Mọi người hiểu bầu cử sơ bộ nhờ Donald Trump

Mọi người hiểu bầu cử sơ bộ nhờ Donald Trump

Shares

Ông Donald Trump không chỉ là ứng cử viên vẫn đang dẫn đầu trong giai đoạn bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa mà ông còn là người đã vô tình làm cho mọi người hiểu rõ nhiều vấn đề trong hệ thống bầu cử sơ bộ rất phức tạp tại Hoa Kỳ.

Không quốc gia nào trên thế giới có một hệ thống bầu cử phức tạp và tốn tiền như ở Mỹ.

Nhưng điều trớ trêu là rất ít người dân Mỹ hiểu đầy đủ chi tiết về sự vận hành của hệ thống ấy. Tỉ lệ cử tri tham gia bầu cử sơ bộ do đó thường rất thấp, không khi nào trên 50% và nhiều khi chỉ khoảng 10%. Theo quan niệm của nhiều người, bầu cử sơ bộ không có gì quan trọng và không đi bầu chưa phải là từ chối sử dụng quyền tự do của mình trong chế độ dân chủ.

Ở đây, chúng ta không nhận định và phê phán về những phát biểu vung vít của ông Trump, chỉ ghi nhận rằng tác động tự nhiên của tất cả những việc này là gây chú ý và tranh luận sôi nổi.

Hậu quả là thu hút sự theo dõi, khai thác và nhận định của dư luận quần chúng, các bình luận viên và tất cả các cơ quan truyền thông một cách hào hứng. Sự kiện này làm cho những cuộc bầu cử sơ bộ luôn luôn được quan tâm đặc biệt, không bị dư luận quan sát thờ ơ như thường tình trong những kỳ bầu cử tổng thống trước kia.

Nhờ thế, hầu hết mọi người bây giờ đã có thể phân biệt rất rõ thế nào là “primary,” thế nào là “caucus,” chưa kể rất nhiều tình tiết khác trong bầu cử mà các phóng viên tìm đủ mọi cách để đào sâu khai thác.

Hệ thống bầu cử sơ bộ Mỹ thể hiện tính cách ưu việt của thể chế dân chủ nhưng đồng thời cũng chứng tỏ rằng không có những luật lệ quy định nào là hoàn thiện vĩnh viễn, luôn luôn có các khiếm khuyết cần phải cải cách chấn chỉnh trong tương lai.

Có thể quả quyết là năm nay mọi người đều hiểu biết mục tiêu của bầu cử sơ bộ là sự tranh đoạt đại biểu. Và 1,237, số đại biểu cần thiết mà một ứng cử viên Cộng Hòa phải đạt tới để được đại hội đảng ở Cleveland, Ohio, vào Tháng Bảy tấn phong làm ứng cử viên chính thức, đã trở thành con số quen thuộc nằm lòng với những công dân bình thường chứ không cần phải là quan sát viên chuyên về chính trị.

Rồi để hiểu chuyện hơn, người ta còn cần biết thế nào là đại biểu cam kết, đại biểu không cam kết, đại biểu ràng buộc, đại biểu không ràng buộc, siêu đại biểu, và vô số những chi tiết khác nhau trong luật lệ giữa đảng này và đảng khac, tiểu bang này và tiểu bang khác. Điều dễ hiểu là do tính cách phức tạp trong thể lệ được áp dụng ở mỗi tiểu bang, không có thông tin hay dự đoán nào hoàn toàn chính xác. Mỗi phóng viên, mỗi cơ quan truyền thông đưa ra những tin tức, những dự phóng ít nhiều không giống nhau, buộc độc giả và các nhà bình luận phải cân nhắc đánh giá.

Cũng chính vì có ông Donald Trump mà năm nay người ta mới lưu ý đến cái được gọi là “contested convention,” hay “brokered convention,” hay “open convention,” một tình trạng chưa hề xảy ra từ nửa thế kỷ gần đây trong giai đoạn bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa. Đây là thế rắc rối nếu vòng bỏ phiếu đầu tiên ở đại hội không đem đến kết quả có một ứng cử viên nào đạt đủ túc số 1,237 đại biểu.

