Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản (Bộ NN-PTNT) đã có công văn gửi các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cá tra, cá basa của Việt Nam thông báo: kể từ ngày 15.4 tới, cơ quan kiểm tra và an toàn thực phẩm (FSIS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ sẽ kiểm tra các lô hàng cá tra, cá basa của Việt Nam được phép nhập vào thị trường Mỹ.
Trước đó, FSIS đã công bố danh sách các doanh nghiệp nước ngoài được phép chế biến xuất khẩu cá và sản phẩm cá họ Siluriformes vào nước này, trong đó có 23 cơ sở của Việt Nam là các cơ sở đang và sẽ xuất khẩu trong danh sách Nafiqad gửi FSIS.
Đối với các doanh nghiệp có tên trong danh sách được phép xuất khẩu cá tra, basa sang Mỹ, Nafiqad yêu cầu các doanh nghiệp này phải chủ động rà soát hệ thống tự kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm đảm bảo sản phẩm cá tra chế biến xuất khẩu vào Mỹ đáp ứng các quy định của thị trường này về hóa chất kháng sinh, kim loại nặng, thuốc trừ sâu, vi sinh vật, các quy định về ghi nhãn, thông tin về nước xuất xứ, tên và mã số cơ sở sản xuất…Trong quá trình thực hiện nếu có phát sinh vướng mắc đề nghị các doanh nghiệp gửi văn bản về Cục để được hướng dẫn, phối hợp xử lý.
Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ trong 11 tháng của năm 2015 đạt 289,7 triệu USD, chiếm 20,2% tổng giá trị xuất khẩu, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Hiện nay, cá tra là sản phẩm thủy sản đông lạnh có giá trị lớn thứ 6 tại thị trường Mỹ, sau tôm ,cá hồi, cua, cá rô phi và tôm hùm. Tuy nhiên, trong năm 2015, sản phẩm cá tra chịu sự cạnh tranh gay gắt từ sản phẩm cá rô phi và cá Cod tại thị trường Mỹ.
Trong bối cảnh như hiện nay, VASEP nhận định rằng ở đó sẽ còn nhiều khó khăn tại các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam trong năm 2016. Vì vậy, sẽ có nhiều khả năng tổng giá trị xuất khẩu cá tra trong năm 2016 sẽ giảm 5% so với năm 2015.
Nhận định về nguyên nhân dẫn đến việc xuất khẩu cá tra giảm trong năm qua, VASEP cho biết có 4 nguyên nhân: Thứ nhất là do thuế chống phá giá cao; thứ 2 thuế nhập khẩu thủy sản của Mỹ giảm; thứ 3 là do cá tra Việt Nam bị cá rô phi Trung Quốc cạnh tranh thị phần gay gắt; thứ 4 là do xuất khẩu cá tra bị ảnh hưởng do thông báo chính thức của Bộ Nông nghiệp Mỹ về việc triển khai Chương trình giám sát cá da trơn đối với cá tra nhập khẩu vào Mỹ.
Tuy nhiên, vào giữa tháng 2 vừa qua, Bộ NN-PTNT đã thành lập đoàn liên bộ do Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám làm trưởng đoàn sang Mỹ để làm việc với Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA). Tại các buổi làm việc, Mỹ đã cam kết sẽ không làm gián đoạn việc xuất khẩu sản phẩm cá tra, basa của Việt Nam sang thị trường nước này.