Paul Ryan minh định đường hướng của đảng Cộng Hòa

Paul Ryan minh định đường hướng của đảng Cộng Hòa

Shares

Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan. (Hình: Win McNamee/Getty Images)

Trong một sự kiện hiếm thấy, hôm Thứ Tư, Dân Biểu Paul Ryan (Cộng Hòa-Wisconsin), chủ tịch Hạ Viện, đã đọc bài diễn văn mang chủ đề “Hiện tình chính trị Hoa Kỳ” trước Hạ Viện do đảng Cộng Hòa đang nắm đa số.

Ông Ryan ít khi đề cập đến cuộc tranh đua giữa các ứng cử viên tổng thống năm nay nên sự kiện này được coi là một phần trong nhiều hành động nhắm tới việc muốn chặn ông Donald Trump trở thành ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa. Tuy nhiên, mục tiêu của ông Ryan không chỉ là như vậy, ở cương vị này, ông còn có nhiều nhu cầu khác trong trách nhiệm đối với đảng.

Rõ ràng ông Ryan đả kích ông Trump dù trong bài nói chuyện, tuy không lúc nào ông nêu đích danh tỷ phú địa ốc. Ông cũng không đề cập đến chuyện không ứng cử viên nào, kể cả ông Trump, đạt đủ đa số 1,237 đại biểu, và mọi chuyện sẽ được giải quyết ngay tại đại hội toàn quốc vào Tháng Bảy ở Cleveland. Ông Paul Ryan sẽ nắm vai trò quan trọng là chủ tịch đại hội và do đó ông không muốn nói gì trước ngay bây giờ.

Ông Ryan còn cần phải ngăn chặn sự khai thác của bên Dân Chủ bằng cách đồng hóa đảng Cộng Hòa với ông Trump. Mặc dù ông Trump dẫn đầu trong các ứng cử viên Cộng Hòa, nhưng không có nghĩa ông Trump là đại diện đúng nghĩa của đảng và cũng không chứng tỏ có nhiều triển vọng thắng tổng tuyển cử.

Quan trọng hơn hết, Chủ Tịch Ryan phải nỗ lực tìm cách đoàn kết nội bộ đảng và tái tạo sự tin tưởng của cử tri đối với đảng. Ðảng Cộng Hòa đã biểu lộ sự bất lực và rối loạn do xuất hiện bất ngờ của ông Trump. Tình trạng ấy tác hại cho đảng không chỉ với bầu cử tổng thống mà còn đến các cuộc bầu cử Quốc Hội. Nguy cơ của đảng và của chính cá nhân Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan là các dân cử thuộc đảng Cộng Hòa có thể bị giảm ở Quốc Hội, thậm chí có thể mất đa số sau cuộc bầu cử ngày 8 Tháng Mười Một.

Nhưng cứu đảng là việc khó, vì không phải đảng Cộng Hòa chỉ bị lúng túng trong chuyện ứng cử viên tổng thống, mà còn do cách hành xử làm mất niềm tin từ mấy năm qua. Vì thế, bài phát biểu của ông Ryan chưa thể đề ra đường hướng gì hơn là nói về những lý tưởng và nguyên tác chung chung. Ðả phá ông Trump không phải là chủ định của ông Ryan, nhưng một số những vấn đề ông phê phán lại có tính cách cụ thể và mang nhiều ý nghĩa hơn. Tuy nhiên, vì không lấy làm mục tiêu chính, nhiều quan sát viên cho rằng ông Ryan chưa lập luận đủ về lý do đảng Cộng Hòa không thể chấp nhận ông Trump.

Như thế bài nói chuyện của Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan chỉ là sự trấn an những người Cộng Hòa, chứ chưa phải là một chiến lược hay chiến thuật nhắm giải quyết những khó khăn phức tạp mà đảng đang đương đầu.

Mở đầu, ông Ryan thừa nhận là ai cũng “rất dễ nản lòng khi nhìn tình trạng sinh hoạt chính trị hiện nay.” Ông nhắc lại lý tưởng của những nhà lập quốc và nguyên tắc trong Hiến Pháp để cho rằng lãnh đạo đất nước là một quá trình tranh luận chứ không phải vô trật tự. Và ông tự nhận mình là một chính trị gia ôn hòa, bằng cách viện dẫn bậc thầy mà ông đã học hỏi: Jack Kemp, cựu dân biểu chín nhiệm kỳ, cựu bộ trưởng Bộ Gia Cư thời Tổng Thống George HW Bush, và là cựu ứng cử viên phó tổng thống trong liên danh Bob Dole 1996.