Mặc dù ông Donald Trump luôn luôn là ứng cử viên dẫn đầu, nhưng căn cứ trên những dữ kiện thực tế, đa số mọi người tin rằng Đại Hội Cleveland sẽ là một đại hội bế tắc. Một số người Cộng Hòa không chấp nhận ông Donald Trump làm ứng cử viên của đảng trông đợi tình hình này như điều kiện duy nhất hợp lý và hợp luật để có thể loại ông. Tất nhiên, ông Trump và những người ủng hộ ông không chấp nhận việc ấy. Họ cho rằng ông Trump rõ ràng là người dẫn đầu thì đương nhiên phải là người thắng cuộc. Lập luận ấy có vẻ hợp lý về mặt dân chủ, nhưng thật ra không đúng. Sinh hoạt dân chủ phải tuân hành luật lệ quy định chứ không hẳn là căn cứ theo lý luận.

Cho đến nay đảng Cộng Hòa chưa bao giờ công khai xác định sẽ quyết định ra sao, bởi vì còn khoảng 15 tiểu bang chưa bầu cử. Không nên tỏ rõ đường lối gì trong khi còn chờ đợi tình hình cụ thể. Nhưng có một sự kiện không thể lầm lẫn chứng tỏ đảng Cộng Hòa và hai ứng cử viên khác quyết tâm giải quyết theo đường lối khác.

Ông Donald Trump có thể, hoặc không thể, đủ số đại biểu 1,237 trước ngày đại hội, chưa biết chắc được. Còn ông Ted Cruz và ông John Kasich thì không bằng cách gì đạt tới con số đó. Ông Cruz mới chỉ có 544, ông Kasich 149 trong khi số đại biểu còn lại khoảng 700. Chỉ trong trường hợp không tưởng, ông Trump không chiếm thêm được một đại biểu nào nữa trong 15 cuộc bầu cử cuối cùng thì ông Cruz mới có thể thắng.

Tình hình ấy hứa hẹn giai đoạn bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa sẽ còn nhiều rắc rối, có khi là biến loạn, từ nay cho đến Tháng Bảy, và người ta sẽ có dịp hiểu biết thêm nhiều chuyện. Đồng thời, ông Trump cũng gây sự hào hứng và tò mò cho mọi người để phải nhìn lại quá khứ hầu so sánh với hiện tại. Nhiều cơ quan truyền thông, quanh quẩn quá nhiều với vụ ông Trump, có thể làm khán giả hay độc giả chán ngấy, tìm cách khai thác trình bày những chuyện quá khứ.

Đài CNN kể lại rằng, trong mùa bầu cử sơ bộ năm 1976, đương kim Tổng Thống Gerald Ford và Thống Đốc California Ronald Reagan có số đại biểu gần ngang nhau và thắng bại sẽ tùy thuộc vào phiếu của những đại biểu không ràng buộc. Kết quả cuối cùng là ông Ford thắng, nhờ trưởng ban tranh cử vận động khôn khéo. Trưởng ban tranh cử của ông Ford lúc đó là ông James Baker, sau này làm ngoại trưởng nổi tiếng thời Tổng Thống George H.W. Bush, tức là Bush cha.

Bây giờ, ông Baker không cho rằng ông Trump nên được chọn làm ứng cử viên của đảng nếu ông đạt gần tới số 1,237 đại biểu hơn hết.

Ông Baker nói: “Đó là một lập luận chính trị rất khôn ngoan mà ông Trump nêu lên. Nhưng đó không phải là tiến trình mà người ta đã định. Tiến trình đó là một hoặc nhiều vòng bỏ phiếu của các đại biểu ở đại hội. Các đại biểu chọn một ứng cử viên, và hơn gì hết, đó là đại hội của đảng để tấn phong ứng cử viên.”

Theo ông Baker, để được đảng Cộng Hòa tấn phong, ban vận động của ông Trump phải tranh thủ các đại biểu như ông Baker đã làm năm 1976.

Nguồn: Theo Báo Người Việt

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.