G7: Canada và VN có thể bàn Biển Đông và nhân quyền

Ý kiến rằng tại cuộc gặp song phương dự kiến giữa ông Trudeau và ông Nguyễn Xuân Phúc ngày 10/6 tại Quebec, Biển Đông và nhân quyền có thể được ưu tiên đàm phán.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hiện đang có mặt tại Charleroix, tỉnh Quebec của Canada dự phiên họp Outreach Session (hội nghị mở rộng) thuộc G7 từ 8-10/06.

Việt Nam là nước Đông Nam Á duy nhất, thuộc nhóm nước có bờ biển, được Thủ tướng Justin Trudeau mời dự G7 ở Quebec.

Từ Canada, luật sư Vũ Quốc Khanh bình luận với BBC rằng đây là “bước ngoặt lớn trong quan hệ Việt Nam – Canada”.

“Trong lần gặp gỡ này, hai nước muốn thực hiện bản thông cáo chung năm 2017 khi ông Trudeau đến thăm Hà Nội và dự APEC tại Đà Nẵng,” luật sư Khanh nói.

“Trong chuyến đi đó ông Trudeau muốn Việt Nam đóng vai trò tích cực hơn nữa trong các vấn đề như môi trường biển, đầu tư thương mại, hợp tác giáo dục, hợp tác quốc phòng.”

“Ngoài ra, một điểm ít được nói tới là hồ sơ nhân quyền của Việt Nam, là hồ sơ vô cùng tế nhị mà tôi cho là hai bên sẽ trao đổi với nhau rất thẳng thắn trong cuộc gặp song phương ngày 10/6.”

“Hiện tại Canada cần Việt Nam như một cầu nối để tiến vào khu vực ASEAN. Tất cả quan chức Canada mà tôi có dịp trao đổi thì đều khẳng định Việt Nam không những là một thị trường có tiềm năng đối với Canada mà còn là đầu cầu để Canada thâm nhập thị trường ASEAN”, luật sư Khanh nói với BBC qua điện thoại từ Canada.

Hợp tác quân sự cho vấn đề Biển Đông

Việt Nam, Canada, G7Bản quyền hình ảnhCỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BỘ QUỐC PHÒNG
Image captionBộ trưởng Quốc phòng Canada Harjit Singh Sajjan bắt tay Bộ trưởng Quốc phòng Ngô Xuân Lịch hôm 05/06.

Luật sư Khanh cho rằng cần chờ đợi một thông cáo chung được G7 đưa ra trong vấn đề Biển Đông nhưng chắc chắn Việt Nam sẽ nhận được ủng hộ về vấn đề này. Canada đồng thời sẽ được yêu cầu Việt Nam đóng vai trò tích cực hơn nữa trong vấn đề Biển Đông.

Theo phân tích của ông Khanh, Canada là quốc gia cỡ trung nên sẽ không có các hoạt động vượt ra ngoài khuôn khổ của các Liên minh như Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay các liên minh với Hoa Kỳ.

“Vai trò hợp tác quân sự và quốc phòng giữa Việt Nam và Canada ở giai đoạn hiện tại đang được thể hiện qua chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Canada tới Hà Nội vào cuối tuần qua.”

“Điều này thể hiện phía Canada cam kết sẽ đấu tranh mạnh mẽ hơn cho môi trường Biển Đông được an ninh hơn và các quốc gia có tranh chấp phải thuận theo luật pháp quốc tế.”

Luật sư Khanh nói các nguồn tin của ông cho hay có hai hợp tác quân sự quan trọng giữa Việt Nam và Canada sẽ được triển khai trong năm 2018-2019. Đó là đào tạo lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tham gia trong khung hoạt động của lực lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc. Đồng thời hợp tác huấn luyện sỹ quan hải quân Việt Nam.

Thiện chí hơn về nhân quyền

Việt Nam, Canada, G7Bản quyền hình ảnhAFP
Image captionViệc chính quyền Việt Nam gia tăng bắt bớ và bỏ tù những người bất đồng chính kiến năm 2018 vấp phải phản ứng từ cộng đồng quốc tế

Luật sư Khanh nói đã có các tín hiệu khả quan về nhân quyền của Việt Nam trước chuyến thăm của ông Phúc tới Canada tham dự G7. Trong đó, nổi bật là việc chính quyền Việt Nam thả tự do cho luật sư Nguyễn Văn Đài và cộng sự Thu Hà. Hiện cả hai, cùng vợ luật sư Đài, đã sang Đức.