Ông Ryan cảnh giác: “Khi dân chúng mất niềm tin vào chính trị thì họ cũng không tin vào cơ chế nữa.” Dân Biểu Paul Ryan, cựu ứng cử viên phó tổng thống năm 2012, được đồng viện thúc đẩy nhận chức vụ thay thế cựu Chủ Tịch Hạ Viện John Boehner (Ohio) từ nhiệm vì không thể vượt qua những trở lực do các phe nhóm cực đoan tạo nên. Ông Ryan hy vọng có thể đóng vai trò chỉnh đốn lại đường hướng của đảng Cộng Hòa. Nhưng bây giờ ông Donald Trump xen vào làm đảo lộn mọi chuyện.

Nhà tỷ phú này lợi dụng sự bất mãn của cử tri không những với đảng Cộng Hòa, mà còn có tham vọng thu hút cả những người Dân Chủ và độc lập đi theo con đường không ai có thể dự đoán sẽ tới đâu. Bằng thắng lợi liên tiếp qua các cuộc bầu cử sơ bộ ở nhiều tiểu bang, ông Trump kêu gọi đảng Cộng Hòa đoàn kết sau lưng ông. Nhưng đảng Cộng Hòa không chấp nhận ý niệm rằng ông sẽ là ứng cử viên duy nhất thắng bầu cử sơ bộ và đại diện cho đường lối của đảng.

Thể hiện quan điểm ấy, ông Ryan đả kích ông Trump, tuy không nêu đích danh, rằng: “Lãnh đạo không dựa vào chỗ gây sợ hãi mà vào việc tạo hứng khởi.” Ông nói thêm: “Chúng ta không sỉ nhục người khác để cho họ phải đồng ý với mình.” Ông Ryan phê phán cuộc tranh cử với đầy những lời lẽ kích động. Ông nói: “Chính trị là sự đấu tranh giữa những tư tưởng, không phải trận chiến đả kích nhục mạ lẫn nhau.” Ông cho rằng cần phải nâng cao trình độ tranh luận mới có thể đoàn kết quần chúng.

Ông nói: “Chúng ta không chấp nhận xấu xa, thù nghịch làm chuẩn mực.”

Ông Ryan đã nhiều lần phê phán ông Donald Trump, như khi ông Trump đề nghị cấm dân Hồi Giáo vào Mỹ hoặc khi ông Trump đe dọa sẽ có bạo loạn nếu ông không được tín nhiệm làm ứng cử viên của đảng Cộng Hòa, và những quan điểm cực đoan khác mà ông Trump luôn luôn nói ra. Nhưng trong khi cuộc tranh cử còn đang tiếp diễn, ông Ryan rất thận trọng, tránh phê phán trực tiếp một cá nhân ứng cử viên nào. Ông Ryan cũng không đề cập đến đại hội mà ông sẽ làm chủ tịch và chỉ khẳng định rằng “chúng tôi làm chủ được hành động của mình.”

Nhiều quan sát viên nhận định, ông Ryan muốn phê bình tình hình chính trị của nước Mỹ, nhưng chỉ đưa ra một mẫu mực chính trị lý tưởng không hề có ở thủ đô Washington, và xa rời thực tế. Thực tế ấy là sinh hoạt nội bộ của đảng Cộng Hòa với những chủ trương cố chấp, chịu ảnh hưởng cực đoan của phái Tea Party. Và như thế, ông không tách rời dứt khoát được đảng Cộng Hòa với ông Donald Trump.

Một hiệu quả trực tiếp bài nói chuyện của Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan có thể đánh giá bằng cuộc bầu cử sơ bộ ngày 5 Tháng Tư sắp tới ở Wisconsin, tiểu bang của ông Ryan và của thống đốc Cộng Hòa Scott Walker. Bởi vì hai ứng cử viên Ted Cruz và John Kasich có chặn được ông Donald Trump tại đây hay không sẽ có một giá trị quyết định trong việc đi đến một đại hội môi giới (brokered convention). Ở đó, ông Paul Ryan sẽ đóng vai trò môi giới thế nào? Hay là cuối cùng ông sẽ chấp nhận sự đề cử của đảng làm ứng cử viên tổng thống, dù cho đã rất nhiều lần ông xác định không chấp nhận đề cử ấy, nhưng nhiều quan sát viên lại tin rằng, cuối cùng ông có thể đổi ý.

Nguồn: Theo Báo Người Việt

Shares

54 queries in 5.194 seconds.