CSVN chỉ trích Anh và Canada vì trao giải cho Phạm Đoan Trang

Bà Phạm Đoan Trang bị tuyên phạt 9 năm tù trong phiên tòa diễn ra hồi tháng 12/2021. Courtesy of Tien Phong

Nhà cầm quyền CSVN vẫn khăng khăng cho rằng “bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí” và việc Bộ Ngoại giao Canada và Anh trao giải thưởng cho một nhà báo độc lập ở Việt Nam “là một hành động thiếu khách quan, không phù hợp”.

Hôm 21/2/2022, báo Công An Nhân Dân đăng bài phản bác việc Bộ Ngoại giao Canada và Anh vừa trao giải thưởng Tự do Báo chí cho bà Phạm Đoan Trang, tác giả cuốn “Chính Trị Bình Dân”, “Cẩm Nang Nuôi Tù”…

Bà Phạm Đoan Trang, 43 tuổi, cựu phóng viên báo đảng, bị tuyên phạt 9 năm tù trong một phiên tòa diễn ra ở Hà Nội hồi tháng 12/2021 với cáo buộc “Tuyên truyền chống Nhà nước”.

Nhà cầm quyền CSVN sợ hãi những tác phẩm của Phạm Đoan Trang. Courtesy of Luat Khoa tap chi

Viết về xã hội dân sự và giới bất đồng chính kiến

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Canada và Anh, giải thưởng dành cho bà Phạm Đoan Trang “là để ghi nhận những đóng góp của bà cho việc thúc đẩy tự do báo chí tại Việt Nam”. 

“Bà Trang được biết đến với những cuốn sách về dân chủ và những bài viết về xã hội dân sự và những người bất đồng chính kiến ở Việt Nam. Là người thúc đẩy sự tiến bộ về quyền con người và tinh thần thượng tôn pháp luật, bà Trang viết về các vấn đề môi trường quan trọng. Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới đã trao giải Tự do báo chí cho bà Trang năm 2019 để ghi nhận công lao này…”.

Trước đó, giải thưởng nhân quyền Martin Ennals của Thụy Sĩ cũng phát đi thông cáo cho biết: “Bà Phạm Đoan Trang được vinh danh vì các nỗ lực từ hơn 10 năm nay trong việc bảo vệ quyền tự do ngôn luận, quyền tiếp cận thông tin của người dân. Ban tổ chức giải thưởng nhấn mạnh các sáng kiến của cô, bao gồm việc lập ra trang mạng thông tin nhân quyền và luật pháp Luật Khoa tạp chí, Nhà xuất bản Tự Do”.

Phản bác các giải thưởng nêu trên, báo Công An Nhân Dân dẫn quan điểm của Bộ Ngoại giao CSVN: “Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm bảo vệ và thúc đẩy các quyền tự do cơ bản của con người, trong đó có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và quyền tiếp cận thông tin. 

“Hành vi của Phạm Đoan Trang là nguy hiểm cho xã hội. Chúng tôi cho rằng, việc Bộ Ngoại giao Canada và Anh trao giải thưởng cho một cá nhân vi phạm pháp luật Việt Nam là một hành động thiếu khách quan, không phù hợp và không có lợi cho việc phát triển quan hệ song phương với Việt Nam,” bà Phạm Thu Hằng, phó phát ngôn Bộ Ngoại giao CSVN, được dẫn lời.

Bà Phạm Đoan Trang và mẹ. Web screen capture

“Trang đã chọn con đường của mình”

Nhà văn Nguyễn Xuân Thọ thuật lại một lần ghé thăm bà Bùi Thị Thiện Căn, mẹ của Phạm Đoan Trang: “Mở cửa đón tôi là một phụ nữ ngoài 80, đi đứng rắn chắc. Nét mặt bà phúc hậu, tự tin, không hề có chút nào ủ rũ, buồn bã như tôi đã tưởng. Bà giới thiệu tôi căn hộ đơn sơ của hai mẹ con. Căn phòng của Đoan Trang vẫn còn nguyên các đồ vât, bàn viết, sách vở  của cô nhà báo trẻ. Chỉ sau vài câu xã giao, tôi biết mình đã nhầm khi viết ở bài trước rằng mẹ Đoan Trang, từng chỉ là một cô giáo về hưu, không quan tâm đến chính trị“.

Thì ra chị Căn, và cả những người anh của Đoan Trang, không hề là những người thờ ơ với vận mệnh đất nước. Chị luôn theo sát các sự kiện mà chị biết là đang đe dọa dân tộc này, từ Biển Đông, bauxite, nạn tham nhũng, suy đồi giáo dục, nạn cướp đất…, đến tàn phá môi trường.

Nhìn bức ảnh Đoan Trang đang chơi đàn guitar, tôi hỏi chị nghĩ gì về bản án nặng nề mà em mới chịu mấy tuần trước? Chị trả lời ngay không đắn đo: “Trang đã chọn con đường của mình, không ai có thể khiến Trang từ bỏ nó. Tôi luôn đi cùng con gái tôi!“.

Tôi biết đằng sau cái ý chí sắt đá đó là nỗi đau của người mẹ, khi nghĩ đến đứa con gái út bé bỏng của mình. Trong những giây phú ngắn ngủi được nhìn Trang tại phiên tòa, chị nhận ra sự sự suy kiệt sức khỏe của con gái. Chị chép miệng: 

– Trang gầy quá anh ạ.

Vì Trang là tù chính trị nên việc tiếp tế, gửi quà cho con luôn gặp khó khăn, nhưng chị cũng được an ủi bởi trong tù, có những người tốt do cảm phục đạo đức, lối sống của Trang đã giúp đỡ, chia sẻ với cô nhiều thứ.

Khi tôi hỏi liệu thái độ chính trị của Trang có khiến gia đình phải chịu các sức ép về kinh tế, về đường làm ăn? Chị bình thản cho biết: 

-Sống lâu trong cảnh ngộ này con người ta quen dần với những sức ép đó. Bản thân tôi nay cảm thấy bình thường, tôi chấp nhận tất cả. Là một nhà giáo về hưu, với cuộc sống thanh bạch, sức ép kinh tế lên tôi không thể nhiều được!

Đối với hai người anh Đoan Trang, những trí thức thành đạt trên con đường sự nghiệp thì sức ép này tệ hại hơn nhiều. Đó là điều dễ hiểu.

Nhưng hậu quả của sức ép không nhiều, vì nó hoàn toàn phụ thuộc vào thái độ của mình và của những người liên quan. Sinh hoạt kinh tế ngày nay đã cởi mở hơn nhiều, hội nhập quốc tế của Việt Nam đã ở mức mà người ta không còn cần quá sợ hãi khi phải rời bỏ cơ quan nhà nước. Sức ép chính trị luôn tồn tại, biết cách đối mặt với nó là việc khác. Con người ta trong hoàn cảnh nào cũng có thể tạo ra không gian tự do cho mình, chỉ cần giải phóng mình thoát khỏi sự khiếp nhược. 

Những người được tự do đi lại, nhưng tự nhốt suy nghĩ của họ vào một cái lồng mà người khác đan cho, thì chẳng bao giờ có thể coi mình là người tự do. Đó là điều tôi đọc được qua tâm sự của chị Căn.”

Định Tường

Gửi cho báo Đất Việt từ Sài Gòn