Lãnh đạo tối cao Trung Quốc: Tập Cận Bình thu vén quyền lực cao độ

Lãnh đạo tối cao Trung Quốc: Tập Cận Bình thu vén quyền lực cao độ

Shares

Lãnh đạo tối cao Trung Quốc: Tập Cận Bình thu vén quyền lực cao độ

Trung Cộng sau đại hội lần thứ 18 hoàn thành chuyển giao quyền lực, Tập Cận Bình tiếp nhận chức vụ Tổng Bí thư, mùa xuân năm 2013 tiếp nhận chức Chủ tịch nước, Trung Quốc bước vào thời kỳ lãnh đạo của Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường. Tập Cận Bình ở Phúc Kiến, Chiết Giang tổng cộng hơn 20 năm, tiếp xúc rất nhiều với doanh nghiệp Đài Loan, được xem là người lãnh đạo Trung Quốc hiểu về Đài Loan nhất. Trong lúc đấu tranh quyền lực trong nội bộ Đảng Cộng sản vô cùng kịch liệt, ngoài những thành tích đạt được tại các địa phương, Tập còn nhận được sự ủng hộ của “phái Thượng Hải”, công trạng của ông không ai là không thấy.

Tập Cận Bình, tác phong thường ngày khá thâm trầm lặng lẽ, nhưng đến khi cần thiết ông sẽ làm mọi người kinh ngạc, thể hiện sự cứng rắn quyết liệt đến cùng. Phần tiếp theo, chúng ta theo dõi Tập Cận Bình làm sao có thể vượt qua tất cả trở ngại, tập trung quyền lực vào tay mình thật cao độ.

Tháng 9/2010, Tập Cận Bình, lúc đó làm Phó Chủ tịch nước Trung Quốc đến thị sát tại xưởng Phúc Thanh thuộc công ty điện tử Quán Tiệp. Công ty này do doanh nhân Đài Loan đầu tư, là mô hình mẫu ở Phúc Kiến, khu vực xưởng chiếm diện tích 400.000 m2, giá trị sản xuất hằng năm vượt hơn 4 tỷ USD. Tập Cận Bình khi còn làm Bí thư thành phố Phúc Châu vào năm 1990, đã thu hút doanh nghiệp Đài Loan sang đầu tư vào lĩnh vực này. Ngoài ra, vào năm 1995, tập đoàn Dụ Long cũng đã xây dựng khu xưởng xe hơi Đông Nam tại Thanh Khẩu, Phúc Châu, khi đó Tập Cận Bình giữ chức Phó Bí thư tỉnh ủy Phúc Kiến, ông đã có nhiều động thái thúc đẩy hợp tác đầu tư.

Từ năm 1985 làm Ủy viên thường vụ thị ủy Hạ Môn, đến năm 1999 giữ chức Quyền tỉnh trưởng tỉnh Phúc Kiến, năm 2002 làm Bí thư tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, năm 2007 chuyển về Thượng Hải. Trong thời gian doanh nghiệp Đài Loan đầu tư mạnh mẽ sang Trung Quốc, Tập Cận Bình đã trải nghiệm công việc ở Phúc Kiến và Chiết Giang suốt 22 năm. Ngoài tiếp xúc qua lại mật thiết với doanh nghiệp Đài Loan, Tập còn rất tích cực kêu gọi đầu tư. Tỉnh Chiết Giang trong thời gian Tập lãnh đạo đã dần kết nối với Thượng Hải, quy mô xuất khẩu đứng thứ 4 cả nước, số doanh nghiệp nước ngoài đầu tư đứng đầu cả nước. Kinh nghiệm lãnh đạo tại Chiết Giang là điềm báo cho sự vượt trội về thế lực chính trị của Tập Cận Bình ở trung ương.

2

Tập Cận Bình với doanh nghiệp Đài Loan. Ảnh chụp từ màn hình Đài Truyền hình Dân Thị

Thành tích địa phương đã dần đưa ông đi vào những quyết sách chính trị tại Bắc Kinh. Năm 2002, tại hội nghị lần thứ nhất khóa 16 của Trung Cộng, Hội đồng ủy viên thường vụ Bộ chính trị đã bầu Tập Cận Bình làm Ủy viên trung ương, trở thành ngôi sao chính trị mới. Nhưng người được Hồ Cẩm Đào chú ý muốn chọn làm người lãnh đạo tiếp theo là Lý Khắc Cường, lúc đó là tỉnh trưởng tỉnh Hà Nam. Trong đại hội Đảng lần thứ 15, Lý đã đi sớm hơn Tập một bước để trở thành Ủy viên trung ương Đảng. Đến năm 2006, một cuộc đấu tranh quyền lực giữa “phái Thượng Hải” với Hồ Cẩm Đào, Ôn Gia Bảo vô tình khiến cho con đường quan lộ của Tập Cận Bình rộng mở.

