Ông Trump dọn dẹp “mớ hỗ độn” Trung Đông như thế nào?

Ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa Donald Trump đã chỉ trích rằng giới hoạch định chính sách ngoại giao ở Washington đã gây ra “mớ hỗn độn” Trung Đông.

Ông Trump dọn dẹp “mớ hỗ độn” Trung Đông như thế nào?

Shares


  Nếu đắc cử tổng thống Mỹ, tỷ phú Donald Trump sẽ dọn dẹp “mớ hỗn độn” Trung Đông như thế nào? Ảnh www.newyorker.com

Ứng viên tổng thống Donald Trump đã cáo buộc chính quyền Bush tạo ramớ hỗn độn Trung Đông và đổ lỗi cho Tổng thống Obama về việc rút quân đội Mỹ khỏi khu vực trong 2011. Theo ông ta, một khi đã gây ra cái “mớ hỗn độn” này, điều tồi tệ nhất là không làm gì để dọn dẹp.

 

“Mớ hỗn độn” ở Trung Đông do Mỹ gây ra

Hiện thời, khu vực Trung Đông quả là một bãi chiến trường hỗn loạn, trong đó các phe phái đánh nhau loạn xạ. Lực lượng dân quân người Hồi giáo Shi’ite đang được tổ chức lại dưới sự chỉ huy của Tehran, theo mô hình của Vệ binh Cách mạng Iran. Đôi khi, lực lượng này còn lấn át cả quân chính phủ Iraq. Ả-rập Xê-út và Qatar tiếp tục hỗ trợ người Hồi giáo Sunni ở Iraq và Syria. Điều này trên thực tế lại là tài trợ cho hoặc nhóm khủng bố IS hoặc Mặt trận al-Nusra có liên hệ với mạng lưới khủng bố Al Qaeda.

Trong khi đó, người Hồi giáo dòng Sunni – vốn bị tước vũ khí và bị đẩy ra rìa sau vụ giải tán quân đội của Saddam Hussein – lại bị mắc kẹt giữa hai chế độ thân Iran ở Iraq và Syria.

Người Sunni không có một nhà nước để bảo vệ họ và đó chính là điều khiến cho một nhà lãnh đạo Sunni cuối cùng sẽ đề xuất thành lập một nhà nước mới bao gồm các khu vực của người Sunni của Syria và Iraq.

Đáng buồn thay, giấc mơ một nhà nước Hồi giáo Sunni đã bị tan vỡ trong tay thủ lĩnh IS Bakr al-Baghdadi, một kẻ không chỉ là muốn thành lập một Nhà nước Hồi giáo mà còn cả Vương quốc Hồi giáo trên toàn thế giới. Điều đáng buồn là Mỹ từng có cả một tá cơ hội để ngăn mưu đồ này, nhưng Washington lại khoanh tay đứng nhìn.

Thủ lĩnh IS Baghdadi cũng nói về việc tạo ra một Nhà nước Hồi giáo ở Syria. Theo ông ta, điều quan trọng là người Hồi giáo cần có một nhà nước riêng để cuối cùng chinh phục cả thế giới. Chỉ có điều, việc thiết lập một nhà nước sẽ là vô cùng dễ dàng cho đối phương tìm kiếm và đánh phá.

Bất chấp sự do dự của nhiều cộng sự, thủ lĩnh IS Baghdadi vẫn theo đuổi chủ thuyết này vì việc tạo ra và điều hành một Nhà nước Hồi giáo là hết sức quan trọng đối với ông ta. Baghdadi ra sức tuyên truyền cho một Nhà nước Hồi giáo có các đường biên giới, các tổ chức hữu quan và một hệ thống hành chính hoạt động hiệu quả.

Trên thực tế, Baghdadi đã thuyết phục được không chỉ các phần tử khủng bố của Al Qaeda mà còn một số lượng lớn sĩ quan “thất nghiệp” trong quân đội Saddam Hussein bị giải tán.

Donald Trump có thể làm gì, nếu đắc cử tổng thống Mỹ?

