HIỆN TƯỢNG DONALD TRUMP (*): Nếu đắc cử tổng thống…

Cách đây 3 tháng, không nhà ngoại giao nào nghĩ tới khả năng này. Bây giờ, cả thế giới theo dõi sát sao cuộc chạy đua vào Nhà Trắng ngày 8-11 năm nay

HIỆN TƯỢNG DONALD TRUMP (*): Nếu đắc cử tổng thống…

Shares

Những người Mỹ biểu tình ủng hộ và phản đối ứng viên Donald Trump choảng nhau trên đường phố Ảnh: AP

Theo đài CNN, chưa thể khẳng định Donald Trump sẽ được đại hội Đảng Cộng hòa (GOP) đề cử làm đại diện đảng tranh ghế tổng thống hoặc sẽ thắng đại diện Đảng Dân chủ (rất có thể là bà Hillary Clinton). Tuy nhiên, sau kết quả bầu cử sơ bộ của 2 ngày “siêu thứ ba” (1-3 và 15-3) cho thấy GOP không thể ngáng chân ông Trump, người ta bắt đầu tự hỏi một cách nghiêm túc: Thế giới sẽ ra sao nếu Donald Trump đắc cử tống thống?

Thảm họa toàn cầu

Trả lời phỏng vấn của trang tin Úc News.com.au, TS David Smith, giảng viên chính ĐH Sydney thuộc Trung tâm Nghiên cứu nước Mỹ, chia sẻ: “(Tổng thống Donald Trump) là một đề tài không ai muốn nghĩ tới nhưng sự thật là bây giờ chúng ta phải nói tới nó”.

Ông Smith cho rằng nếu Donald Trump đắc cử, đó sẽ là một thảm họa ảnh hưởng toàn thế giới: “Một số phát biểu của ông ấy có thể khiến các thị trường chứng khoán chao đảo. Ông ấy có thể gây kinh hoàng cho những thị trường này, ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ kinh tế các nước”.

Một trong những kịch bản tồi tệ nhất, theo TS Smith, là ông Trump gây chiến tranh thương mại với Trung Quốc. “Không có ai là kẻ thắng cuộc trong cuộc chiến này nhưng thế giới sẽ lãnh một hậu quả tồi tệ. Một cuộc chiến như vậy giữa 2 gã khổng lồ nhất nhì thế giới về kinh tế sẽ là một thảm họa, điều mà không một chính phủ nào của thế giới còn lại và đa số người Mỹ mong muốn”.

TS Smith nêu khả năng này vì ông Trump luôn cho rằng Mỹ đang bị các đối tác thương mại như Trung Quốc lợi dụng. Do đó, Trump từng tuyên bố trên tờ The New York Times (NYT) rằng ông đã có kế hoạch tăng 45% mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc.  Tuy vậy, sau đó, Trump phủ nhận tuyên bố này nhưng NYT đã công khai băng ghi âm phỏng vấn khiến ông hết chối.

Ông Trump cũng từng phát biểu rằng khác với những người tiền nhiệm, nước Mỹ của ông sẽ không can dự vào những chiến dịch quân sự ngoài nước Mỹ. Thế nhưng, theo TS Smith, do thái độ hung hăng của ông ta, các nước có thể có một thái độ không thân thiện với nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump.

Nguy hiểm như khủng bố thánh chiến

Trước viễn cảnh Donald Trump trở thành ông chủ Nhà Trắng với những hiệu ứng khôn lường, EIU (bộ phận nghiên cứu tình báo kinh tế của tuần báo Economist xuất bản tại London – Anh) đã xếp ứng viên tổng thống Donald Trump hạng thứ 12/25 trong bảng danh sách “Nguy cơ an ninh kinh tế toàn cầu”. Nói cách khác, nguy cơ mang tên Donald Trump nguy hiểm không kém chủ nghĩa khủng bố kiểu thánh chiến. Đáng chú ý là với thứ hạng này, nguy cơ Donald Trump đứng trên cả nguy cơ Chiến tranh lạnh mới do Nga can thiệp vào Ukraine và Syria (thứ 16) và nguy cơ Hy Lạp rút khỏi khu vực đồng euro (thứ 15).