Năm 2006, Bí thư thành ủy Thượng Hải Trần Lương Vũ trong lúc họp ở Bắc Kinh bị Ủy ban Kỷ luật Trung ương bắt đi, nguyên nhân là do Trần Lương Vũ đã vướng vào đường dây tham ô quỹ bảo hiểm xã hội. Trần Lương Vũ là vị “thiếu soái” của “phái Thượng Hải”, lãnh tụ chống lưng phía sau là nguyên Chủ tịch nước Giang Trạch Dân. Sau cuộc đấu tranh giữa “phái Thượng Hải” và nhóm Hồ – Ôn, cuối cùng Trần Lương Vũ bị đi tù. Thay vào đó là nhân vật Tập Cận Bình, người luôn giữ khoảng cách cân bằng giữa “phái Thượng Hải” với “Đoàn Thanh niên Cộng sản” (Cộng Thanh Đoàn) của Hồ Cẩm Đào.

Tập Cận Bình từ Bí thư tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, được điều đến Thượng Hải làm bí thư thành ủy. Điểm mấu chốt quan trọng của lịch sử là ở đây. Sự chuyển tiếp này khiến ông chớp lấy vận may tốt hơn, khác biệt hơn so với những người thuộc cùng thế hệ lãnh đạo đương thời. Từ thế hệ lãnh đạo của Tập Cận Bình trở đi có thể thấy rõ rằng, tương lai muốn đứng vào đội ngũ lãnh đạo quan trọng của Trung Quốc, nhất định phải trải qua kinh nghiệm làm bí thư thành ủy hoặc tỉnh ủy. Ngoài ra, làm bí thư thành ủy hoặc tỉnh ủy không phải chỉ ở một tỉnh thành nào đó, mà nhất thiết phải từ 2 tỉnh thành trở lên. [Trưng Ngũ Nhạc]

Tháng 3/2007, Tập Cận Bình nhận chức Bí thư thành ủy thành phố Thượng Hải, tạo nền tảng để ông tiến vào nắm giữ quyền lực Trung ương. Bởi vì từ Giang Trạch Dân trở về sau, các đời bí thư thành ủy Thượng Hải hầu như đều tiến vào trọng tâm quyết sách của Trung Cộng, trở thành Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị Trung ương.

Quan hệ giữa Tập Cận Bình và Giang Trạch Dân, chủ yếu và đương nhiên là hình thành trong khoảng thời gian Tập Cận Bình giữ chức Bí thư thành ủy Thượng Hải. Nghe nói, ông Tập “giữ lễ” với các tiền bối rất chu đáo. Chẳng hạn như việc khi ông tiếp nhận chức Bí thư thành ủy Thượng Hải, cán bộ địa phương báo đã chuẩn bị dinh thự cho ông ở xong, mời ông đi xem. Ông đi xem qua một lượt bảo rằng dinh thự đó tráng lệ xa hoa quá, có thể không phù hợp với chức vụ như ông theo quy định, nên ông từ chối ở, bảo rằng nên để cho các cán bộ nguyên lão nghỉ dưỡng. Cách làm của ông ấy là như vậy. Cho nên tôi nghĩ thái độ của ông ấy đối với bậc nguyên lão như Giang Trạch Dân, nhất định là quan tâm rất chu đáo. [Khấu Kiện Văn]

3

Tập Cận Bình thăm cán bộ về hưu. Ảnh chụp từ màn hình Đài Truyền hình Dân Thị

Trong số 9 ghế ủy viên thường vụ Bộ Chính trị khóa 16 của Trung Cộng do Hồ Cẩm Đào đứng đầu, đã có 5 ghế thuộc “phái Thượng Hải” gồm: Ngô Bang Quốc, Giả Khánh Lâm, Hoàng Cúc, Tăng Khánh Hồng, Lý Trường Xuân. Năm 2007, trước khi Trung Cộng triệu tập đại hội thứ 17, phải quyết định người lãnh đạo thế hệ thứ 5, Tập Cận Bình được sự ủng hộ của “phái Thượng Hải” và Giang Trạch Dân, trở thành nhân vật trọng tâm.

