Đường sắt cao tốc Trung Quốc đại thắng Nhật: Thống lĩnh?

Đường sắt cao tốc Trung Quốc đại thắng Nhật: Thống lĩnh?

Shares

Mẫu tàu cao tốc Cát Linh – Hà Đông. Ảnh: Dân Trí

Theo chuyên gia giao thông Phạm Sanh, dù là nước đi sau nhưng hiện Trung Quốc đã vượt lên, nắm vị trí thống lĩnh công nghệ đường sắt cao tốc.

Công nghệ cao chưa chắc đã trúng thầu

Trong cuộc cạnh tranh với công nghệ tàu cao tốc Nhật Bản thời gian qua, Trung Quốc liên tiếp giành được những chiến thắng quan trọng. Điển hình là các hợp đồng xây dựng đường sắt cao tốc ở Mỹ, Indonesia, Thái Lan…

Từ quan điểm cá nhân, TS Hoàng Tùng, giảng viên Đại học Xây dựng cho rằng, giá rẻ chính là yếu tố quan trọng giúp Trung Quốc dễ dàng vượt qua Nhật Bản giành được các hợp đồng xây dựng đường sắt cao tốc trên thế giới. Cụ thể, các doanh nghiệp Trung Quốc có lẽ nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ nên giá bỏ thầu thường thấp hơn doanh nghiệp Nhật Bản. Trong cạnh tranh thương mại, đối với một số nước phát triển như Nhật Bản, doanh nghiệp không được phép nhận hỗ trợ từ chính phủ, nhưng Trung Quốc có thể có chuyện đó nên họ có thể giảm giá rất nhiều.

Thêm vào đó, TS Hoàng Tùng khẳng định, về mặt công nghệ, người Trung Quốc không phải sở hữu những công nghệ đường sắt cao tốc kém mà họ vẫn có những công nghệ rất tốt, đi kèm với đó là giá rẻ nên Trung Quốc dễ thắng thầu hơn. Dĩ nhiên, chất lượng công trình sau đó thế nào thì chưa thể biết.

“Nói về công nghệ ở mức độ tinh thông, người Nhật, người Đức hay Pháp vẫn đi trước Trung Quốc về công nghệ đường sắt cao tốc nhưng khi đấu thầu cạnh tranh, những nước kia có chính sách chưa chắc đã thắng được Trung Quốc”, ông Tùng nhận định.

Trong khi đó, TS Phạm Sanh, chuyên gia giao thông bày tỏ quan điểm có phần trái ngược. Theo ông, khó có thể nhận định được đường sắt cao tốc Trung Quốc “đại thắng” trước Nhật Bản là do yếu tố giá rẻ hay công nghệ cao bởi thực chất việc thắng/thua này liên quan đến đấu thầu.

“Nhiều khi công nghệ cao chưa chắc đã trúng thầu và không phải cứ công nghệ cao, đi trước là hơn. Nói về công nghệ cao thì công nghệ của Mỹ, Pháp rất tốt nhưng vì sao các nước không chọn thì rất khó nói, vì thế rất khó so sánh đường sắt cao tốc Trung Quốc với Nhật Bản. Trong đấu thầu có rất nhiều yếu tố, đặc biệt là đấu thầu quốc tế và những gói thầu liên quan đến công nghệ. Nó tùy thuộc vào yêu cầu về chi phí, mức độ công nghệ và tùy theo cả nguồn vốn của mỗi chủ đầu tư, mỗi quốc gia”, TS Phạm Sanh nói.

Ông dẫn ví dụ, đường sắt trên cao của Việt Nam không chọn công nghệ Mỹ, Nhật Bản… mà tùy thuộc vào nước cho Việt Nam vay tiền hoặc tùy thuộc vào chính yêu cầu của Việt Nam đòi hỏi công nghệ ở mức độ nào. Việt Nam chưa có đường sắt cao tốc nhưng nếu chúng ta không yêu cầu cao thì những nước dù công nghệ tàu cao tốc của họ không phải là “đỉnh” nhất vẫn có thể trúng thầu.

“Trong quy luật thị trường có rất nhiều yếu tố. Nhiều khi do liên quan đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội… mà bản thân người đấu thầu không muốn trúng thầu ở nước đó và họ chuyển sang nước khác. Bởi thế, không thể từ những gói thầu đã trúng mà kết luận vội vàng vì sao quốc gia này thắng quốc gia kia”, ông lưu ý.

