Vì sao Trung Quốc thách thức Ấn Độ?

Những ngày này, thế giới đang chứng kiến hai sự kiện nổi bật ở hai đầu của châu Á, theo một cách trái ngược nhau. Nếu như ở Trung Đông thỏa thuận hạt nhân Iran đang mở ra cơ hội ổn định và hòa bình ở khu vực nóng bỏng nhất thế giới trong hơn 10 năm qua, thì ở châu Á Thái Bình Dương thế giới đang được chứng kiến một Trung Quốc hung hăng hơn bao giờ hết.

Vì sao Trung Quốc thách thức Ấn Độ?

Shares

Sự hung hăng của cường quốc ở Đông Á này đang đạt đến mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, khi Bắc Kinh đã có động thái đe dọa trực tiếp một cường quốc khác trong khu vực là Ấn Độ – một điều ít thấy từ trước đến nay. Một sự đe dọa và thách thức mà đằng sau nó ẩn chứa nhiều điều đáng quan tâm.

Những nhà phân tích quan tâm đến tình hình ở châu Á Thái Bình Dương trong những năm qua, hẳn phải lấy làm kinh ngạc trước sự gia tăng cường độ hoạt động cùng thái độ hung hăng một cách đáng ngạc nhiên mà Bắc Kinh thể hiện trong những ngày vừa qua. Không chỉ nhanh chóng xây dựng và mở rộng căn cứ trên các đảo san hô thuộc quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam bị Trung Quốc chiếm giữ một phần), mà Trung Quốc còn đang khiến sự lo ngại ở khu vực tăng cao bằng việc triển khai tàu ngầm hạt nhân ở Ấn Độ Dương.

Đây là một động thái thách thức và đe dọa trực tiếp đối với Ấn Độ, đẩy sự căng thẳng lên mức cao nhất. Chưa khi nào người Trung Quốc hung hăng đến thế trong vài năm trở lại đây, và cũng chưa khi nào thế cân bằng quyền lực vốn vẫn được duy trì bấy lâu nay ở biển Đông lại đứng trước nguy cơ bị xáo trộn lớn đến thế.

Nguyên lý chủ đạo của chiến lược duy trì thế cân bằng ở biển Đông trong vài năm trở lại đây được thực hiện bằng cách: bất cứ một sự xâm phạm nào đe dọa sự cân bằng chiến lược này sẽ được đáp trả bằng một hành động tương ứng, và những hành động đáp trả này thường là để đáp lại những động thái đơn phương từ phía Trung Quốc. Mỗi khi Trung Quốc có động thái nào có thể đe dọa sự cân bằng chiến lược, thường sẽ nhận được sự đáp trả tương ứng, với sự hậu thuẫn từ phía Mỹ và các đồng minh.

Nếu như Trung Quốc tạo nên sự căng thẳng bằng việc kéo giàn khoan phi pháp ra vùng biển thuộc đặc quyền kinh tế của Việt Nam trên biển Đông, thì đòn đáp trả là Nhật Bản sẽ tuyên bố xem xét khả năng đưa tàu tuần tra của nước này tham gia vào các tuyến tuần tra trên biển Đông. Còn khi Trung Quốc tìm cách mở rộng các căn cứ trên những đảo san hô như một cách tăng cường phạm vi hoạt động của hải quân, thì Mỹ sẽ cung cấp những thiết bị giúp nâng cao tầm hoạt động cho các tàu sân bay của Ấn Độ so với các tàu của Trung Quốc.

Nhưng nếu như nguyên tắc này vẫn tỏ ra hiệu quả trong thời gian vừa qua, khi Trung Quốc thường chịu nhún trước những động thái đáp trả này, thì giờ đây nước này đang chứng tỏ rằng nó có thể phá vỡ thế cân bằng này bất cứ khi nào nó muốn. Việc xây dựng căn cứ trên các đảo san hô ở quần đảo Trường Sa một cách công khai được các nhà phân tích xem như một động thái tranh thủ thường thấy của Bắc Kinh khi Mỹ đang bị cuốn vào vấn đề thỏa thuận hạt nhân của Iran, cũng giống như việc Bắc Kinh lôi giàn khoan ra biển Đông khi tình hình Ukraina đang trở nên căng thẳng nhất và thu hút toàn bộ sự chú ý của Washington, và khiến Mỹ không thể nhanh chóng đưa ra các giải pháp đáp trả cần thiết.
Nhưng sau khi học được bài học trong vụ việc Bắc Kinh kéo giàn khoan hồi giữa năm 2014, Mỹ đã có sự chuẩn bị khi Trung Quốc tranh thủ tình hình hạt nhân ở Iran để mở rộng các đảo san hô trên biển Đông. Bằng cách cung cấp các thiết bị tối tân nhất có thể giúp nâng cao tầm hoạt động của các tàu sân bay Ấn Độ, Mỹ muốn gửi một thông điệp cho Trung Quốc, rằng hải quân Ấn Độ có thể tham gia vào cuộc tranh chấp trên biển Đông bất cứ lúc nào để đáp trả lại việc Trung Quốc mở rộng các đảo san hô như một cách nâng cao phạm vi hoạt động cho các tàu chiến nước này.

