Đâu là tử huyệt của tổng thống Mỹ Obama và đảng Dân chủ?

Cuộc chạy đua vào chiếc ghế tổng thống Mỹ nhiệm kỳ tới đang diễn ra căng thẳng và quyết liệt hơn bao giờ hết, dù vẫn còn 7 tháng nữa thì cuộc chạy đua này mới ngã ngũ.

Đâu là tử huyệt của tổng thống Mỹ Obama và đảng Dân chủ?

Shares

Không chỉ đơn thuần là một cuộc cạnh tranh giữa hai ứng cử viên như những cuộc bầu cử đơn thuần khác, cuộc chạy đua vào Nhà Trắng còn là một đọ sức giữa hai lập trường và quan điểm chủ đạo của người dân Mỹ và nước Mỹ. Chiến thắng sẽ phụ thuộc vào việc lập trường nào được cử tri Mỹ ủng hộ hơn ở thời điểm diễn ra cuộc tranh cử.

Nhưng chỉ có thế thì sẽ là một sự thiếu sót. Vì nó còn phụ thuộc vào những điểm yếu của mỗi bên, và cách các bên khai thác và tận dụng điểm yếu của đối phương. Đứng mũi thì chịu sào, ông Obama đang là đương kim tổng thống của đảng Dân chủ, vậy thì tử huyệt lớn nhất của ông Obama và đảng Dân chủ là gì?

Nếu đặt ra câu hỏi đâu là lỗ hổng lớn nhất trong chính sách của tổng thống Obama và đảng Dân chủ trong hai nhiệm kỳ vừa qua với bất cứ người Mỹ nào, thì hầu hết đều sẽ trả lời rằng: đó là vấn đề vị thế của nước Mỹ trên thế giới. Đó cũng đang là mục tiêu đang được đảng Cộng hòa khai thác mạnh mẽ nhất trong thời gian vừa qua, như một cách hạ uy tín của đảng Dân chủ. Và phải thừa nhận rằng nó không phải là không có hiệu quả.

Theo một cuộc khảo sát gần nhất, chỉ có hơn 30% người dân Mỹ hài lòng với vị thế của nước Mỹ trên thế giới ở thời điểm hiện tại. Trong khi vào năm 2000, trước khi xảy ra sự kiện 11/9 và cuộc chiến Afghanista, tỷ lệ này lên tới 71%. Sẽ là bất công cho ông Obama và đảng Dân chủ, nếu quy kết cho việc sụt giảm gần 40% này trong 15 năm qua cho hai nhiệm kỳ của vị tổng thống da màu và đảng Dân chủ của ông. Nhưng cũng không có gì sai nếu như tin rằng, quá nửa sự sụt giảm đó bắt nguồn từ chính sách đối ngoại có phần yếm thế của ông Obama và đảng Dân chủ trong gần 8 năm qua.

Công bằng mà nói, việc ông Obama và đảng Dân chủ duy trì chính sách đối ngoại có phần thiếu cứng rắn và quyết liệt trong gần 8 năm cũng bắt nguồn từ nhiều lý do khách quan. Không chỉ do đặc điểm tập trung vào các vấn đề đối nội, đặc biệt là khôi phục nền kinh tế Mỹ trong những năm qua, vốn là lập trường chủ đạo thường thấy ở đảng Dân chủ trong bất kỳ giai đoạn nào.

Nó còn để đáp ứng một yêu cầu thực tế: kinh tế Mỹ đã suy yếu đi nhiều sau hai cuộc chiến Afghanistan và Iraq. Chính lập trường tập trung vào hồi phục nền kinh tế đã đem lại chiến thắng cho ông Obama và đảng Dân chủ trong năm 2008, đánh bại ứng cử viên của đảng Cộng hòa là ông McCain với quan điểm duy trì sự hiện diện của Mỹ trên thế giới. Sau gần 8 năm theo đuổi chính sách thiên về đối nội của ông Obama và đảng Dân chủ, nền kinh tế Mỹ đã bắt đầu nếm trái ngọt. Nhưng thành quả nào cũng có cái giá của nó.

Cái giá mà ông Obama và đảng Dân chủ phải trả để hồi phục được nền kinh tế Mỹ, là việc khiến vị thế quốc tế của nước Mỹ trên thế giới suy giảm đáng kể. Trong suốt hai nhiệm kỳ của tổng thống Obama, nước Mỹ gần như không có một động thái nào để tăng cường vị thế của mình trên thế giới. Thậm chí là còn giảm đi đáng kể, với việc rút toàn bộ lính Mỹ ra khỏi Iraq vào năm 2011 và một phần lớn quân đội ra khỏi Afghanistan.

