Tranh giành ảnh hưởng với Trung Quốc là điều không dễ dàng

Tranh giành ảnh hưởng với Trung Quốc là điều không dễ dàng

Shares

Khi Hội nghị cấp cao Đông Á năm nay đã ban hành một thông cáo đề cập đến “những quan ngại nghiêm trọng” về hoạt động của Trung Quốc trong vùng biển tranh chấp trên Biển Đông, nhiều người coi đó là một dấu hiệu của một mặt trận thống nhất đang nổi lên chống lại Bắc Kinh. Và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á cũng đã trở nên ít rụt rè hơn khi về phía phe đồng minh Mỹ-Nhật để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc.

Bên cạnh đó. Một hội nghị thượng đỉnh, được tổ chức tại Malaysia vào tháng Mười, đã cho thấy những dấu hiệu khác của các nước Đông Nam Á trong kiềm chế Trung Quốc. Ví dụ Myanmar, đã giãn bớt khoảng cách với hàng xóm khổng lồ của mình, sau khi thời gian quan hệ chặt chẽ.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn về thực tế chính trị khu vực Đông Nam Á sẽ thấy rằng, không phải tất cả những cơn gió đang thổi chống lại Bắc Kinh.

Giành một số, mất một số

Đối với những người tìm kiếm đồng minh ngăn chặn tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc, chiến thắng cuộc bầu cử ngày 08 tháng 11 của Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ là tin tốt lành.

Myanmar dưới thời chính quyền quân sự đã phụ thuộc nhiều vào Bắc Kinh, đàn áp các phong trào dân chủ do bà Aung San Suu Kyi khởi xướng, và nhún nhường trước các doanh nghiệp Trung Quốc.

Tuy nhiên, lần này, chính phủ NLD sẽ nắm quyền lãnh đạo vào mùa xuân tới, Myanmar sẵn sàng ít chịu phụ thuộc vào Trung Quốc hơn, để phát triển.

Ngay cả chính phủ hiện nay do Tổng thống Thein Sein lãnh đạo, dường như đã chú ý đến những chỉ trích quốc tế và trong nước đối với các dự án cải tạo đất của Trung Quốc và những nỗ lực khác trong vùng biển tranh chấp. Kết quả, Myanmar đình chỉ việc xây dựng tuyến đường sắt chạy từ Côn Minh qua Myanmar để tiếp cận với bờ biển Ấn Độ Dương.

Tokyo và Washington, trong khi đó, đang tìm cách làm suy yếu ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với khu vực Đông Nam Á. Theo chiến lược này, Nhật Bản đang hỗ trợ dự án đặc khu kinh tế Dawei của Myanmar. Bằng cách đưa Myanmar vào quỹ đạo, và cùng với Mỹ, Tokyo có thể tiếp tục cản trở những nỗ lực của Trung Quốc về một tuyến đường đến Ấn Độ Dương.

Nhưng cũng giống như Myanmar với sự chuyển đổi quỹ đạo, các nước Đông Nam Á khác cũng chuyển đổi tương tự.

Mối quan hệ chính quyền quân sự Thái Lan và Mỹ từ tháng 5 năm 2014 đang căng thẳng. Chính phủ của Thủ tướng Prayuth Chan-ocha, người đã lãnh đạo cuộc đảo chính, đã tăng cường quan hệ với Trung Quốc trong khi chờ đợi một mối quan hệ ấm cúng hơn với Washington.

Trong tháng Bảy, chính phủ Thái Lan buộc hồi hương khoảng 100 người Duy Ngô Nhĩ về Trung Quốc, bất chấp lo ngại họ có thể phải đối mặt với sự trừng phạt khắc nghiệt. Trong tháng 11, Bangkok cũng bị trục xuất hai nhà đối lập Trung Quốc.

Chính phủ Thái Lan đã coi trọng việc mua tàu ngầm từ Trung Quốc, và trong tháng 11, hai nước đã tiến hành tập trận không quân chung. Đối với một dự án đường sắt cao tốc, Thái Lan đang làm việc với cả Trung Quốc và Nhật Bản.

Nghiêng về phía Bắc Kinh

Indonesia được đánh giá là gần gũi hơn với Trung Quốc kể từ khi Tổng Joko Widodo nhậm chức vào tháng 10 năm ngoái.

Jakarta đã chọn Trung Quốc để xây dựng một tuyến đường sắt tốc độ cao trên đảo Java.

Cách tiếp cận của Widodo được cho là phản ánh nguyện vọng của Đảng Đấu tranh Dân chủ Indonesia. Mà người đứng đầu đảng này lại là cựu Tổng thống Megawati Sukarnoputri, con gái của Sukarno, tổng thống đầu tiên của nước này.

Sukarno, người thân Trung Quốc, và Megawati thừa kế quan điểm gần gũi với Trung Quốc đó từ người cha.

Malaysia cũng tương tự. Trong Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, Trung Quốc đã đồng ý để bảo trợ những khó khăn của quỹ đầu tư tài chính nhà nước Malaysia (1MDB – quỹ do Thủ tướng Malaysia Najib Razak sang lập). Theo đó, 1MDB sẽ bán một số tài sản trong ngành năng lượng cho China General Nuclear Power Corporation (CGNPC) – nhà sản xuất năng lượng hạt nhân lớn nhất Trung Quốc – với giá 2,3 tỷ USD.

Nhật Bản và Mỹ đã tìm cách giành sự ủng hộ của Thủ tướng Malaysia Najib Razak về vấn đề Biển Đông. Nhưng việc Trung Quốc giải cứu Thủ tướng nước này bằng sự bảo trợ tài chính quỹ 1MDB nêu trên đã đi trước một bước.

Campuchia đóng một vai trò quan trọng trong việc định hình thái độ của Đông Nam Á đối với Trung Quốc. Thủ tướng Campuchia, Hun Sen, được coi là nhà lãnh đạo ủng hộ Trung Quốc nhất trong khu vực và đã tìm cách dập tắt bất kỳ sáng kiến nào của ASEAN nhằm chống lại Bắc Kinh.

Và chừng Campuchia vẫn trung thành với Trung Quốc, ASEAN sẽ không bao giờ đoàn kết chống lại Bắc Kinh.

Thật khó để nhận biết bên nào có thể giành ảnh hưởng trên khu vực Đông Nam Á. Và rõ ràng, tranh giành ảnh hưởng với Trung Quốc là điều không hề dễ dàng.

Thái Thịnh (VNTB/Nikkei)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.