TPP cần hoạt động sớm để đối phó với diễn biến đáng lo từ Trung Quốc

TPP cần được các quốc gia phê chuẩn và đi vào hoạt động càng sớm càng tốt. Nó sẽ cho phép các quốc gia thành viên giải quyết vấn đề lượng thương mại tồn đọng do kinh tế Trung Quốc giảm tốc bằng cách tăng cường trao đổi thương mại giữa các quốc gia thành viên với nhau.

TPP cần hoạt động sớm để đối phó với diễn biến đáng lo từ Trung Quốc

Shares

Kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn

Những gì diễn ra trên thị trường tài chính và thị trường chứng khoán (TTCK) Trung Quốc những ngày đầu năm 2016 đang chỉ ra một xu thế đáng lo ngại cho nền kinh tế toàn cầu.
Sự sụt giảm mạnh của TTCK Trung Quốc trong những phiên giao dịch đầu năm đã gây ra lo ngại tại hầu hết các TTCK lớn trên toàn cầu, kể cả ở Mỹ, khiến cho nỗi lo về một sự suy giảm đột ngột của nền kinh tế Trung Quốc bùng phát trên khắp thế giới.
Một khi nền kinh tế thứ hai thế giới tăng trưởng chậm lại, cỗ máy tăng trưởng toàn cầu ắt cũng sẽ bị ảnh hưởng theo với một quy mô được dự báo sẽ không nhỏ chút nào. Để đối phó với viễn cảnh đáng lo ngại đó, thế giới cần một động cơ kinh tế mới đi vào hoạt động để bù đắp lại việc Trung Quốc giảm tốc và đó là lý do vì sao TPP cần được phê chuẩn và đi vào hoạt động càng sớm càng tốt.
Hệ quả với kinh tế thế giới khi kinh tế Trung Quốc giảm tốc
Những gì diễn ra tại nền kinh tế Trung Quốc thời điểm hiện tại khiến cả thế giới lo ngại. Tăng trưởng thấp nhất trong gần ba thập niên trở lại đây, tăng trưởng xuất khẩu giảm sút nghiêm trọng từ hai con số xuống mức âm, trong khi nhà đầu tư nước ngoài thì ồ ạt rút vốn khỏi thị trường. Việc chính phủ Trung Quốc chọn cách phá giá nhân dân tệ liên tiếp để hy vọng thúc đẩy xuất khẩu lại đang là nguyên nhân khiến TTCK nước này lâm vào rối loạn trong những ngày đầu năm.
Hai trong số bốn phiên giao dịch đầu năm TTCK Trung Quốc đã buộc phải ngừng hoạt động khi chỉ số CSI 300 sụt giảm quá 7%. TTCK Trung Quốc rớt giá thê thảm khiến cho TTCK Mỹ cũng bị ảnh hưởng theo khi chỉ số Dow Jones đã có ít nhất hai phiên giảm điểm mạnh từ đầu năm đến giờ.
Những lo ngại về việc kinh tế Trung Quốc giảm tốc đang bao trùm lên khắp các nền kinh tế trên thế giới, từ Mỹ và Nhật Bản cho đến Đức, Úc và các nước Đông Nam Á. Việc kinh tế Trung Quốc giảm tốc tạo ra hai tác động chủ đạo với các nền kinh tế trên khắp thế giới.
Đầu tiên là tỷ giá. Việc chính phủ Trung Quốc liên tiếp phá giá nhân dân tệ trong những ngày qua để thúc đẩy xuất khẩu đang tạo ra những hệ quả rất lớn, nó khiến cho các nhà đầu tư chọn cách bán nhân dân tệ để đầu tư vào các đồng tiền mạnh hơn như Yen Nhật hay USD Mỹ làm cho các đồng tiền này mạnh lên đáng kể. Điều này tác động lớn tới chính sách kinh tế của Nhật Bản và Mỹ. Đặc biệt là Nhật, khi quá trình cải tổ nền kinh tế của thủ tướng Shinzo Abe đặt nền tảng vào việc hạ tỷ giá đồng Yen để thúc đẩy xuất khẩu; việc Yen lên giá do nhân dân tệ mất giá có thể ảnh hưởng nặng nề đến nỗ lực của chính phủ Nhật Bản.
Đồng Yen tăng giá đang khiến xuất khẩu của Nhật Bản bị ảnh hưởng lớn, cán cân thương mại của Nhật đang quay trở lại tình trạng thâm hụt, với sự sụt giảm 3,3% trong xuất khẩu, điều lần đầu tiên xảy ra từ năm 2012, trong đó xuất khẩu của Nhật sang thị trường Trung Quốc giảm 8,1%.
Việc chính phủ Trung Quốc liên tiếp phá giá nhân dân tệ để thúc đẩy xuất khẩu cũng đang khiến một loạt các quốc gia rục rịch hạ tỷ giá để cạnh tranh, gây ra mối lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ toàn cầu.
Tác động thứ hai từ sự giảm tốc của kinh tế Trung Quốc với thế giới là suy giảm nhập khẩu. Trong suốt ba thập kỷ tăng trưởng nóng vừa qua, Trung Quốc là nước nhập khẩu lớn nhất thế giới, từ các nguyên liệu thô cho đến các máy móc thiết bị hiện đại. Và giờ đây khi kinh tế giảm tốc, tổng cầu nội địa giảm thì sụt giảm nhập khẩu là chuyện tất yếu.
