Tương lai nào cho EU trong năm 2016 khi tiếp tục căng thẳng với Nga?

Có thể nói rằng, châu Âu chính là trung tâm của những biến cố dữ dội trên thế giới trong năm 2015. Phần lớn các sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới trong năm qua đều chủ yếu diễn ra ở lục địa già, và nó trải dài trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế chính trị cho đến an ninh và xã hội.

Tương lai nào cho EU trong năm 2016 khi tiếp tục căng thẳng với Nga?

Chưa bao giờ liên minh châu Âu (EU) lại phải đối mặt với một sức ép lớn và toàn diện như thế, khiến cho đã có lúc không ít người nghĩ rằng đã đến lúc liên minh lỏng lẻo tại châu Âu sụp đổ. Nhưng năm 2015 cuối cùng cũng đi qua một cách khá yên ả với các quốc gia châu Âu. Không thể không đánh giá tầm quan trọng của những gì đã diễn ra trong một năm đầy biến động như năm 2015 nếu như muốn nắm được hướng đi của EU trong năm mới 2016.

Trong số các khu vực trên thế giới, cũng như trong số tất cả các nền kinh tế lớn nhất toàn cầu, EU được xem là nơi phải hứng chịu nhiều sức ép nhất trong năm 2015. Có quá nhiều biến cố dữ dội và to lớn xảy ra tại liên minh châu Âu trong năm vừa qua, từ cuộc khủng hoảng trong vấn đề giải quyết nợ công ở Hy Lạp, liên đới đến việc hàng loạt các quốc gia tách khỏi liên minh, cho đến các lệnh trừng phạt kinh tế với Nga, các vụ khủng bố đẫm máu diễn ra ở Paris, rồi dòng người nhập cư đông đảo từ Syria và Trung Đông, cùng với đó là việc nền kinh tế EU cũng đang vật lộn với khó khăn khi nguy cơ giảm phát vẫn treo lơ lửng trên đầu.

Không một quốc gia hay nền kinh tế nào phải hứng chịu nhiều biến cố dữ dội đến thế như EU, nhưng nó cũng đồng thời là thời điểm chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc của liên minh châu Âu non trẻ, khi cả thế giới được mục kích những khả năng phi thường của nó trong năm 2015.

Những khủng hoảng mà châu Âu phải đối mặt trong năm 2015 được chia làm 2 dạng: được đoán trước và không thể đoán trước. Trong số những nguy cơ mà châu Âu có thể dự đoán trước, bao gồm việc liên minh tranh cử do đảng cánh tả Syriza thắng cử ở Hy Lạp và gây sức ép với ủy ban châu Âu (EC) để giảm nợ công cho nước này hoặc Hy Lạp sẽ rời khỏi EU kích thích một loạt các quốc gia khác theo sau như Ý và Tây Ban Nha.

Các lệnh trừng phạt kinh tế với Nga vẫn tiếp tục được duy trì thêm cứ 6 tháng một và không có dấu hiệu cho thấy sẽ chấm dứt. Nguy cơ giảm phát đối với toàn bộ nền kinh tế khu vực đồng tiền chung tiếp tục đe dọa, khi các nỗ lực của Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) tỏ ra chưa đủ hiệu quả.

Những nguy cơ không thể dự đoán trước cũng không hề ít hơn. Hai vụ tấn công khủng bố đẫm máu diễn ra ở Paris bao trùm một sự sợ hãi lên toàn bộ người dân các quốc gia trong Liên minh, buộc các nhà lãnh đạo EU phải xem xét khả năng chấm dứt hoặc tạm ngưng hiệp ước Schengen, trong đó quy định người dân các nước EU được tự do di chuyển giữa các quốc gia mà không cần kiểm soát. Sự thắng cử của đảng cánh tả Syriza ở Hy Lạp kích động phong trào cánh tả ở hàng loạt các quốc gia khác như Tây Ban Nha.

Các đảng cánh tả như Podemos ở Tây Ban Nha gia tăng sự ủng hộ với việc hứa hẹn sẽ tăng trợ cấp và đầu tư để ổn định xã hội nếu thắng cử, tạo một áp lực lớn lên chính sách điều hành kinh tế của toàn bộ khu vực đồng tiền chung của ECB. Các cuộc di cư quy mô lớn của người nhập cư Syria và Trung Đông để tránh chiến tranh khiến cho hơn 1 triệu người đổ vào châu Âu trong năm 2015, gây ra những vấn đề và rắc rối nghiêm trọng trong việc giải quyết số dân nhập cư đông đảo này.

