Xử lý nợ xấu còn nhiều chông gai

Xử lý nợ xấu còn nhiều chông gai

Shares

Các chuyên gia thảo luận về ba năm tái cơ cấu hệ thống ngân hàng – Ảnh: Thùy Dung

Sau ba năm tái cơ cấu và xử lý nợ xấu ngân hàng, tỉ lệ nợ xấu đã giảm rõ rệt và có thể xuống dưới 3% vào cuối năm 2015. Song nhiều chuyên gia cho rằng, nợ xấu sẽ chỉ chuyển từ khu vực này sang khu vực khác nếu không có những cải cách pháp lý cần thiết.

Tại Hội thảo: “Ba năm nhìn lại tái cơ cấu và xử lý nợ xấu ngân hàng” do Ngân hàng Nhà nước và báo Lao động tổ chức chiều nay 5-10 tại Hà Nội, ông Nguyễn Kim Anh, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam, cho hay, đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 – 2015” đã đạt được kết quả tốt, trong đó đặc biệt là tỉ lệ nợ xấu đã giảm đi rõ rệt.

Đề án này được NHNN xây dựng trình Bộ Chính trị, Chính phủ thông qua và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 254/QĐ-TTg ngày 01-03-2012. Mục tiêu chính mà Đề án 254 đặt ra là tập trung lành mạnh hóa tình trạng tài chính và củng cố năng lực hoạt động của các tổ chức tín dụng; cải thiện mức độ an toàn và hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng; nâng cao trật tự, kỷ cương và nguyên tắc thị trường trong hoạt động ngân hàng.

Theo ông Kim Anh, từ năm 2012 đến hết tháng 8-2015, hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đã xử lý được 424.140 tỉ đồng nợ xấu, tương đương 91,2% tổng số nợ xấu ước tính tại thời điểm tháng 9-2012. Trong đó xử lý nợ xấu qua Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) chiếm 41,3%, còn lại do các tổ chức tín dụng tự xử lý bằng nhiều biện pháp khác nhau như đôn đốc khách hàng trả nợ, sử dụng dự phòng rủi ro, phát mại tài sản đảm bảo, chuyển nợ thành vốn góp…

Do đó, tỷ lệ nợ xấu đã giảm từ mức rất cao so với tổng dư nợ vào thời điểm tháng 9-2012 về mức 3,21% tháng 8-2015, dự kiến tỷ lệ nợ xấu vào cuối năm 2015 sẽ ở mức dưới 3% theo đúng mục tiêu đã đề ra.

Tuy nhiên, cũng tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho hay, mục tiêu giảm tỉ lệ nợ xấu xuống dưới 3% cuối năm nay là hoàn toàn đạt được nhưng việc xử lý nợ xấu như thế nào, có hiệu quả không lại là chuyện khác. Nợ xấu hiện nay mới chỉ chạy từ hệ thống ngân hàng thương mại sang VAMC, tức chỉ chuyển từ chỗ này sang chỗ khác chứ chưa mất đi.

Chuyên gia kinh tế Lê Xuân Nghĩa cho rằng khung pháp lý hiện tại vẫn còn gây nhiều khó khăn cho việc xử lý nợ xấu. Ông Nghĩa lấy ví dụ: “Có những tập đoàn rất lớn, họ muốn mua một loạt danh mục nợ với giá trị có thể lên tới hàng chục ngàn tỉ đồng nhưng họ còn băn khoăn sau khi họ trả tiền xong thì số tài sản đó có được chuyển sang tên họ không? Với một biển các thủ tục hành chính hiện tại để sang tên, chuyển nhượng, tố tụng, để thi hành án thì gần như câu trả lời của chúng ta với nhà mua nợ rất khó khăn” và đây cũng là điều ông Nghĩa lo ngại nhất trong quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Tổ tư vấn của Thủ tướng đã đề nghị Thủ tướng báo cáo Quốc hội xin điều chỉnh một số điều khoản luật có liên quan đến sử dụng nợ xấu của VAMC và ngân hàng thương mại trong một thời hạn nhất định nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được.

“Nếu không thực hiện được, 5 năm, thậm chí đến 10 năm nữa nợ xấu sẽ lại đổ ra một đống rác vào bảng cân đối tài sản bây giờ đã được làm sạch của ngân hàng thương mại, và như vậy, lại cần một chương trình tái cấu trúc nữa. Lúc bấy giờ, lòng tin và gánh nặng tài chính sẽ lớn hơn giờ rất nhiều,” ông Nghĩa nói.

Ông Nguyễn Trí Hiếu, một chuyên gia tài chính ngân hàng, cho rằng để xử lý nợ xấu, cần nhìn nhận tổng thể, tức là không những nợ xấu trên sổ sách của NHTM mà cả sổ sách của VAMC.

“Rất mừng là VAMC đã khoanh được nợ xấu khoảng 200.000 tỉ đồng. Trước đây, các NHTM giấu trên, giấu dưới nợ xấu và không biết cả nền kinh tế nợ xấu là bao nhiêu, nhưng giờ chúng ta khoanh ở 200.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, tình hình hiện nay, theo một chuyên gia người Mỹ, mới chỉ là kết thúc của giai đoạn khởi đầu chứ chưa phải khởi đầu của giai đoạn kết thúc,” ông Hiếu nói.

Theo ông Hiếu, vấn đề lớn nhất trong xử lý nợ xấu vẫn liên quan tới cơ sở pháp lý không tạo điều kiện để xử lý nợ một cách dứt điểm.

“Một ví dụ cụ thể như vấn đề xử lý tài sản đảm bảo, các luật liên quan còn chồng chéo như luật kinh doanh, luật nhà ở, luật tài sản đảm bảo, quyền thế chấp… tất cả những cái đó không đồng bộ với nhau, nên luật chúng ta đã không hoàn thiện để xử lý nợ xấu một cách rốt ráo. Hơn nữa, khi đưa vụ việc ra tòa án thì tòa án cũng không chuyên nghiệp, họ không có kinh nghiệm về tài chính và ngân hàng để có thể hiểu được vấn đề và giải quyết nợ xấu bằng phương pháp tài chính. Thậm chí, khi có án rồi thì vấn đề thi hành án cũng là một rắc rối”, ông Hiếu nói.

“Chúng ta phải tạo ra môi trường pháp lý mà các ngân hàng và con nợ không cần phải đưa nhau ra tòa mà vẫn có thể tự giải quyết với nhau,” ông Hiếu nói và cho biết thêm, thực tế, hệ thống ngân hàng ở Mỹ cũng có nhiều nợ xấu và họ giải quyết không qua hệ thống tòa án. Trong khi ở Việt Nam tất cả phải qua tòa án, hễ có nợ xấu là phải đi vào trình tự tố tụng kéo dài 3-5 năm và thi hành án cũng khó thực hiện.

Bên cạnh đó, theo ông Hiếu, Việt Nam cũng nên có luật phá sản cá nhân. Hiện tại ở Việt Nam chỉ có doanh nghiệp được phá sản, cá nhân không được phá sản, và vì vậy, nhiều món nợ cá nhân, người đi vay chết, mất tích hoặc bỏ trốn nhưng nợ vẫn tồn đọng trên sổ sách không xóa được. Nếu có luật phá sản, ngân hàng có thể ra tòa và yêu cầu tòa phán quyết là cá nhân đó phá sản, tịch thu tất cả tài sản của họ để xử lý nợ. Sau đó được hay không được thì nợ đó cũng được xóa và biến mất khỏi hệ thống ngân hàng.

Theo TBKTSG

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.