Kinh tế thế giới 2015: Mỹ “sống”, thế giới “chết”

Năm 2015, trong khi các nền kinh tế thế giới đều giảm thì chỉ có Mỹ là tăng trưởng đáng kể. Trong năm tới, liệu xu thế này còn duy trì?

Kinh tế thế giới 2015: Mỹ “sống”, thế giới “chết”

Mỹ khởi sắc

Năm 2015 đánh dấu sự phục hồi của kinh tế Mỹ. Sau khi đã giữ lãi suất ở số không trong 7 năm, bơm 2.500 tỷ USD vào cỗ máy kinh tế để khắc phục khủng hoảng tài chính 2008, Ngân hàng Trung ương Mỹ Fed vừa tăng lãi suất chỉ đạo hôm 16/12/2015. Washington chờ đợi tỷ lệ tăng trưởng vào năm 2016 dao động ở gần 2,5%.

Trên thị trường lao động, tỷ lệ thất nghiệp đang từ hơn 9,8% hồi tháng 5/2009 rơi xuống còn 5%. Chỉ riêng trong tháng 10/2012 nước Mỹ đã tạo ra được thêm 271.000 việc làm. Đây là thành tích cao nhất trong năm.

Tuy nhiên, việc Mỹ tăng lãi suất ngân hàng, khép lại giai đoạn “tiền rẻ” đang gây lo ngại cho các nền kinh tế đang trỗi dậy. Nhất là trong bối cảnh tăng trưởng của khối 5 nước của nhóm BRICS gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, trong năm 2015 đã hoàn toàn gây thất vọng: Brazil lún sâu vào khủng hoảng chính trị và kinh tế, Nga do tác động của các biện pháp trừng phạt của phương Tây và giá dầu giảm sụt, tăng trưởng ở số âm.

Thế giới điêu đứng

Trong năm qua, Trung Quốc may còn giữ được tỷ lệ tăng trưởng 6,5% nhưng khủng hoảng trên thị trường tài chính Thượng Hải và Thẩm Quyến hồi tháng 6/2015 là dấu hiệu báo trước một tai họa khó lường. Mùa hè năm 2015, từ 3.500 đến 4.000 tỷ USD đã bốc hơi trên thị trường chứng khoán. Giới đầu tư bắt đầu mất tin tưởng vào chính sách kinh tế và tài chính của Bắc Kinh.

Dù Trung Quốc ra sức bơm tiền vào hệ thống kinh tế, nhưng từ năm 2014 thị trường địa ốc hụt hơi, các chỉ số kinh tế liên tục đổ dốc, khu vực sản xuất dậm chân tại chỗ, xuất khẩu ứ đọng. Chỉ riêng có núi nợ của các chính quyền địa phương và doanh nghiệp thì vẫn cứ lớn thêm. Không ai biết trong gói nợ đó, có tới bao nhiêu phần trăm là nợ khó đòi.

Trong 6 tháng đầu năm 2015, Bắc Kinh đã bơm thêm 9.500 tỷ nhân dân tệ, tức khoảng 1.500 tỷ USD-vào cỗ xe kinh tế nhưng theo thẩm định của hãng bảo hiểm tín dụng Euler Hermes, để có được một tỷ lệ tăng trưởng 8% Trung Quốc cần thêm đến 6.000 tỷ USD một năm. Đó là khoản tiền khổng lồ nhưng chưa chắc gì đã thực sự hiệu quả khi biết rằng, để tạo ra 1 đồng sản phẩm, các tập đoàn của Trung Quốc cần huy động đến 3,3 nhân dân tệ tiền vốn đi vay!

Một cột trụ kinh tế khác của thế giới là Nhật Bản. Cho dù đồng yen đã giảm giá đến 60% so với USD kể từ thời điểm của năm 2013, tạo lợi thế cho khu vực xuất khẩu nhưng đà phục hồi của kinh tế Nhật còn rất bấp bênh. Tổng nợ công vẫn cao gấp đôi so với GDP.

Trong bối cảnh tương đối ảm đạm đó, Ấn Độ trong năm 2015 đã tạo bất ngờ: theo dự báo của IMF, lần đầu tiên Ấn Độ qua mặt Trung Quốc về thành tích tăng trưởng, với 7,5% trong năm nay. Theo Viện nghiên cứu về thị trường Nielsen, Ấn Độ là một trong những quốc gia trên thế giới mà người tiêu dùng tự tin nhất và tiêu thụ nội địa là động lực chính của nền kinh tế còn chậm phát triển này. Một số nhà quan sát không ngần ngại xem Ấn Độ là đầu tầu mới của châu Á.

