Hà Lan – Việt Nam: cây gậy và củ cà rốt

Hà Lan vốn chưa cứng rắn với Việt Nam về vấn đề nhân quyền, nhưng hơn lúc nào hết có lẽ đã tới lúc họ phải lên tiếng vì sự phát triển bền vững và văn minh chung của nhân loại.

Cây gậy và củ cà rốt?
Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte có chuyến công du sáu ngày tới các thành phố lớn ở Việt Nam, Hà Nội, Hội An, Đà nẵng và TP. HCM, dẫn theo một đoàn doanh nhân từ 70 công ty tìm kiếm cơ hội kinh doanh ở Việt Nam. Đây là lần thứ hai ông Mark Rutte qua Việt Nam kể từ chuyến đi đầu tiên năm 2014.

Ngày thứ Ba, ngoại trưởng Snel đã ký một hiệp định hợp tác hải quan với Hà Nội để thuận tiện hơn và nhanh hơn trong việc trao đổi thông tin giữa hai bên nhằm rút ngắt thời gian giao nhận hàng cũng như thúc đẩy thương mại. 
Thủ Tướng Mark Rutte cho rằng Hà Lan có thể đầu tư vào lĩnh vực phong điện ở biển, chuyển giao năng lượng và quản lý nước. Ngoài ra phái đoàn Hà Lan cũng sẽ giúp cho Việt Nam phát triển bền vững vựa lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long, chống xói lở bờ biển, nhiễm mặn, giảm khí thải …
Ngoài thương mại, chính trị cũng nằm trong chương trình nghị sự. Thủ tướng Mark Rutte gặp người đồng cấp Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng hôm thứ ba và vấn đề nhân quyền cũng được thảo luận. Phía Hà Lan biết rõ về việc nhà cầm quyền Việt Nam đã bắt giam hàng chục nhà hoạt động và blogger trong những năm gần đây, không có tự do báo chí và gần đây đã đưa ra một đạo luật gây tranh cãi vì chính phủ muốn giám sát chặt chẽ internet.
Trong bản tuyên bố chung đưa ra ngày 9 tháng 4, có nhắc đến tầm quan trọng của nhà nước pháp quyền và phát triển nhân quyền một cách bền vững, an toàn và ổn định. Điểm nhấn về các vấn đề nhân quyền là công bằng về giới và áp dụng Công ước Liên Hiệp Quốc về Chống Tra tấn và Đối xử thô bạo. 
Người phát ngôn IIona de Ruijter của chính phủ đã tuyên bố rằng: “Chúng tôi có quan hệ song phương tốt với Việt Nam. Tất cả các vấn đề có thể được thảo luận trong một mối quan hệ tốt, bao gồm cả quyền con người. “
Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà thông tin về việc chính phủ Việt Nam bị xử thua trong vụ kiện với triệu phú người Việt gốc Hà Lan Trịnh Vĩnh Bình trong vụ kiện kéo dài dai dẳng hai mươi năm qua lại được đưa ra công khai trong thời điểm này. Trong đó chính phủ Việt Nam phải bồi thường cho công dân Hà Lan gần 37.581.596 triệu đô la và phải trả gần 8 triệu đô la án phí. Tuy số tiền này chỉ là một phần rất nhỏ trong so với số tiền 1,2 tỷ đô la ông Bình đòi chính phủ Việt Nam bồi thường, đây là một bài học cho Hà Nội. 
Phía Hà Lan dường như ít khi công khai lên tiếng về vấn đề nhân quyền và pháp lý ở Việt Nam xưa nay vì họ cho rằng những vấn đề nhạy cảm này nếu nói quá thẳng sẽ làm cho người châu Á mất mặt. Đúng là họ đã không nói thẳng vào vấn đề nào, nhưng việc ông Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện được công khai vào lúc này cho thấy rằng Việt Nam đang được “nhắc khéo” nếu muốn tiếp tục hợp tác với Hà Lan hay bất kỳ một nhà nước văn minh nào thì cần phải nhìn bài học Trịnh Vĩnh Bình để không còn thói sử dụng luật rừng để xử nhà đầu tư nước ngoài. 
Hồ hởi … lố 
Được biết năm năm qua giá trị thương mại song phương đã tăng lên một cách đáng kể. Hà Lan xuất sang Việt Nam lượng hàng hoá trị giá 852 triệu Euros trong năm 2017 so với 541 triệu euros trong năm 2014. Năm 2014 Việt Nam xuất sang Hà Lan 2 tỷ euro thì con số này đã tăng lên 5,3 tỷ hồi năm 2017. 
Báo chí nhà nước đã chạy tít lớn “Thủ Tướng Hà Lan ‘ghen tị’ với tăng trưởng kinh tế Việt Nam” như một sự hồ hởi lớn về thành tựu kinh tế mà một quốc gia phương Tây nhỏ xíu dù là nhà đầu tư lớn thứ hai ở Việt Nam cũng phải lác mắt. 
Tuy nhiên trong báo chí nhà nước hoàn toàn bỏ qua không nhắc tới vấn đề nhân quyền đã được bàn thảo ra sao trong các cuộc gặp mặt chính thức. Ngoài ra báo chí chính thống cũng hoàn toàn im lặng về vụ việc của ông Trịnh Vĩnh Bình. 
Cái mà họ nhắc tới chỉ là lợi ích về thương mại và tầm quan trọng của Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam (EVFTA) như ông Phó Thủ Tướng Trương Đình Huệ đã phát biểu: “Thành công của các bạn cũng là thành công của chúng tôi.” Ông Huệ đã không ngần ngại tuyên bố rằng EVFTA được ký kết và có hiệu lực sẽ tạo cơ hội thuận lợi mới cho các doanh nghiệp Hà Lan đầu tư kinh doanh tại Việt Nam; đề nghị phía Hà Lan ủng hộ và thúc đẩy việc sớm ký và phê chuẩn kết hiệp định quan trọng này.

Hà Nội vẫn đang chạy ngược xuôi để mong Nghị Viện Châu Âu sớm thông qua EVFTA thông qua các chuyến công du liên tục của giới chóp bu sang châu Âu nhưng vẫn chưa có được kết quả vì những yêu cầu về nhân quyền, quyền của người lao động vẫn chưa được phía Việt Nam đáp ứng.

Chỉ cần nhìn vào cán cân thương mại có thể thấy rõ ai cần ai hơn. Tuy nhiên, chỉ có thương mại mà không đếm xỉa gì tới nhân quyền có vẻ đã không còn có thể ma mị châu Âu nói chung và Hà Lan nói riêng được nữa khi những bằng chứng về vi phạm nhân quyền của Việt Nam ngày càng xấu đi và lộ rõ hơn bao giờ hết. 

Hà Lan vốn chưa cứng rắn với Việt Nam về vấn đề nhân quyền, nhưng hơn lúc nào hết có lẽ đã tới lúc họ phải lên tiếng vì sự phát triển bền vững và văn minh chung của nhân loại.

Theo Việt Nam Thời Báo

SHARE