Mông Cổ muốn thành quốc gia trung lập, đề phòng Nga – Trung

Theo hãng tin AP, Mông Cổ muốn thành quốc gia trung lập, vì bị hai láng giềng là Trung Quốc và Nga kẹp ở giữa nên họ phải đề phòng.

Mông Cổ muốn thành quốc gia trung lập, đề phòng Nga – Trung

Shares

Thiếu nhi Mông Cổ chào trước tượng Thành Cát Tư Hãn ở mặt tiền trụ sở Quốc hội

Từ lâu, nước này chọn hướng trở thành quốc gia trung lập thường trực, duy trì sự cân bằng giữa Bắc Kinh và Moscow, trong khi nghiêng về Mỹ và xem các đồng minh hẻo lánh là “các hàng xóm thứ ba”.

Nay, với nguồn khoáng sản phong phú giúp chuyển mình khỏi nền kinh tế dựa vào nông nghiệp, Mông Cổ đang chọn cách trung lập thường trực nhằm không bị nước ngoài thống trị. Tuần qua, dự thảo luật chuyển Mông Cổ thành một quốc gia trung lập đã được trình Quốc hội nước này.

Tổng thống Mông Cổ Elbegdorj Tsakhia nói việc này sẽ phục vụ tốt nhất cho khát vọng hòa bình, an ninh và quan hệ đối ngoại cân bằng tại Mông Cổ vốn có chưa đầy 3 triệu dân.

Bên cạnh đó, nó cũng sẽ nâng hình ảnh Mông Cổ với các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc.

Hồi tháng 9, khi dự Đại hội đồng LHQ, ông Elbegdorj phát biểu rằng Mông Cổ trung lập thường trực “sẽ góp phần củng cố hòa bình, an ninh và phát triển trong khu vực và trên thế giới”.

Trong diễn văn vận động sự công nhận Mông Cổ độc lập, vị tổng thống từng học đại học Harvard còn dẫn lịch sử hiện đại của Mông Cổ, cùng vị trí địa lý và “tính độc đáo trong sự lựa chọn hướng phát triển của chúng tôi”.

Việc xây dựng tính trung lập đã được thực hiện qua việc Mông Cổ chính thức từ bỏ vũ khí hạt nhân, từ chối liên minh quân sự. Các quan chức nói từ khi Liên Xô sụp đổ, Mông Cổ đã trung lập, dù quan hệ thân cận với Mỹ khiến Mông Cổ đưa quân và kỹ thuật viên đến Iraq và Afghanistan.

Theo AP, Mông Cổ nằm giữa hai láng giềng to là TQ và Nga, nên cảnh giác nguy cơ bị hai nước xâm chiếm.

TQ là đối tác kinh tế lớn nhất của Mông Cổ, nhập 80% hàng hóa xuất khẩu từ TQ, chiếm 30% trong giá trị nhập khẩu của nước này. TQ cũng đầu tư hơn 3,8 tỉ USD vào đất nước của Thành Cát Tư Hãn.



Trong khi đó, Nga là nguồn cung cấp năng lượng cho Mông Cổ. Trong thời Chiến tranh Lạnh, quan hệ song phương được lập và LX có tầm ảnh hưởng mạnh trong đời sống chính trị Mông Cổ. Quan hệ này vẫn mạnh, nên Mông Cổ bỏ phiếu trống khi LHQ ra nghị quyết phản đối việc Nga sáp nhập Crimea.

Trở thành quốc gia trung lập sẽ giúp Mông Cổ kết thúc quan hệ cấp thấp với NATO và Mỹ, cũng như ngăn Mông Cổ trở thành thành viên đầy đủ của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, một nhóm chính trị kinh tế do Nga và TQ chiếm vai trò chính, nhằm tìm cách hạn chế tầm ảnh hưởng của Mỹ ở Trung Á.

Có tin Mông Cổ đã được mời tham gia tổ chức trên, nhưng lãnh đạo Mông Cổ tỏ ra lạnh lẽo với ý tưởng này.

J. Baysakh, giáo sư Khoa Quan hệ quốc tế thuộc Đại học Quốc gia Mông Cổ, nói: “Hai láng giềng của chúng tôi không quan tâm việc chúng tôi thân cận Mỹ. Nên nếu đất nước chúng tôi trở thành một quốc gia trung lập thường trực, chúng tôi sẽ thoát khỏi sức ép này”.

Dự thảo luật Mông Cổ trung lập cho phép nước này duy trì quân đội, có thể tham gia một liên minh quân sự, nếu chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ hoặc nền độc lập của Mông Cổ bị đe dọa.

Nhưng theo AP, động thái này không có nhiều giá trị, trừ phi TQ và Nga ngưng gây sức ép chính trị – kinh tế đối với Mông Cổ.

Nhưng xem ra Mông Cổ hướng tới sự trung lập, tiếp sau các cuộc đối thoại giữa Tổng thống Elbegdorj với các nghị sĩ. Ngoại trưởng Purevsuren Lundeg đã giới thiệu ý tưởng này trong những chuyến thăm nước ngoài, gồm lấy ý kiến của Thụy Sĩ.

Choinkhor Jalbuu, giám đốc Viện địa – chính trị Mông Cổ và là cựu đại sứ tại Mỹ, nói: “Có quy chế trung lập thường trực không có nghĩa cô lập khỏi cộng đồng quốc tế. Nói đơn giản, đó là một vị thế mà Mông Cổ sẽ không về phe nào chống lại bất kỳ nước nào”.
Tính trung lập gắn với việc một quốc gia bảo vệ lãnh thổ và người dân, nhưng không được tham gia vào một cuộc xung đột vũ trang.

Thụy Sĩ, Costa Rica và Thành phố Vatican theo chế độ trung lập, được Công ước Hague 1097 công nhận.

Nhiều nước cũng tuyên bố trung lập trong nhiều giai đoạn lịch sử của nước đó.

(theo AP)

Shares

34 queries in 2.388 seconds.