Tuy nhiên, “Canada sẽ đòi hỏi Việt Nam có nhiều thiện chí hơn nữa về vấn đề này. Việc thả tù nhân lương tâm báo hiệu có thể có một cuộc gặp song phương giữa bà Thủ tướng Đức và ông Thủ tướng Phúc tại Quebec vào ngày 10/6. Chúng ta sẽ chờ nguồn tin đó như thế nào.”

“Vi vấn đề khó khăn nhất trong quan hệ của Việt Nam với các nước phương Tây là Việt Nam không tôn trọng quyền cơ bản của người dân.

“Nếu có cuộc họp này, tôi nghĩ rằng sẽ có một số chuyển động theo hướng Việt Nam có thể bước trở lại bàn đàm phán không những đối với Đức mà với Liên minh châu Âu trong các hiệp định thương mại.”

“Qua chuyến đi này ông Phúc có thể đưa ra một kế sách, tạo dựng một hình ảnh Việt Nam được dễ dàng chấp nhận hơn, trong đó vấn đề nhân quyền được đưa lên hàng đầu.”

“Vi vấn đề khó khăn nhất trong quan hệ của Việt Nam với các nước phương Tây là Việt Nam không tôn trọng quyền cơ bản của người dân. Hồ sơ nhân quyền Việt Nam như cái gai trong mắt của cả Việt Nam và thế giới.”

“Việt Nam cần tỉnh táo hơn nữa, nên đặt quyền lợi của quốc gia lên trên hết. Nên mở một sân chơi mới trong đó chúng ta có thể đồng thuận một số điểm, như hợp tác đa nguyên, đi tới đoàn kết quốc gia để củng cố thế lực của Việt Nam trên trường quốc tế, cũng như đối phó với sự bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông và khu vực.”

Nguy cơ hủy họp song phương?

Trước thông tin cộng đồng người Việt tại Canada phản đối chuyến thăm của ông Phúc. Đồng thời có nguồn tin rằng thượng nghị sỹ Lê Thanh Hải tại Canada đã kêu gọi hủy họp song phương giữa ông Phúc và ông Trudeau, luật sư Khanh cho hay có nhận được thông tin nhưng ông cho rằng cuộc họp vẫn có thể diễn ra vào 10/6.

“Tôi nghĩ việc phản đối của cộng đồng người Việt tại Canada là hoàn toàn đúng. Đó là nguyện vọng của đại đa số người Việt tại Canada mong muốn VIệt Nam cải thiện về nhân quyền.”

“Họ gây áp lực lên chính phủ Canada và Việt Nam với mong muốn Việt Nam có nền chính trị cởi mở, dân chủ hơn và quyền cơ bản của con người được tôn trọng.”

“Tôi không biết ông Lê Thanh Hải có nguồn tin như thế nào nhưng tôi có thể nói cuộc gặp song phương sẽ phải xảy ra vào ngày 10/6 vì những nguyên tắc ngoại giao không thể hủy bỏ.”

“Hơn nữa, như đã nói Canada luôn coi trọng Việt Nam. Canada mong muốn Việt Nam lắng nghe những ý kiến có thể hơi chối tai, bất đồng với chính phủ, nhưng chân thật, mong muốn Việt Nam thay đổi phù hợp với trào lưu tiến bộ của xã hội.”

Hoạt động của Thủ tướng Phúc tại Canada

Theo trang tin chinhphu.vn, ông Nguyễn Xuân Phúc đã có một loạt hoạt động ngoại giao trước cuộc họp song phương dự kiến với Thủ tướng Trudeau tại Quebec.

Trưa ngày 8/6 (giờ địa phương), ông Phúc đã dự buổi ăn trưa do cựu Thủ tướng Canada Jeans Chretien chủ trì.

Chiều ngày 8/6, ông Phúc đã tiếp Tổng Thư ký Tổ chức Hợp tác Kinh tế Phát triển (OECD).

Trước đó, tại Tọa đàm Doanh nghiệp Việt Nam-Canada, ông Phúc bày tỏ kỳ vọng làn sóng đầu tư mới của Canada vào Việt Nam.

Theo BBC
SHARE