Nhưng lần này phản ứng của Trung Quốc đã nằm ngoài dự tính của Mỹ cũng như Ấn Độ. Nếu như Trung Quốc thường chịu nhún trong các vụ việc lần trước mỗi khi Mỹ và các nước đồng minh có hành động đáp trả, thì lần này lại không. Ngay sau khi Mỹ tuyên bố cung cấp các thiết bị phóng phi cơ tối tân nhất cho các tàu sân bay Ấn Độ, Trung Quốc đã gửi tàu ngầm hạt nhân đến hoạt động trong lãnh hải Ấn Độ Dương.

Bề ngoài Bắc Kinh tuyên bố đây là động thái để ngăn chặn cướp biển vốn thường hoạt động ở vùng biển này, nhưng thực chất đây được xem như hành động đáp trả lại việc Mỹ cung cấp các thiết bị tối tân cho tàu sân bay Ấn Độ, vì thực tế là không ai đem các tàu ngầm hạt nhân để chống cướp biển cả. Thông điệp mà Trung Quốc muốn gửi đến Ấn Độ thông qua động thái này là một sự răn đe, rằng Ấn Độ không nên can thiệp quá sâu vào tình hình ở biển Đông, vì nếu như Ấn Độ có thể triển khai tàu sân bay đến biển Đông thì Trung Quốc cũng có thể triển khai tàu ngầm hạt nhân đến Ấn Độ Dương.

Đây được xem là động thái đe dọa trực tiếp đến Ấn Độ của Trung Quốc đối với vấn đề tranh chấp ở biển Đông – một điều ít thấy trong vòng nhiều năm trở lại đây. Có vẻ như Bắc Kinh bắt đầu nhận ra rằng một khi thỏa thuận hạt nhân Iran được thực hiện, thì Mỹ sẽ bắt đầu tăng cường sự hiện diện của mình ở khu vực châu Á Thái Bình Dương, và Trung Quốc sẽ không còn có thể chiếm được ưu thế như trước.

Một khi Mỹ hiện diện thường xuyên hơn ở châu Á Thái Bình Dương, và đặc biệt là ở biển Đông, thì những động thái đe dọa thế cân bằng – như việc mở rộng các đảo san hô lần này – sẽ không thể dễ dàng thực hiện một lần nữa mà không vấp phải sự phản ứng mạnh của Mỹ. Đây có thể sẽ là cơ hội cuối cùng để Bắc Kinh làm điều này, và vì thế nó cần phải thực hiện bằng bất cứ giá nào, kể cả việc trực tiếp đe dọa Ấn Độ, dù về lâu dài, điều này có thể khiến Ấn Độ và các nước trong khu vực tăng cường bắt tay với Mỹ hơn nữa để đối phó với Trung Quốc.

Về việc Trung Quốc mở rộng các bãi đá ngầm ở Trường Sa, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình nêu rõ: “Về vấn đề này, Việt Nam đã nhiều lần can thiệp với phía Trung Quốc kể cả ở cấp cao. Một lần nữa chúng tôi tuyên bố, Việt Nam có đầy đủ căn cứ pháp lý và bằng chứng lịch sử khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mọi hành động xây dựng mở rộng của nước ngoài ở các đảo đá thuộc khu vực quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà không được sự cho phép của Chính phủ Việt Nam là hoàn toàn phi pháp và vô giá trị. Việt Nam kiên quyết phản đối những hành động nêu trên và yêu cầu các bên liên quan nghiêm túc thực hiện tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), đóng góp thiết thực vào việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông”.

 (theo The Diplomat)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.