Vào năm 2007, Trung Cộng chọn một biện pháp là đối với ủy viên ứng tuyển vào Bộ Chính trị nhiệm kỳ mới phải có sự giới thiệu dân chủ, nên triệu tập ủy viên trung ương khoảng chừng hơn 400 người và một số nguyên lão cán bộ đến dự một đại hội cán bộ lãnh đạo chính Đảng. Trong quá trình tiến cử dân chủ đó, phiếu ủng hộ Tập Cận Bình vượt qua Lý Khắc Cường. Lúc đó, nguyên nhân chủ yếu là do nhóm người Tăng Khánh Hồng (phái Thượng Hải) đã vận động hành lang trước đó. [Khấu Kiện Văn]

Được “phái Thượng Hải” ủng hộ, được sự đồng ý của Hồ Cẩm Đào, vào năm 2007 trong đại hội Đảng lần thứ 17 của Trung Cộng, Tập Cận Bình được tiến vào trọng tâm quyền lực, trở thành Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, xếp tên đứng trước Lý Khắc Cường. Sự khác biệt này xác định Tập Cận Bình đứng ở vị trí gần nhất kế thừa quyền lực từ Hồ Cẩm Đào. Năm 2008, Tập Cận Bình tiếp nhận chức vụ Phó Chủ tịch nước. Hai năm sau, tháng 10/2010, Tập Cận Bình trở thành Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ lãnh đạo quân đội, địa vị lãnh đạo tối cao thế hệ thứ 5 càng thêm củng cố.

Cũng giống như tiền lệ kế thừa chức vụ của Hồ Cẩm Đào, Tập Cận Bình sau đại hội 17 giữ nhiệm vụ xử lý chính vụ với các quốc gia quen thuộc, sắp xếp viếng thăm các nước đối tác. Tháng 2/2012, Tập Cận Bình thăm Mĩ, tổng thống Obama đã tiếp đón bằng nghi thức nguyên thủ quốc gia. So với sự nghiêm túc của Hồ Cẩm Đào, Tập Cận Bình trong mọi hoàn cảnh đều đều nhoẻn miệng mỉm cười, cá tính thâm trầm lặng lẽ khiến ông càng bình dị gần gũi. Nhưng khi nhắc đến vấn đề nhân quyền của Trung Quốc, thì thấy Tập Cận Bình lại tỏ ra bộ mặt cứng rắn.

4

Tập Cận Bình trong Bộ Chính trị Trung Cộng sau đại hội Đảng 18. Ảnh chụp từ màn hình Đài Truyền hình Dân Thị

Về cá tính của ông Tập Cận Bình, bên trong đó có một loại là, “nếu không uống rượu kính thì đành phải cho uống rượu phạt”, có một ít cá tính như vậy. Ông ấy có lúc rất là thẳng thắn bộc trực. Trong nhiều hoàn cảnh quốc tế, khi nghe người khác nói về Trung Quốc với một thái độ thiếu lễ độ, có ý vu khống, không đúng với sự thực khách quan, ông liền thay đổi sắc mặt ngay tại chỗ. [Tống Quốc Thành]

Tại đại hội Đảng lần thứ 18 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tập Cận Bình tiếp nhận chức vụ Tổng bí thư Trung ương Trung Cộng. Hồ Cẩm Đào lùi bước, giao chức Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Cộng lại cho Tập Cận Bình. Mùa xuân năm 2013, Tập Cận Bình lại tiếp nhận chức Chủ tịch nước. Ba vị trí quyền lực cao nhất của Đảng – Chính – Quân đều giao vào tay ông. Trung Quốc bước vào thời kỳ do Tập Cận Bình lãnh đạo.

Đảng của chúng ta đối mặt với rất nhiều thách thức nguy hiểm. Trong Đảng tồn tại rất nhiều vấn đề đang đợi giải quyết. Đặc biệt là trong số cán bộ đảng viên phát sinh vấn đề tham ô hủ bại, xa rời quần chúng, chủ nghĩa hình thức, chủ nghĩa quan liêu… Chúng ta phải ra công sức lớn để giải quyết. Toàn Đảng cần phải được cảnh tỉnh. Muốn phá sắt thì mình cần phải thật cứng. [Phát biểu của Tập Cận Bình ngày 15/11/2012 khi nhậm chức Tổng Bí thư Trung Cộng]

Có thể đoán được, điều tra triệt để tham ô hủ bại, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, quan hệ Trung – Mĩ, cải cách chính trị trong Đảng là những trọng điểm mà ông Tập phải làm trong nhiệm kỳ mình. Trung Quốc đang ở ngã tư cải cách. Tập Cận Bình đang gánh trên vai mình trách nhiệm lịch sử để Trung Quốc chuyển mình trỗi dậy.

Minh Nguyệt biên dịch (VNTB)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.