Chẳng hạn như nhập khẩu dầu mỏ, nếu như vào năm 2003 Trung Quốc mới nhập khoảng 5,5 triệu thùng/ngày, thì đến năm 2015 đã tăng lên 11,2 triệu thùng/ngày, vượt qua Mỹ để trở thành nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới. Trung Quốc cũng dẫn đầu trong việc nhập khẩu hàng loạt các nguyên vật liệu thô, chẳng hạn như 50% lượng đồng trên toàn thế giới, 54% nhôm, 50% niken và 45% thép. Điều này tạo ra công ăn việc làm cho hàng triệu công nhân từ khắp nơi trên thế giới, từ Canada, Mỹ cho đến các nước châu Phi và Đông Nam Á.
Trong khi đó, Đức, Nhật Bản hay Hàn Quốc lại là những nhà cung cấp linh kiện máy móc thiết bị hiện đại hàng đầu cho Trung Quốc. Việc nền kinh tế Trung Quốc giảm tốc và giảm nhập khẩu vì thế đang đồng nghĩa với việc tất cả những lĩnh vực xuất khẩu này ở các quốc gia đều bị ảnh hưởng nặng nề.
TPP cần đi vào hoạt động càng sớm càng tốt
Trong bối cảnh hiện tại, khi mà nền kinh tế Trung Quốc đã chắc chắn rơi vào tình trạng giảm tốc độ tăng trưởng và gần như không còn hy vọng nó tăng trưởng cao như vài năm trước, việc tìm ra một động lực mới cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu là điều cần thiết.
Đó là lý do TPP cần được các quốc gia phê chuẩn và đi vào hoạt động càng sớm càng tốt. Nó sẽ cho phép các quốc gia thành viên giải quyết vấn đề lượng thương mại tồn đọng do kinh tế Trung Quốc giảm tốc bằng cách tăng cường trao đổi thương mại giữa các quốc gia thành viên với nhau.
Phần lớn các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất từ việc kinh tế Trung Quốc giảm tốc đều nằm trong danh sách các nước TPP như Singapore, Nhật Bản, Malaysia, Canada và thậm chí cả Mỹ.
Theo tính toán của ngân hàng ANZ, nếu kinh tế Trung Quốc suy giảm 1% thì kinh tế Singapore sẽ giảm khoảng 1,4%, do 25% lượng hàng xuất khẩu của Singapore là tới thị trường Trung Quốc. Việc nhân dân tệ mất giá và Trung Quốc giảm nhập khẩu cũng đang đe dọa nghiêm trọng chính sách tái cơ cấu nền kinh tế Nhật Bản của thủ tướng Shinzo Abe, khi mà những dấu hiệu ảm đạm về thâm hụt thương mại và sụt giảm xuất khẩu đang quay trở lại với nền kinh tế Nhật.
Một loạt các ngành sản xuất như khai thác dầu ở Canada hay việc TTCK Mỹ bị chao đảo do tác động từ việc TTCK Trung Quốc suy sụp trong những ngày đầu năm, đang là dấu hiệu cho thấy hầu hết tất cả các nước TPP đang cùng hứng chịu những tác động xấu từ kinh tế Trung Quốc, điều cần làm ở thời điểm này là đứng về cùng một phía và liên kết lại.
Vì vậy, nếu như TPP được Quốc hội Mỹ thông qua trước tháng 5.2016, đó sẽ là một giải pháp mang tính đòn bẩy mà không chỉ với Mỹ, mà tất cả các nước TPP đều chờ đợi để giải quyết những vấn đề do kinh tế Trung Quốc giảm tốc gây ra.
Nếu thời gian để Quốc hội Mỹ thông qua TPP càng lâu, những tác động mà sự giảm tốc của Trung Quốc gây ra sẽ càng lớn, không chỉ với các nước TPP khác như Nhật và Singapore, mà còn tác động đến chính kinh tế Mỹ nữa.
Về lâu dài, việc thúc đẩy TPP đi vào hoạt động chỉ là một phần trong chiến lược tạo ra một động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế thế giới sau khi Trung Quốc giảm tốc. Trong hai thập kỷ qua, sự tăng trưởng nóng của Trung Quốc là động lực chính cho tăng trưởng toàn cầu, nhưng giờ đây nó đã chấm dứt.
Việc TPP đi vào hoạt động mới chỉ là phân nửa kế hoạch của Mỹ trong việc tạo ra động lực tăng trưởng mới cho kinh tế toàn cầu.
Hiệp định đối tác và thương mại xuyên Đại Tây Dương (TTIP) là nửa còn lại của kế hoạch. Nó sẽ kết nối các nền kinh tế của EU với nền kinh tế Mỹ để tạo ra khu vực thương mại lớn nhất thế giới, mà trong đó Trung Quốc không còn giữ vai trò nào đáng kể, dù nó vẫn là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Nhàn Đàm (theo The Diplomat/The Saigon Times, Baotintuc)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.