Quan điểm của Mỹ về biển Đông là bất di bất dịch

0
7

Đại sứ Mỹ Ted Osius tại cuộc họp báo 25/6 ở Hà Nội. Ảnh: Trúc Quỳnh

Ông Ted Osius cũng nói rằng, ông sẽ ngạc nhiên nếu Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Barack Obama không thảo luận vấn đề biển Đông trong chuyến thăm Mỹ sắp tới của nhà lãnh đạo Việt Nam.

+ Mỹ đánh giá như thế nào về tầm quan trọng chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sang Mỹ vào tháng tới và hai bên sẽ thảo luận vấn đề gì trong dịp này?

-Đại sứ Ted Osius: Khi chuyến thăm này diễn ra, đó sẽ là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam sang Mỹ. Đó sẽ là một chuyến thăm lịch sử và vì thế sẽ được Mỹ coi trọng tương xứng. Các nhà lãnh đạo của chúng tôi coi đây là cơ hội to lớn để thảo luận về những hợp tác mà chúng ta đạt được trong 20 năm bình thường hóa quan hệ và những tiến bộ mà chúng ta có thể đạt được trong 20 năm tiếp theo. Tôi dự đoán hai bên sẽ thảo luận những vấn đề trong 9 trụ cột hợp tác đã được hai bên xác định, bao gồm chính trị-ngoại giao, an ninh, kinh tế-thương mại, giáo dục, y tế, môi trường, quan hệ nhân dân hai nước…

Trong chuyến thăm cấp cao nhất như vậy, các vấn đề quan trọng nhất sẽ được bàn bạc. Tôi tin rằng, Tổng Bí thư sang Mỹ lần này sẽ đem theo một đoàn hùng hậu để làm việc với các đối tác Mỹ trên các lĩnh vực này. Chúng tôi trông đợi đây sẽ là chuyến thăm lịch sử để vạch ra tầm nhìn chung cho quan hệ hai nước trong tương lai.

+ Trong chuyến thăm này, lãnh đạo hai nước có thảo luận vấn đề an ninh hàng hải và hợp tác hàng hải hay không?

– Tôi cũng hy vọng như vậy vì đây là những vấn đề quan trọng. Hồi tháng 10 năm ngoái, Mỹ đã gỡ bỏ một phần lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam. Trong biên bản ghi nhớ về mở rộng hợp tác quốc phòng, hợp tác an ninh hàng hải cũng là lĩnh vực ưu tiên hàng đầu. Hai tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter thăm Việt Nam và cùng Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh ký tuyên bố chung về tầm nhìn quốc phòng, trong đó xác định những lĩnh vực hai bên cùng hợp tác.

Tại các cuộc gặp cấp cao, hai bên đã bàn về vấn đề biển Đông. Khi Bộ trưởng Carter ở đây, ông đã thúc giục các quốc gia có tuyên bố chủ quyền trong khu vực dừng ngay việc cải tạo các đảo chìm, ngừng tiếp tục quân sự hóa các tiền đồn trong khu vực, và đàm phán với nhau một cách hòa bình để giải quyết căng thẳng. Với bối cảnh như vậy, tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu các lãnh đạo của chúng ta không bàn về vấn đề biển Đông.

+ Sau Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Mỹ – Trung, Mỹ có điều chỉnh gì trong chính sách ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và biển Đông hay không?

– Quan điểm của Mỹ về vấn đề biển Đông là bất di bất dịch, rằng Mỹ tôn trọng quyền tự do đi lại, tự do thương mại trên biển. Quan điểm này chúng tôi đã có từ 239 năm nay, từ khi nước Mỹ được thành lập. Quan điểm của chúng tôi về việc kêu gọi các bên kiềm chế hành động gây hấn, kiềm chế sử dụng vũ lực, kiềm chế hành động đơn phương cũng không thay đổi. Mỹ không có quan điểm về tuyên bố chủ quyền cụ thể, nhưng có quan điểm về cách giải quyết tranh chấp chủ quyền là phải thông qua luật pháp quốc tế và con đường ngoại giao, không phải bằng cách chèn ép và đe dọa. Bạn không thể thay đổi chủ quyền bằng cách đổ cát xuống các bãi đá. Chúng tôi sẽ tiếp tục ủng hộ các nỗ lực của ASEAN hoàn thành Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông.

Chúng tôi cũng sẽ tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc an ninh khu vực đang định hình. Những siêu cường hiện tại và đang lên khi đụng độ nhau sinh ra nhiều xung đột. Để tránh xung đột, chúng ta cần xây dựng một hệ thống mạnh mà trong đó ASEAN đóng vai trò trung tâm và các nước lớn làm việc cùng nhau để đạt được hòa bình và thịnh vượng.

+ Ông có kỳ vọng Việt Nam và Mỹ sẽ trở thành đồng minh trong 20 năm tới?

– Trong hai nhiệm kỳ trước tại Ấn Độ và Indonesia, nhiệm vụ chính của tôi là xây dựng quan hệ đối tác toàn diện. Tại Việt Nam, nhiệm vụ của tôi là làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác toàn diện. Quan điểm của tôi là trong thế giới ngày nay, các quan hệ đối tác rất quan trọng, nên chúng ta không cần liên minh để thúc đẩy quan hệ hai nước ở khu vực và trên thế giới. Tôi sẽ tập trung vào nội dung của quan hệ đối tác toàn diện của chúng ta hơn là tên gọi của nó.

+ Sau chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng thống Mỹ Barack Obama có sang thăm Việt Nam hay không?

– Tôi hy vọng Tổng thống Barack Obama sẽ có dịp thăm Việt Nam khi vẫn còn là Tổng thống và tôi nghĩ ông Obama cũng hy vọng như vậy. Tổng thống Obama và tôi tập trung vào nội dung của quan hệ đối tác toàn diện của chúng ta. Bản chất của quan hệ Việt Nam và Mỹ muốn xây dựng là chuyển từ quan hệ song phương sang phạm vi khu vực và trên toàn cầu. Tôi rất lạc quan rằng, chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và khả năng chuyến thăm của Tổng thống Obama sẽ thúc đẩy quan hệ hai nước ở phạm vi khu vực và toàn cầu.

comments