Về bề ngoài, nó là động thái thực hiện lời hứa mà ông Obama đã đưa ra khi tranh cử chức tổng thống. Nhưng thực chất, việc rút quân khiến cho những chi phí quân sự lớn giảm đáng kể, giúp kế hoạch hồi phục kinh tế của ông Obama diễn ra thuận lợi hơn. Việc thực hiện lời hứa rút quân khỏi Trung Đông đã giúp ông Obama thắng cử nhiệm kỳ thứ hai, với tỷ lệ phiếu áp đảo. Nhưng đó cũng là điểm yếu lớn nhất đang được đảng Cộng hòa khai thác.

Trên thực tế, việc rút quân khỏi Iraq và Afghanistan của ông Obama đã nhận được những phản ứng trái chiều. Về cơ bản, người dân hài lòng với việc con em họ không phải tiếp tục đổ máu ở nơi xa xôi và tiền thuế của họ không phải phung phí vì những vấn đề quân sự. Ông Obama chiến thắng nhiệm kỳ thứ hai một phần là vì vậy. Nhưng, người dân Mỹ và nhất là các nghị sĩ Mỹ cũng không hài lòng với việc rút toàn bộ quân Mỹ ra khỏi Iraq.

Người dân và các nghị sĩ Mỹ cho rằng, đó là một quyết định sai lầm về chiến lược. Rút toàn bộ quân đội Mỹ khỏi Iraq có thể khiến cho tình hình ở đất nước này rơi vào hỗn loạn, và thực tế là sự nổi dậy của nhà nước Hồi giáo IS hiện nay ở miền Bắc Iraq sẽ không nghiêm trọng đến thế nếu quân Mỹ vẫn còn hiện diện ở đây. Trên hết, việc rút toàn bộ quân lính khỏi Iraq có thể khiến cho ảnh hưởng của Mỹ ở đất nước mà họ tốn rất nhiều xương máu mới giành được chiến thắng mất đi phần lớn. Đó là một điều không thể chấp nhận được với đa số những người dân và các nghị sĩ Mỹ.

Sự yếm thế trong chính sách đối ngoại của ông Obama không chỉ thể hiện ở vấn đề rút quân khỏi Trung Đông. Mà còn ở sự kém nhanh nhạy và cương quyết với các thách thức lớn diễn ra trên thế giới. Chưa bao giờ thế giới lại thấy một nước Mỹ có vẻ nhu nhược đến thế trong vài năm trở lại đây. Lần lượt là những động thái hung hăng của Trung Quốc ở châu Á Thái Bình Dương, xung đột ở Ukraine và sự trỗi dậy của nhà nước Hồi giáo IS ở Trung Đông. Nước Mỹ gần như thờ ơ với tất cả những biến cố đó và để mặc chúng tự diễn ra mà không có một động thái can thiệp hiệu quả.

Ngày càng có nhiều đồng minh đặt dấu hỏi về vai trò của Mỹ trong bức tranh chính trị an ninh toàn cầu, mà điển hình là EU trong vấn đề xung đột ở Ukraina. Lần đầu tiên trong nhiều năm qua, Đức và các nước EU thân Mỹ đã dám đứng lên thách thức quyền lực của Mỹ và tự giải quyết vấn đề Ukraina theo cách của mình không cần tham khảo Mỹ như thường lệ.

Đây đang là điểm được đảng Cộng hòa xoáy sâu vào trong chiến lược tranh cử của mình. Viễn cảnh mà đảng Cộng hòa đang vẽ ra cho người dân Mỹ, là nước Mỹ sẽ đánh mất vai trò người đứng đầu trong hệ thống chính trị an ninh toàn cầu của mình, nếu như cứ tiếp tục duy trì chính sách đối ngoại yếm thế của ông Obama và đảng Dân chủ. Nước Mỹ khi đó sẽ không còn là siêu cường nữa, mà sẽ chỉ còn là nền kinh tế lớn nhất thế giới mà thôi.
Vị thế đứng đầu hệ thống an ninh chính trị toàn cầu hiện nay của nước Mỹ, là kết quả của nhiều năm xây dựng các mối quan hệ chiến lược trên khắp toàn cầu, chứ không phải chỉ ngày một ngày hai. Và chính sách đối ngoại của ông Obama và đảng Dân chủ đang phá hỏng thành quả lâu dài đó, một việc sẽ dẫn tới những hậu quả chính trị và an ninh khổng lồ.

(theo Bloomberg)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.