Tổng thống Putin mặt đối mặt ông Obama, bàn chuyện chống IS

Tổng thống Putin mặt đối mặt ông Obama tại New York vào ngày 28.9 tới, khi hai Tổng thống Nga - Mỹ dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (UNGA). Cuộc nói chuyện này sẽ tập trung chuyện chống phiến quân khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria.

Tổng thống Putin mặt đối mặt ông Obama, bàn chuyện chống IS

Hai Tổng thống Mỹ-Nga sẽ đối mặt
Theo báo Guardian (Anh), ngay cả chuyện thông tin về cuộc gặp này cũng có sự bất đồng, giữa hai người phát ngôn của Điện Kremlin và Nhà Trắng:
Nga muốn giải quyết khủng hoảng ở Syria, trong khi Mỹ ưu tiên chuyện khủng hoảng ở Ukraine. Quan hệ Nga – Mỹ xuống cấp nghiêm trọng từ khi Nga sáp nhập Crimea hồi tháng 3.2014.
Mỹ và phương tây áp lệnh cấm vận kinh tế Nga, với cớ cáo buộc Nga cung cấp vũ khí và quân lính hỗ trợ quân ly khai ở đông Ukraine.
Nga phủ nhận, rằng quân đội không liên quan cuộc nội chiến này, mô tả sự cấm vận và chỉ trích của Mỹ là âm mưu hạ uy tín Nga và buộc Tổng thống Nga Vladimir Putin phải từ bỏ quyền lực.
Ông Obama sợ mang tiếng “vô trách nhiệm”
Nhà Trắng nói cuộc gặp này được thu xếp theo đề nghị của ông Putin, và dù bất đồng sâu sắc với Moscow, ông Obama cảm thấy sẽ là rất vô trách nhiệm, nếu không tìm được sự tiến bộ nào cho các cuộc khủng hoảng ở Ukraine và Syria.
Khi được hỏi, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov chỉ nói: “hai bên cùng đồng ý cuộc gặp”. Ban đầu hai bên chưa thống nhất thời gian, sau Nhà Trắng nói cuộc gặp sẽ vào thứ Hai tới.
Phó cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Ben Rhodes nói rằng một số lãnh đạo châu Âu đề nghị ông Obama nên gặp ông Putin: “Chúng tôi sẽ đo lường kết quả cuộc gặp này, không chỉ về bản chất của cuộc đối thoại, mà còn cả vì những gì diễn ra sau đó”.
Theo Guardian, Nhà Trắng thông báo trước cuộc gặp giữa hai lãnh đạo Mỹ – Nga. Còn theo ông Peskov, Tổng thống Putin mặt đối mặt ông Obama trong khoảng 1 giờ, sau khi ông Putin diễn thuyết tại UNGA.
Có thể ông Putin sẽ kêu gọi Liên Hiệp Quốc ủng hộ một chiến dịch chống phiến quân khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) và các tổ chức Hồi giáo cực đoan ở Syria.
Nga đã tăng cường hiện diện quân sự vào cuộc nội chiến Syria, vốn bùng nổ hồi tháng 3.2011, khiến 250.000 người chết và làm hàng triệu người phải chạy qua châu Âu tị nạn.
Gần đây Nga chở vũ khí, quân và khí tài quân sự đến một sân bay ở thành phố biển Latakia, khiến Mỹ cho đấy là cách Nga chuẩn bị lập căn cứ không quân ở đó.
Nga bác bỏ thông tin sự tăng cường hiện diện quân sự nhằm bảo vệ đồng minh lâu năm, nói Nga chỉ muốn giúp Tổng thống Bashar Assad chống lại IS.
Ông Peskov nói ông Putin cũng sẽ gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ngày 28.9.
Ông cũng nói: nếu thời gian cho phép, hai ông Putin – Obama sẽ đề cập cuộc nội chiến ở Ukraine.
Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest nói Ukraine sẽ là “vấn đề trọng tâm” của ông Obama và “sẽ đủ thời gian cho chủ đề này”.
Ông nói: “Tổng thống Obama sẽ lại sử dụng dịp này, để nhắc Tổng thống Putin về tầm quan trọng của việc Nga đóng góp nỗ lực vào việc thực thi thỏa thuận ngưng bắn Minks-2 mà Nga đã ký với chính phủ Ukraine”.
Earnest nói cuộc gặp của hai vị lãnh đạo Mỹ – Nga là “thể theo yêu cầu của phía Nga”, và nói bóng gió, rằng nền kinh tế Nga suy thoái – phần nào do lệnh cấm vận – là nỗi quan ngại của ông Putin.
Ông bác bỏ một ý tưởng, rằng cuộc gặp này sẽ làm hỏng nỗ lực cô lập lãnh đạo Nga của Mỹ và phương tây. Ông nói Nga đã bị suy yếu vì lệnh cấm vận toàn cầu đối với kinh tế Nga.
Ông cũng nói thêm Quỹ tiền tệ quốc tế đã dự báo kinh tế Nga sẽ suy thoái từ 3 đến 4 % trong năm nay, và Nga sẽ rớt từ nền kinh tế lớn thứ chín thế giới xuống hạng 15 thế giới.
Về chuyện Syria, Earnest nói ông Obama sẽ đề nghị Nga ủng hộ cuộc chiến chống lại IS, Mỹ cũng sẽ nhắc lại quan điểm: Nga tăng cường ủng hộ chế độ Assad “chỉ là một cuộc cược thua thấy rõ”.
Tương lai nào cho ông Assad ?
Nga – Mỹ bất đồng sâu sắc về cách xử lý tình trạng hỗn loạn ở Syria, khi Nga ủng hộ đồng minh Syria, trong khi phương tây chỉ muốn xóa bỏ chế độ Assad, trong bất kỳ giải pháp nào để kết thúc cuộc nội chiến này.
Mỹ nói ông Assad phải chịu trách nhiệm về toàn bộ cuộc nội chiến, trong khi Nga nhấn mạnh nhân dân Syria mới có quyền quyết định về số phận ông Assad, nước ngoài không được can thiệp.
Tuy nhiên, phương tây phải thừa nhận: sự hiện diện của ông Assad cùng nỗ lực duy trì quyền lực của ông đã kiềm chế được quân IS.
Georgy Mirsky của Viện kinh tế thế giới – quan hệ quốc tế (thuộc Viện khoa học Nga) cho rằng gần đây Mỹ đã dịu giọng về ông Assad: vẫn đòi ông phải ra đi, nhưng không ấn định thời gian, và không loại trừ khả năng đàm phán với ông.
Mirsky cho rằng đối thủ chính của Mỹ ở Syria nay là IS, không phải ông Assad: “Nếu IS nắm quyền lực ở Syria, an ninh toàn Trung Đông sẽ bị phá tan. Và ông Obama sẽ đi vào lịch sử là tổng thống Mỹ trao quyền kiểm soát Damascus cho khủng bố”.
Mirsky nói: “Đối với Mỹ, Assad ít ác hơn IS. Nhưng nếu Obama quyết để ông Assad ở lại, ông ấy sẽ bị chỉ trích dữ dội”.

