Trung Quốc muốn tỏ thiện chí khi đã quá muộn?

Không còn nghi ngờ gì nữa, bài toán lớn nhất đối với chính phủ Trung Quốc thời điểm hiện tại là làm cách nào ngăn cản dòng chảy ngoại tệ ra khỏi nước này nhanh nhất có thể.

Trung Quốc muốn tỏ thiện chí khi đã quá muộn?

Lãnh đạo Trung Quốc đang đối mặt với bài toán kinh tế lớn

Chính việc dòng chảy ngoại tệ đang ồ ạt chảy ra khỏi Trung Quốc, mà chủ yếu là thông qua con đường rút vốn đầu tư FDI và người dân chuyển tiền mặt ra nước ngoài, đang là nguyên nhân chủ đạo gây ra những vấn đề lớn nhất của nền kinh tế nước này: đồng nhân dân tệ mất giá, thị trường chứng khoán (TTCK) trì trệ, và bất ổn kinh tế trầm trọng.
Dòng tiền rút khỏi thị trường Trung Quốc hiện nay cũng tương tự như những gì xảy ra tại TTCK nước này trong những ngày đầu năm, khi liên tiếp các đợt bán tháo diễn ra. Và có vẻ như giờ đây chính phủ nước này đang muốn lặp lại giải pháp như đã làm với TTCK: nới lỏng các quy định về rút vốn đầu tư. Nhưng, dường như ở thời điểm hiện tại thì điều này đã là quá trễ.
Theo đó, chính phủ Trung Quốc vừa ra tuyên bố sẽ nới lỏng quy định đáng kể đối với việc rút vốn đầu tư nước ngoài ra khỏi thị trường nước này. Cụ thể, các khoản vốn đầu tư FDI rút khỏi Trung Quốc sẽ được giảm thiểu thời gian xét duyệt và được hỗ trợ tối đa, điển hình là việc rút ngắn thời gian trong việc rút vốn đầu tư từ quỹ QFII – quỹ được chính phủ nước này thành lập để mời gọi các nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư vào thị trường vốn Trung Quốc, với mức giới hạn lên tới 80 tỷ USD.

Động thái này được xem là gây bất ngờ, khi mà hầu hết các chuyên gia kinh tế đều đang đưa ra lời khuyên cho chính phủ Trung Quốc là phải tìm cách thắt chặt dòng chảy của vốn đầu tư đang ồ ạt rút ra khỏi thị trường nước này, mà điển hình là thống đốc ngân hàng trung ương Nhật Bản Haruhiko Kuroda. Bản thân các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng ý thức được việc dòng chảy ồ ạt của ngoại tệ ra khỏi nước này đang là nguyên nhân hàng đầu gây ra những bất ổn của kinh tế Trung Quốc hiện nay, là điều đã buộc Bắc Kinh phải bơm gần 200 tỷ USD chỉ trong tháng đầu năm 2016 để ổn định tình hình.
Alex Wolf, nhà kinh tế tại Standard Life Investments, cho biết: “việc cho phép rút ngắn thời gian rút vốn đầu tư nước ngoài sẽ không ảnh hưởng đến việc dòng tiền chảy ra khỏi thị trường. Những thay đổi chút xíu thế này không phải là một tín hiệu tốt khi đối đầu với áp lực, điều mà họ cần làm là tiến hành các cải cách thực sự”.
Thực tế thì, nếu không khắt khe lắm thì đây cũng có thể được xem là một động thái cải cách từ phía chính phủ Trung Quốc, mà ở đây việc nới lỏng các quy định về rút vốn đầu tư nước ngoài có thể được xem như một động thái dần tự do hóa thị trường tài chính. Đúng là nó sẽ không ngăn được việc các nhà đầu tư tiếp tục thoái vốn khỏi nước này, nhưng về lâu dài thì đây có thể xem như một tín hiệu của Bắc Kinh với các nhà đầu tư về việc đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc của thị trường tự do của Trung Quốc, và nó có thể có tác dụng trong việc thu hút những khoản vốn đầu tư nước ngoài khác.