Vậy làm cách nào mà Donald Trump có thể dọn dẹp cái “mớ hỗn độn” này, nếu ông ta đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đầu tháng 11/2016? Điều cần thiết đối khu vực Trung Đông là phải có một thỏa thuận và một nhà môi giới có uy tín cùng sức mạnh.

Dưới đây là phác thảo sơ bộ những gì mà Donald Trump có thể làm:

Để giải quyết vấn đề người Sunni ở Iraq đòi hỏi một sự kết hợp chính sách giữa “củ cà rốt” và “cây gậy”. “Cây gậy” mà Donald Trump đề xuất nhằm làm nản lòng những kẻ “cực đoan” và là chiến dịch triệt để chống lại các băng nhóm khủng bố. Để tiêu diệt cái gọi là Nhà nước Hồi giáo ở Iraq, cần phải có một viên tướng có uy tín của chế độ Saddam Hussein để dẫn dắt các khu vực của người Sunni và để lôi kéo các cựu sĩ quan quân đội Iraq bị sa thải tham gia cuộc chiến chống IS. “Củ cà rốt” là người Sunni sẽ có một nhà nước riêng, với điều kiện là họ giúp nghiền nát những kẻ khủng bố.

Mỹ cũng sẽ ngấm ngầm ủng hộ nguyện vọng của người Kurd về việc thành lập một nhà nước riêng và khuyến khích họ kiểm soát phía bắc Syria dọc theo biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu Mỹ không đứng ra đỡ đầu cho một nhà nước của người Kurd, người Nga sẽ làm việc này. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cực lực phản đối, nhưng Washington cần giải thích với Ankara rằng với tỷ lệ sinh đẻ như hiện nay, dân số của người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đông hơn người Thổ vào năm 2045.

Có lẽ Mỹ nên đề xuất một cuộc trưng cầu dân ý dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc để cho phép các tỉnh ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ mà người Kurd chiếm đa số được ly khai, cùng với người Kurd ở Iraq và Syria thành lập một nhà nước mới. Đó sẽ là điều tốt đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Những người bỏ phiếu “ra đi” sẽ bị đẩy ra bên ngoài Thổ Nhĩ Kỳ và những người bỏ phiếu “ở lại” sẽ không có lý do gì để hỗ trợ các lực lương ly khai trong tương lai. Mỹ cũng nên khuyến khích hàng triệu người Kurd ở Iran đòi ly khai.

Nga có thể từ bỏ các căn cứ hải quân và không quân Syria và nếu được đảm bảo trên thực tế rằng cuộc thánh chiến Trung Đông sẽ không tràn vào lãnh thổ nước này. Mặc dù tiến hành phi vụ ném bom ở Syria để vực dậy chế độ Assad vốn được coi là bị người Alawite (một nhánh của Hồi giáo Shi’ite) chi phối. Moscow hiện đang ở trong tình thế “tiến thoái lưỡng nan” vì ủng hộ các chế độ của người Hồi giáo Shi’ite, trong khi tất cả các tín đồ Hồi giáo ở Nga theo dòng Sunni, với con số lên tới hàng chục triệu người. Nga lo ngại rằng một chế độ thánh chiến ở Iraq hoặc Syria sẽ trở thành một mối đe dọa chiến lược đối với Nga.

Người Alawites và người Sunni ở Syria đều có thể tuyên bố chiến thắng, nhưng người Kurd sẽ được lợi hơn cả. Người Shi’ite ở Iraq sẽ có thể dễ dàng điều hành nhà nước của riêng họ mà không cần bận tâm đến sự chống đối của người Sunni và người Kurd. Họ cũng vĩnh viễn thoát khỏi ách cai trị nghìn năm của người Hồi giáo Sunni.

Chỉ có điều, cường quốc khu vực Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cực lực chống đối viễn cảnh bị mất một phần lãnh thổ và cường quốc khu vực tương lai Iran cũng không chịu từ bỏ tham vọng thành lập một đế chế của người Shi’ite ở Trung Đông.

 (Theo Asia Times)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.