Các nhà nghiên cứu của EIU đã có những đánh giá tiêu cực như vậy dựa trên những phát biểu cực đoan của ông Trump khi vận động tranh cử. Chẳng hạn, ông công kích kịch liệt tự do thương mại, thề sát hại các thành viên gia đình tham gia tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, cấm cửa tín đồ Hồi giáo và tố cáo Trung Quốc lũng đoạn tiền tệ. Thái độ thù địch với tự do thương mại của Trump có nguy cơ làm bùng nổ chiến tranh thương mại thế giới, dẫn tới hệ quả kinh tế toàn cầu chao đảo nghiêm trọng.

Đây là lần đầu tiên EIU, một trung tâm nghiên cứu có uy tín quốc tế, đưa một ứng viên tổng thống vào danh sách “Nguy cơ an ninh kinh tế toàn cầu”. Robert Powell, người phát ngôn của EIU, thừa nhận trên tạp chí Mỹ Politico: “Đúng, đây là một trường hợp hết sức bất thường. Xưa nay, chúng tôi chưa bao giờ coi chính khách là đối tượng nghiên cứu”.

Những nhà nghiên cứu ở EIU không tin Donald Trump có triển vọng trở thành tổng thống Mỹ nhưng cảm thấy cần phải cảnh báo thế giới nếu điều này trở thành hiện thực. Lúc đó, Trump sẽ đề xuất với quốc hội thông qua những chính sách cực đoan gây tranh cãi khiến chính sách đối nội và đối ngoại của Mỹ không còn gắn kết với nhau.

Ác mộng cho Trung Đông

Các nước Trung Đông vốn chia rẽ trong nhiều vấn đề nhưng nếu Donald Trump đắc cử tổng thống, họ sẽ thống nhất lại để chống ông ta. Hanin Ghaddar, Tổng Biên tập trang tin mạng NOW ở Lebanon, nhận định: “Trump là ác mộng đối với mọi người ở đây, bất chấp bạn ủng hộ phe nào trong những cuộc chiến trong khu vực”.

Thái độ thù địch của Trump đối với đạo Hồi là quan ngại lớn nhất. Quan hệ của Mỹ và nhiều nước Ả Rập sẽ bị tổn hại. Một nhà ngoại giao cao cấp của Ả Rập tiết lộ hiện nay, nhiều nước Trung Đông đang xoay trục chung quanh Nga và Trung Quốc bởi Mỹ không còn là đồng minh đáng tin cậy. Dưới triều đại Trump, xu hướng này sẽ càng rõ nét hơn.

Ngay cả bạn bè của Donald Trump như Akbar Al Bake, Tổng Giám đốc hãng hàng không Qatar Airways, cũng cảnh báo rằng các nước Hồi giáo phản ứng tiêu cực trước đe dọa cấm người Hồi giáo đến Mỹ. “Tôi không nghĩ Trump sẽ làm chuyện đó bởi ông ta đã đầu tư rất nhiều tiền vào đây. Ông ta cũng biết rõ Trung Đông sẽ tẩy chay mình”.

Một sĩ quan an ninh cao cấp giấu tên ở Dubai cảnh báo trên đài CNN: “Donald Trump đắc cử sẽ dẫn tới một cuộc “va chạm giữa các nền văn minh” nếu ông ta khư khư giữ quan điểm “đạo Hồi ghét các nước phương Tây”.

Tham lam là đức tính tốt!

Freddy Gray, Phó Tổng Biên tập tuần báo bảo thủ Anh The Spectator, nhận định nếu Donald Trump đắc cử tổng thống, siêu cường hào phóng nhất lịch sử sẽ biến thành một đất nước ô trọc. Nước Mỹ của Donald Trump coi sự tham lam là một đức tính tốt. “Chúng ta sẽ vơ vét, vơ vét và vơ vét. Chúng ta sẽ vơ vét được nhiều tiền và tất cả mọi thứ. Chúng ta sẽ “làm cho nước Mỹ hùng cường trở lại” (khẩu hiệu hành động của Trump). Đó là những gì tôi muốn nói với quý vị”. Trump đã tuyên bố như thế và được đám đông hò hét hưởng ứng nhiệt liệt”.

Xấu xa còn có nghĩa là đẹp. Trong một bài diễn văn vận động tranh cử ở Nam Carolina, Trump từng nói: “Tranh chức tổng thống không có gì là khó. Nó gay go, nó kinh tởm, nó có nghĩa là xấu xa, nhưng nó… đẹp”. Hiện tượng Donald Trump có vẻ quá điên rồ để trở thành hiện thực. Vậy mà nó đang diễn ra” – theo Freddy Gray.

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.