1

Tổng thống Assad sẽ phải ra đi?
Nữ giáo sư Tatyana Tyukayeva, của Viện quan hệ quốc tế Moscow, nói: “Kịch bản Assad tiếp tục nắm quyền lực rất ít có khả năng xảy ra, vì Mỹ tốn khá nhiều để lật đổ ông và sẽ không muốn thất bại”.
Các chuyên gia nói: kịch bản hay nhất là chế độ Syria tiếp tục tồn tại, nhưng ông Assad phải ra đi.
Các quan chức và chuyên gia ở Nga cẩn trọng về khả năng hai lãnh đạo Nga – Mỹ sẽ đạt được một thỏa thuận hợp tác ở Syria.
Alexei Pushkov, chủ tịch tiểu ban đối ngoại quốc hội Nga, nói: “Cơ hội này rất hẹp, do có sự bất đồng về Assad, Ukraine và lệnh cấm vận của Mỹ”.
Dmitri Trenin, chủ nhiệm Trung tâm Carnegie ở Nga, nói ông Putin muốn có sự ủng hộ của ông Obama, để Nga cùng quân đội Syria chống IS. Bằng cách tăng cường hiện diện quân sự, Nga đang muốn có vị thế ngang bằng Mỹ ở khu vực Trung Đông.
Ông nói: “Tôi cho rằng chính sách của Mỹ khá thực dụng, họ sẽ nêu quan ngại về việc Nga liên quan cuộc nội chiến Syria, nhưng Mỹ sẵn sàng xem xét hợp tác với Nga ở đó”.
Trenin còn nói: vấn đề bất đồng chính là tương lai của ông Assad. Nga muốn đồng minh tiếp tục nắm quyền một thời gian ngắn, trước khi có một cuộc bầu cử.
Ông Putin sẽ có thể kéo giảm sức ép của Mỹ lên ông từ chuyện Ukraine, theo nhà phân tích Igor Bunin viết trên trang điện tử báo Moskovsky Komsomolets hôm 24.9:
Chiến sự ở đông Ukraine đã giảm, và ông Putin sẵn sàng “đóng băng tình hình” ở khu vực này, cho thấy ông Putin muốn “đổi ý tưởng cũ của ông là phục hồi nước Nga, để trở lại nhóm nước G-8 lãnh đạo toàn thế giới”.
Lần mặt đối mặt gần đây nhất của hai ông Putin – Obama là một loạt cuộc gặp ngắn hồi tháng 11.2014, tại hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) ở Bắc Kinh.
Sau đó, hai ông nói chuyện điện thoại với nhau 3 lần. Lần mới nhất hồi tháng 7, khi nhóm P5+1 đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran.

(theo Guardian, Russia beyond the headline)

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

51 queries in 4.665 seconds.