Nhưng, lần lượt từng khó khăn một, được các nhà lãnh đạo EU giải quyết một cách êm thấm đến mức cả thế giới phải ngỡ ngàng. Nếu là một quốc gia khác, kể cả giàu mạnh bậc nhất thế giới như Mỹ, thì cũng khó có thể giải quyết mọi rắc rối ấy như EU đã làm trong năm 2015. Sau hàng loạt những đàm phán căng thẳng, chính phủ mới ở Hy Lạp cuối cùng cũng chịu nhượng bộ, chấp nhận gói hỗ trợ kinh tế với những điều kiện do EU đặt ra. Dù trước khi chấp thuận gói cứu trợ, chỉ có khoảng 22% người Hy Lạp đồng ý với những điều kiện mà EU đặt ra, nhưng cuối cùng tất cả cũng ổn thỏa. Việc Hy Lạp chấp nhận gói cứu trợ cũng đặt dấu chấm hết cho kịch bản các quốc gia Nam Âu rời khỏi khu vực đồng tiền chung và EU tan vỡ như nhiều người đã dự đoán.

Việc chính phủ mới của Hy Lạp chấp nhận gói cứu trợ và tiếp tục cải cách nền kinh tế khiến cho ảnh hưởng của không chỉ các đảng cánh tả mà cả các đảng cực hữu ở châu Âu giảm đi đáng kể. Phong trào cánh tả và các đảng cực hữu vốn được xem là đe dọa hàng đầu tới sự tồn tại của khu vực đồng tiền chung và chính sách điều hành kinh tế của ECB đã thất bại thảm hại trong kỳ bầu cử vào giữa năm. Lần lượt đảng cực hữu Mặt trận quốc gia Pháp (FN) cho đến đảng cánh tả Podemos ở Tây Ban Nha đều thất bại, giành được quá ít chỗ trong Quốc hội để có thể làm được bất cứ điều gì. Phong trào cánh tả và các đảng cực hữu thất bại đồng nghĩa với một chiến thắng của các nhà lãnh đạo EU.

Dòng người nhập cư đến từ Syria và Trung Đông cũng được giải quyết một cách êm thấm đến không ngờ. Dù có một số bất đồng giữa các quốc gia EU trong việc phân bổ số người nhập cư mà mỗi nước sẽ nhận, nhưng cuối cùng cũng kết thúc êm đẹp, trong đó Đức chấp thuận nhận phần lớn người nhập cư. Theo tính toán, liên minh châu Âu còn có đủ khả năng nhận thêm 1 đến 2 triệu người nhập cư nữa mà không gặp vấn đề gì. Bất kể một số gánh nặng tài chính ban đầu mà các Chính phủ EU sẽ phải bỏ ra để thu xếp ổn định cho những người nhập cư, thì về lâu dài đây được xem là một bộ phận quan trọng có thể thúc đẩy kinh tế các nước EU tăng nhanh đáng kể. Khá nhiều nước EU đang trong tình trạng giảm suất sinh và thiếu nhân lực, và số người nhập cư đến đúng lúc này quả là một món quà từ trên trời rơi xuống. Và bất chấp 2 vụ khủng bố đẫm máu ở Paris, thì hiệp ước Schengen về quyền đi lại tự do giữa các nước EU vẫn chưa bị dỡ bỏ hay tạm ngưng.

Những thành quả về tăng trưởng kinh tế là mảnh ghép cuối cùng trong bức tranh toàn cảnh của châu Âu trong năm 2015, và đây là lúc mà người châu Âu xứng đáng với những nỗ lực của mình. Bất chấp mối quan hệ thương mại với Nga bị tạm ngưng, và nền kinh tế của khu vực đồng tiền chung thì đang có nguy cơ rơi vào giảm phát, tăng trưởng kinh tế của EU trong năm 2015 vẫn được dự báo đạt 1,5% – mức cao nhất kể từ năm 2011, đồng Euro cũng chỉ mất 10% giá trị so với đồng USD dù ECB đã có khá nhiều động thái hạ tỷ giá để kích thích tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu. Sự lạc quan về tăng trưởng kinh tế thể hiện ở việc số người cho biết họ lạc quan về tương lai lên đến 53% trong một cuộc thống kê vào tháng 11.2015, còn số người bi quan chỉ đạt 41%. Đó là một sự thay đổi đáng kể so với số người bi quan lên đến 46% trong năm 2011.

Bất kể những sóng gió dữ dội đến liên tục trong năm 2015, liên minh châu Âu vẫn tỏ ra nó là một khối thống nhất với những tiềm lực và sức chịu đựng gần như vô hạn. Bất cứ một quốc gia nào trên thế giới, dù là Mỹ hay Trung Quốc, cũng sẽ rơi vào náo loạn nếu phải hứng chịu phân nửa những gì liên minh châu Âu đã trải qua trong năm 2015.

Sự gắn kết chặt chẽ về chính trị, kinh tế và an ninh, xã hội là nền tảng để EU vượt qua một năm 2015 đầy giông bão, và cũng là nền tảng để hướng tới tương lai trong năm 2016. Không khó để dự đoán rằng năm 2016 sẽ là một năm tươi sáng hơn rất nhiều với một liên minh châu Âu hùng mạnh. Năm 2015 có lẽ là năm nhiều biến động nhất trong lịch sử EU, nhưng có lẽ đây cũng là năm đánh dấu cho sự trưởng thành vượt bậc của liên minh non trẻ này, trên con đường trở thành một khối thống nhất thực thụ.

(theo Bloomberg)

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

35 queries in 2.508 seconds.