể là Bình Nhưỡng đang tính toán rằng bất kể thế nào thì Trung Quốc cũng đã có những hành động tối đa trong vấn đề trừng phạt Bắc Hàn. Và Hoa Kỳ thực sự không thể tiếp tục mà không có sự ủng hộ của Trung Quốc,” ông Narang nói.

“Kim Jong-un có thể đơn giản nói rằng ‘Tôi đã làm những gì cần phải làm để phá vỡ chiến dịch gây áp lực tối đa’ – và tôi cho rằng có lẽ ông ấy đã đúng.”

Theo BBC
SHARE