Bài viết ‘chủ nghĩa dân túy’ của ông Võ Văn Thưởng có gì đáng chú ý?

Ông Võ Văn Thưởng – Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương vừa có bài viết khá đáng chú ý trên báo Tiền Phong về ‘chủ nghĩa dân túy’.

0
950
Nội dung bài viết nhìn nhận khá sát hợp về mặt tiêu cực của chủ nghĩa này, và nó cũng đã và đang hiện diện tại Việt nam.
Nếu hiểu chủ nghĩa dân túy theo hệ thống cánh hữu, cánh tả như cách nhận biết truyền thống trước đây, thì khó có thể phân loại được, nhưng nếu hiểu chủ nghĩa dân túy là coi trọng đối nội hơn đối ngoại;. dân trong nước hơn dân nước ngoài; cá thể hơn tổ chức; cá nhân hơn tập thể thì người đọc có thể dễ dàng nhận biết hơn.
Có một thời điểm trong lịch sử, khi ĐCSVN đang trong giai đoạn ‘Hội’, thì chủ nghĩa dân túy cũng được chính ĐCSVN thực hành và đẩy mạnh dưới lớp bọc ‘dân chủ – cơm áo – hòa bình’, thậm chí là câu chuyện ’10 năm nhà nào cũng có tủ lạnh’ vào những năm 70 – 80 thuộc thế kỷ 20.
Trở về hiện thực, tại Đông Nam Á, có thể nhận thấy Rodrigo Duterte, tổng thống dân túy của Philippines, người đã ra lệnh cho lực lượng cảnh sát tiêu diệt những người bị nghi ngờ là buôn bán ma túy, người tự nhận mình là một phiên bản Hitler là một con người như vậy.
Vậy Việt nam thì sao? Có thể nhận thấy ông Đinh La Thăng nằm trong khuôn khổ định hình của chủ nghĩa dân túy từ thời ông làm Bộ trưởng Bộ GTVT lẫn Bí thư thành ủy Tp. HCM. Người dân có thể nhận diện ra cảnh ông đi vớt bèo và hàng chục máy quay soi xung quanh; nhiều nguồn dư luận tại thời điểm đó coi ông Đinh La Thăng như một ‘làn gió mới’ để thổi vào chính trường Việt nam, xuất phát từ khát khao muốn có một lãnh đạo ‘biết nói’ một cách mạnh mẽ, hơn là một lãnh đạo tù mù đọc trên trang A4.
Một người nữa ở Việt nam cũng thuộc chủ nghĩa dân túy là ông Nguyễn Tấn Dũng, người có những phát ngôn liên tục về dân chủ và cải cách, về Biển Đông,… Một câu nói cụ thể như ‘Quyết không đánh đổi độc lập chủ quyền thiêng liêng lấy hòa bình, hữu nghị viển vông, lệ thuộc’ làm nức lòng người dân, như một cách để đưa một người ‘đứng về dân thường’, tuy nhiên, những việc làm của ông ta thì đi ngược lại.

Dân túy nó còn được đẩy qua một giai đoạn cao hơn là dân túy của dân túy như cách Tiến sỹ Lê Trung Tĩnh từng cảnh báo trên BBC Việt ngữ qua một bài viết ngày 12.12.2017 trong bối cảnh đốt lò: Thật ra ông Thăng bị bắt bởi một hay những người còn mị dân, dân túy hơn ông ấy nhiều, hay ít nhất là đã mị đúng chỗ, đúng nơi trong tình hình Việt Nam hiện tại.
Nhưng chủ nghĩa dân túy có dừng tại đấy? Không, chủ nghĩa dân túy chính là lạm dụng và thức đẩy một lớp váng nằm bên trên chủ nghĩa dân tộc. Nói nôm na, là sự mị dân và làm màu, vượt qua các khuôn khổ pháp luật định hình. Sự nảy sinh chủ nghĩa dân túy hiện hữu khi mà nền kinh tế và xã hội bắt đầu rơi vào trạng thái yếu kém với những mảng sáng/ mảng tối lẫn lộn.
Trong câu chuyện của ông Thưởng, ông nhận diện một cách rất sát hợp về chủ nghĩa dân túy này, khi cho biết, có một số đảng viên liên kết với truyền thông, biến những cây bút trở thành những họa sĩ tô màu cho ông ta nhằm mục đích trục lợi chính trị, và nguy cơ lợi ích nhóm cũng được hình thành từ đây.
Ngoài ra, nếu để chủ nghĩa dân túy tiếp tục hiện diện thì sự phản kháng trong xã hội sẽ được tích lũy ngày một nhiều, và hệ quả có thể là bạo loạn (hoặc sự trỗi dậy của chủ nghĩa vô chính phủ).
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để ngăn chặn chủ nghĩa dân túy? Người viết đồng quan điểm với ông Võ Văn Thưởng, đó là phải giải quyết trọn vẹn: Sự mong muốn thực hành dân chủ trong một bộ phận nhân dân, khi điều kiện thông tin chưa thật sự đầy đủ để có thể phân biệt rõ giữa dân chủ và dân túy, có thể dẫn đến sự nhầm lẫn giữa dân chủ và dân túy.
Như vậy, phải đẩy mạnh sự thực hành dân chủ sâu rộng trên nền tảng minh bạch thông tin, chừng nào yếu tố dân chủ thực chưa hiện diện sâu và thực trong đời sống, chừng nào dân chủ vẫn là hình thức (giấy tờ) với sự tuyên truyền mị dân (chứ không phải thực hành hằng ngày) thì chừng đó, dân túy theo hướng tiêu cực vẫn còn cơ hội len lỏi vào đời sống nhân dân.
Thực hành dân chủ có vẻ quá rộng và mơ hồ? Vậy hãy đưa thực hành dân chủ bằng việc Nhà nước tôn trọng quy luật phát triển của xã hội bằng cách nắm lấy cán cân công lý và giải quyết các xung đột/ lợi ích trong xã hội bằng ‘pháp luật’ theo nguyên tắc ‘mọi công dân công bằng trước pháp luật’; triển khai các dự luật gắn liền với quyền con người (trong đó có Luật lập Hội và Luật biểu tình liên tục bị hoãn, ‘treo’ treo nhiều năm nay),… Đó chính là cách vận động chống lại chủ nghĩa dân túy trong đội ngũ cán bộ, đó cũng chính là để hiện thực cái quan điểm trước đó của ông trong buổi tiếp xúc với cử tri Đồng Nai: ‘Ngoài lợi ích của người dân, Đảng không còn lợi ích nào khác’.
Trở lại vấn đề, tại sao người viết phải nhấn mạnh bài viết của ông Võ Văn Thưởng, đó là vì bài viết này đã nêu ra những điểm sát hợp về hình thái trỗi dậy của lợi ích nhóm và đưa ra quan điểm vận dụng pháp luật, đẩy mạnh dân chủ để triệt tiêu cái hình thái đó. Với vai trò của ông Thưởng, theo Facebooker Dong Van, nếu bài viết này do chính ông viết ra, thì đây có thể là một sự thay đổi rất lớn ở thượng tầng về quan điểm quản lý – điều hành xã hội.

* Bài viết của tác giả thể hiện góc nhìn liên quan đến bài viết của ông Võ Văn Thưởng. Nội dung bài viết được bảo hộ bởi Điều 19 – Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.

Theo Việt Nam Thời Báo
SHARE