Nhìn sang châu Âu, tăng trưởng trung bình của khu vực đồng euro mới chỉ đạt được 1,6% thua xa 2,4% của Mỹ. Thành tích nhỏ nhoi đó chưa đủ sức trấn an công luận khi biết rằng, trong năm 2015 eurozone được hưởng hai yếu tố thuận lợi : năng lượng và nguyên liệu rẻ, đồng euro mềm giá kích thích xuất khẩu.

Tháng 10/2015 tỷ lệ thất nghiệp ở EU rơi xuống mức thấp nhất từ năm 2012. Nhưng vẫn còn 10,8% dân số trong tuổi lao động không có việc làm. Tây Ban Nha dẫn đầu bảng trong số các nền kinh tế tạo thêm công việc làm cho người dân. Pháp bị chê là không có hiệu quả trong chính sách đẩy lui thất nghiệp.

Hy Lạp trong năm 2015 sau cuộc đọ sức kéo dài với các chủ nợ, nhiều chiêu chính trị ngoạn mục của nội các Alexis Tsipras, cuối cùng cũng đã đạt được đồng thuận với các chủ nợ để tạm xua tan đe dọa mất khả năng thanh toán và phải bước ra khỏi khu vực đồng euro. Dù vậy, đối với người dân Hy Lạp thì 2015 là năm thứ 6 liên tiếp kinh tế tụt hậu.

Liên quan tới nước Nga, ngày 23/11/2015 Bộ Kinh tế Nga chính thức thông báo “khủng hoảng đã đi qua”. Thực tế theo nhiều chuyên gia, không đơn giản vậy: giá dầu hỏa rơi xuống dưới ngưỡng 40 USD/thùng. GDP của Nga giảm hơn 4% trong tài khóa 2015, lạm phát vẫn trên 10% làm tê liệt tiêu thụ nội địa (10% theo dự báo của Ngân hàng Trung ương Nga; 18% theo ước tính của IMF).

Dầu hỏa và khí đốt chiếm ¼ GDP của Nga, 70% khu vực xuất khẩu của quốc gia này và bảo đảm 50% ngân sách của nhà nước. Theo giới chuyên gia để cân bằng cán cân chi thu, dầu hỏa của Nga phải được bán ra với giá tối thiểu là 50 USD/thùng.

Dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới 2016

Cơ quan đánh giá Standard and Poor (S&P) dự trù mức tăng trưởng của kinh tế Mỹ là 2,7% trong năm 2016 và điều người Mỹ không thấy được trong hơn 7 năm qua là mọi người đều có việc làm.

Nhưng triển vọng kinh tế toàn cầu u ám hơn một chút. Theo như nhận xét của Hiệp hội Kinh doanh Quốc gia Mỹ: “Triển vọng phát triển kinh tế trên toàn thế giới thấp hơn so với Mỹ, ít nhất là tại các nước đang phát triển”.

Một báo cáo của Liên Hiệp Quốc về triển vọng kinh tế toàn cầu dự báo những cơn gió ngược tiếp tục trên khắp thế giới, nhất là tại các thị trường mới nổi đã có thời thu hút các nhà đầu tư mưu tìm các mức lợi nhuận cao hơn. Ông Gus Faucher, kinh tế gia tại Công ty Dịch vụ Tài chánh PNC nhận định: “Tôi nghĩ các thị trường mới nổi sẽ gặp khó khăn hơn. Những thị trường này tùy thuộc nhiều hơn vào luồng vốn ra vào, do đó có thể có một vài xáo trộn khi Ngân hàng Trung ương Mỹ bắt đầu nâng lãi suất ở Mỹ”.

Và khi năm 2016 bắt đầu, những lo âu vẫn còn kéo dài có liên quan đến tình trạng tăng trưởng chậm hơn ở châu Âu và Trung Quốc. Mặc dù có những điều không chắc chắn, đa số các kinh tế gia đều cho rằng những cảnh báo về một cuộc suy thoái có thể xảy ra trên toàn thế giới là bị thổi phồng.

Beth Ann Bovino, kinh tế trưởng của S&P nói: “Rõ ràng mọi chuyện có thể trục trặc, chắc chắn chúng ta thấy có những lo lắng tại khu vực đồng Euro, tình trạng sụt giảm tại Trung Quốc, tất cả những sự kiện này cho thấy là có một con đường mấp mô ở phía trước, nhưng tôi không nhất thiết phải nói rằng những việc đó chứng tỏ là có thể xảy ra một cuộc suy thoái kinh tế”.

Nguồn:Theo AFP. AP, Reuters, CNN

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

37 queries in 2.562 seconds.