Tuy nhiên, nếu Bắc Kinh cho rằng việc nới lỏng các quy định về rút vốn đầu tư nước ngoài này có thể ngăn chặn dòng chảy vốn khỏi nước này, thì đó có vẻ như là một tính toán sai lầm. Trên thực tế, bài học của TTCK Trung Quốc đã chỉ ra rằng, càng tìm cách xiết chặt kiểm soát với việc bán ra cổ phiếu bằng cách lắp đặt thiết bị cầu dao đóng giao dịch khi chỉ số chứng khoán sụt giảm đến một mức nhất định, thì sẽ chỉ càng khiến cho các nhà đầu tư tìm cách bán tháo cổ phiếu nhanh hơn.
Chỉ sau 4 phiên giao dịch đầu tiên sau khi lắp đặt thiết bị đó, đã có tới 2 phiên phải chấm dứt giao dịch sớm do chỉ số chứng khoán CSI 300 sụt giảm quá nhanh vượt mức cho phép. Và thực tế là mọi chuyện chỉ tạm thời lắng xuống sau khi chính phủ Trung Quốc dỡ bỏ thiết bị này.
Nhưng, vấn đề ở đây là phản ứng của các nhà đầu tư cổ phiếu trên TTCK mà phần lớn là người Trung Quốc, hoàn toàn không giống với các nhà đầu tư nước ngoài đang muốn rút vốn khỏi thị trường nước này. Đa số các nhà đầu tư cổ phiếu trên TTCK Trung Quốc là các nhà đầu tư nhỏ lẻ, chủ yếu là người dân nước này, và họ bị tác động rất mạnh bởi cơ chế tâm lý vốn rất thịnh hành ở các sàn giao dịch chứng khoán. Chỉ cần một động thái bán tháo bất kỳ cũng có thể kích hoạt hàng loạt các cuộc bán tháo khác vì lo sợ. Đó là điều đã xảy ra sau khi Trung Quốc lắp đặt thiết bị ngắt cầu dao.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư nước ngoài thì hoàn toàn khác, họ rút vốn khỏi thị trường Trung Quốc đa phần là vì những lý do ảnh hưởng đến việc kinh doanh của họ tại nước này, như kinh tế giảm tốc, giá nhân công tăng lên đáng kể và những điều kiện kinh doanh ngày càng khó khăn hơn. Trừ phi thị trường Trung Quốc hấp dẫn trở lại, còn nếu không họ vẫn sẽ dời đi mà không bị tác động bởi sự nới lỏng quy định về rút vốn này của chính phủ Trung Quốc. Trên thực tế, sự nới lỏng quy định này sẽ càng khiến tốc độ rút vốn đầu tư nước ngoài khỏi thị trường Trung Quốc diễn ra nhanh hơn trước.

Một thực tế là, Trung Quốc vẫn đang tìm cách kiểm soát rất chặt việc chuyển tiền (chủ yếu là ngoại tệ) của người dân ra khỏi nước này, phần lớn là thông qua xiết chặt các hình thức chuyển khoản ra nước ngoài tại ngân hàng và kiểm soát thẻ UnionPay. Rõ ràng là chính phủ Trung Quốc không có ý định nới lỏng để hướng đến tự do hóa thị trường tài chính một cách thực sự, họ vẫn tìm cách kiểm soát dòng chảy của ngoại tệ ra khỏi nước này ở những nơi có thể.
Còn tại những nơi không thể ngăn cản, như khu vực vốn đầu tư FDI, thì chính phủ Trung Quốc sẽ không ngăn cản, và làm như đó là một động thái thiện chí trên tinh thần tôn trọng tính tự do của thị trường. Theo thống kê, đã có khoảng 1.000 tỷ USD vốn FDI bị rút khỏi thị trường Trung Quốc trong năm 2015, trong khi đó tổng đầu tư FDI vào nước này trong năm 2015 dù đạt mức kỷ lục thì cũng vẫn chỉ đạt khoảng 126 tỷ USD.
Nhàn Đàm (theo Bloomberg/CafeF, Vietnamplus)

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

39 queries in 2.759 seconds.