Tương tự, TS Phạm Sanh cũng nhấn mạnh rằng, chưa thể khẳng định quá nhanh rằng Trung Quốc thắng thầu xây dựng đường sắt cao tốc là nhờ giá rẻ bởi công nghệ nào thì giá đó, hơn nữa nhiều khi chỉ dựa vào phán đoán trong khi bản thân không phải là người trong cuộc, chưa nắm được hợp đồng cụ thể ra sao hay phát ngôn chính thức từ các phía. Tùy theo từng gói thầu mà Trung Quốc bỏ giá thiết bị rẻ hay đắt.

Đừng nói Trung Quốc dở, Nhật giỏi

Theo TS Phạm Sanh, đường sắt cao tốc Trung Quốc dù đi sau Nhật Bản, Mỹ… nhưng có những tiêu chí họ đã vượt qua. Tự Trung Quốc đã có chủ trương, định hướng, tầm nhìn xa thành ra dù công nghệ của họ đi sau các nước nói trên nhưng hiện nay mạng lưới của Trung Quốc đã vươn tới Mỹ.

Trong quá trình thiết lập mạng lưới đường sắt cao tốc trên thế giới, dù ban đầu Trung Quốc mượn công nghệ của nước ngoài nhưng dần dà nó đã trở thành công nghệ của Trung Quốc. Bây giờ Trung Quốc đã vượt lên, nắm vị trí thống lĩnh công nghệ đường sắt cao tốc.

“Mỗi nước đều có chiến lược về đầu tư, công nghệ khác nhau. Riêng đường sắt cao tốc Trung Quốc, họ cũng có những công nghệ nhất nhì thế giới chứ không phải áp chót. Vấn đề là hợp đồng, chủ đầu tư lựa chọn ra sao.

Ông bà mình có câu “Tiền nào, của nấy”, đừng nói Trung Quốc dở mà Nhật Bản thì giỏi. Hơn nữa khi nói về chất lượng các công trình Trung Quốc đảm nhận, trước hết phải nói về trình độ quản lý của đơn vị ký hợp đồng với nhà thầu Trung Quốc. Đồng tiền họ sử dụng có đúng không, quản lý hợp đồng có đúng không, nếu sơ hở trong chọn thầu, trong hợp đồng rồi khi xảy ra sự cố lại không biết làm sao để quản lý trở lại cho tốt thì lỗi chủ yếu thuộc về chính đơn vị đó”.

TS Sanh cũng cho rằng, việc Trung Quốc đẩy mạnh phát triển hạ tầng, trong đó có giao thông, cụ thể là đường sắt cao tốc, thậm chí xuất khẩu công nghệ đường sắt cao tốc ra bên ngoài là điều hết sức bình thường và nằm trong chiến lược của họ.

“Trung Quốc đang muốn đuổi kịp công nghệ đường sắt cao tốc của Mỹ, thậm chí một số tiêu chí của họ đã vượt qua Mỹ, đất nước Trung Quốc lại rộng, người đông, kinh tế mạnh. Khi nền kinh tế có vấn đề thì họ nghĩ đến vấn đề xây dựng cơ bản, trong đó có hạ tầng, công nghệ hạ tầng chính là giao thông và trong giao thông có đường sắt. Đường sắt tiêu tốn một lượng tiền rất lớn và Trung Quốc đã lao vào cái này.

Nên nhớ rằng nếu đường bộ cao tốc thì nhiều nước giỏi, nhưng nói về đường sắt cao tốc thì chỉ đếm trên đầu ngón tay. Có thể do vừa qua tình hình kinh tế khó khăn, Trung Quốc cần phải tạo việc làm, lại có sẵn công nghệ nên phát triển đường sắt cao tốc.

Trước tiên họ làm trong nước, tiềm lực vẫn còn lớn nên xuất khẩu ra nước ngoài. Khi đã chạy nước ngoài và cố tình muốn vực ngành này dậy thì họ bỏ thầu giá tương đối, lấy lời ít hoặc chỉ để cầm cự, do đó sẽ rẻ hơn những nước công nghệ cao hơn mà giá quá cao”.

Theo Thành Luân (Đất Việt)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.