“Yếu tố” Trung Quốc trong cuộc bầu cử Tổng thống Philippines 2016

Vào ngày 9/5 tới, Philippines sẽ tiến hành tổng tuyển cử bầu tổng thống mới. Nhưng thái độ xác quyết chủ quyền ngày càng mạnh mẽ của Trung Quốc ở Biển Đông đang đặt các ứng cử viên tổng thống ở Philippines vào một tình thế khó xử: Họ vừa phải tỏ ra kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia, nhưng mặt khác cũng phải cố cải thiện quan hệ và đẩy mạnh thương mại với nước láng giềng hùng mạnh.

“Yếu tố” Trung Quốc trong cuộc bầu cử Tổng thống Philippines 2016

Người ủng hộ nữ Thượng nghị sĩ Grace Peo ứng cử Tổng thống Philippines

Trả lời nhật báo Mỹ The Wall Street Journal gần đây, nữ Thượng nghị sĩ Grace Peo – một trong những ứng cử viên sáng giá của cuộc bầu cử Tổng thống Philippines đã tuyên bố sự hung hăng và ưu thế quân sự của Trung Quốc “không thể khiến chúng ta phải đầu hàng”. Bà Grace Poe hứa hẹn sẽ đầu tư nhiều vào quân đội Philippines, theo gương của Singapore, quốc gia chỉ có 4 triệu người, nhưng đủ mạnh để có thể tự bảo vệ mình.

Các cuộc thăm dò cho thấy bà Grace Peo và 3 đối thủ chính khác đang bám sát nhau trong cuộc đua đến chức tổng thống.

Toàn bộ các ứng cử viên cho cuộc bầu cử Tổng thống Philippines đều muốn tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc, cũng như muốn nhờ Trung Quốc trợ giúp xây dựng các cơ sở hạ tầng xuống cấp ở Philippines. Tuy nhiên, không ai trong số họ muốn tỏ ra mềm yếu trên vấn đề bảo vệ chủ quyền của nước này ở Biển Đông.

Theo chuyên gia an ninh Richard Javad Heydarian thuộc Đại học De La Salle ở Manila, do “sự tăng vọt cảm xúc chống Trung Quốc” phổ biến trong công luận Philippines nên các ứng cử viên tổng thống lần này rất khó xử.

Quan hệ Trung Quốc – Philippines đã trở nên rất xấu dưới thời Tổng thống Benigno Aquino III – người sẽ mãn nhiệm vào tháng 6 tới. Trong thời gian cầm quyền, ông Aquino đã nỗ lực hiện đại hóa quân đội, tăng cường quan hệ với Mỹ và các đồng minh khu vực như Việt Nam và Nhật Bản.

Tuần qua, Tổng thống Aquino đã thông báo là Nhật Bản đã đồng ý cho Philippines thuê các máy bay để tuần tra Biển Đông – một động thái gây phản ứng mạnh từ phía Bắc Kinh. Trong cuộc họp báo ngày 10/3/2016, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã tuyên bố rằng: “Nếu những hành động của Philippines là nhằm thách thức chủ quyền và lợi ích chiến lược của Trung Quốc, thì Trung Quốc kiên quyết chống lại”.

Cũng chính Tổng thống Aquino đã quyết định kiện Trung Quốc ra trước Tòa án Trọng tài thường trực (PCA) tại La Haye (Hà Lan) vào năm 2013 về những đòi hỏi của Bắc Kinh về chủ quyền vùng Biển Đông. Ông Aquino cũng là người đã có những phát ngôn gây “sốc” khi nhiều lần so sánh Trung Quốc với Đức Quốc xã khi nói về những hoạt động của Bắc Kinh ở Biển Đông. Dự kiến, trong tháng 5 tới, tòa án này sẽ ra phán quyết về tính pháp lý của “đường 9 đoạn”, cũng như những hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông.

Bắc Kinh trên thực tế đã ngừng đối thoại với ông Aquino vì động thái pháp lý của ông Aquino. Thậm chí, Trung Quốc còn đang đẩy mạnh xây dựng một chuỗi các căn cứ trên các đảo nhân tạo phi pháp ở quần đảo Trường Sa – một động thái được cho là nhằm tạo “sự đã rồi”.

Cho nên, giới phân tích cho rằng việc bầu một tổng thống thay thế cho ông Aquino sẽ là dịp để Bắc Kinh và Manila có thể hàn gắn những rạn nứt trong quan hệ.

Trong số các ứng cử viên hàng đầu, Phó Tổng thống mãn nhiệm Jejomar Binay có vẻ là nhân vật mềm dẻo nhất với việc xây dựng lại quan hệ Trung Quốc – Philippines.

Năm ngoái, ông Binay đã nói về việc khởi động một “liên doanh” mới với Trung Quốc thông qua đối thoại song phương. Phát ngôn của ông Binay trên sóng một đài phát thanh địa phương rằng “Trung Quốc có tiền, và chúng ta cần vốn” thể hiện rõ nhất sự ủng hộ của nhân vật này với việc xây dựng lại mối quan hệ với Bắc Kinh.

Nhưng các ứng viên khác thì lại có lập trường cứng rắn hơn với Trung Quốc, chẳng hạn như thị trưởng Davao – ông Rodrido Duterte. Nhân vật này từng trách Mỹ, một đồng minh lâu đời của Philippines, vì đã để cho Trung Quốc xâm phạm lãnh hải của Philippines. Ông đặt ra câu hỏi: “Tại sao họ không ngăn chặn việc đó?”.

Ông Duterte cho rằng có thể làm hòa với Trung Quốc, nhưng trước hết Bắc Kinh phải ngưng sách nhiễu ngư dân Philippines và phải chấp nhận chủ quyền của Manila trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này. Đồng thời, ông cam kết thành lập một hạm đội mới gồm 40 pháo hạm để tuần tra vùng biển Philippines.

Về phần ông Manuel Roxas – ứng cử viên được Tổng thống Aquino ủng hộ, thì cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực của Philippines giải quyết các vấn đề với Trung Quốc thông qua các phương tiện pháp lý, đồng thời tiếp tục khai thác những cơ hội phát triển và kinh tế với Bắc Kinh.

Ông Roxas cũng nhấn mạnh rằng chính phủ của ông Aquino đã có một số lần thành công trong việc tương tác với Trung Quốc, cho dù có những căng thẳng gần đây, ông nêu ra ví dụ là quyết định mới đây của Philippines tham gia Ngân hàng Đầu tư hạ tầng cơ sở châu Á do Bắc Kinh khởi xướng.

Thượng nghị sĩ Grace Poe cũng lên tiếng ủng hộ chính sách của chính phủ hiện tại đối với Trung Quốc và cho rằng “với tình hình như vậy, chính quyền của ông Aquino đang làm tốt nhất có thể được”. Bà khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác với Trung Quốc về kinh tế và văn hóa, nhưng sẽ không nhân nhượng trên vấn đề chủ quyền lãnh thổ.

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

37 queries in 2.511 seconds.