Cộng Hòa và Dân Chủ ‘đụng lớn’ vụ bổ nhiệm Tối Cao Pháp Viện

Cộng Hòa và Dân Chủ ‘đụng lớn’ vụ bổ nhiệm Tối Cao Pháp Viện

Shares

Cố Thẩm Phán Antonin Scalia, người mà sự ra đi đột ngột có thể làm xáo trộn chính trường Mỹ trong năm bầu cử. (Hình: Chip Somode/Getty Images)

Hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ đang “đụng lớn” về chuyện có nên bổ nhiệm một thẩm phán Tối Cao Pháp Viện hay không, ngay sau khi Thẩm Phán Antonin Scalia bất ngờ qua đời hôm Thứ Bảy ở một trang trại tại Texas.

Vấn đề chính là liệu Tổng Thống Barack Obama có nên bổ nhiệm nhân vật thứ chín của Tối Cao Pháp Viện vào lúc ông chỉ còn chưa đầy một năm là mãn nhiệm kỳ.

Theo CNN, ngay sau khi biết tin ông Scalia qua đời, Tổng Thống Barack Obama cho biết ông có dự định bổ nhiệm người thay thế.

“Tôi có nhiều thời gian để làm chuyện này để Thượng Viện thực hiện trách nhiệm mở một cuộc điều trần và tổ chức một cuộc bỏ phiếu công bằng cho cá nhân đó cho kịp thời,” ông Obama nói. “Có nhiều trách nhiệm tôi nhận lãnh một cách nghiêm túc, và mọi người cũng nên làm như vậy. Chuyện này quan trọng hơn chuyện đảng phái. Đây là công việc thể hiện dân chủ. Đây là công việc mà cố Thẩm Phán Antonin Scalia đã dành cả cuộc đời để thực hiện.”

Thẩm Phán Antonin Scalia do cố Tổng Thống Ronald Reagan thuộc đảng Cộng Hòa bổ nhiệm, và được coi là thành viên bảo thủ nhất của Tối Cao Pháp Viện.

Ngay lập tức, Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell (Cộng Hòa-Kentucky), lãnh tụ khối đa số Thượng Viện, nói rằng “nên chờ đến khi Hoa Kỳ có tổng thống mới rồi hãy đề cử.”

“Người dân Mỹ nên có một tiếng nói trong chuyện chọn thẩm phán kế tiếp cho Tối Cao Pháp Viện. Thành ra, sự bổ nhiệm này nên chờ cho tới khi chúng ta có một tổng thống mới,” ông McConnell nói qua một bản tuyên bố.

Thượng Nghị Sĩ Harry Reid (Dân Chủ-Nevada), lãnh tụ khối thiểu số Thượng Viện, không đồng ý, và nói rằng tổng thống phải bổ nhiệm “ngay lập tức.”

“Với nhiều vấn đề quan trọng đang chờ đợi Tối Cao Pháp Viện, Thượng Viện có trách nhiệm phải trám chỗ trống này, càng sớm càng tốt,” ông Reid nói, qua một bản tuyên bố. “Trong lịch sử Hoa Kỳ gần đây, chưa bao giờ Tối Cao Pháp Viện bị một ghế trống. Và nếu điều này xảy ra thì thật là xấu hổ cho Thượng Viện vì đã không hoàn thành những trách nhiệm quan trọng nhất mà Hiến Pháp quy định.”

Như vậy, sự kiện ông Scalia bất ngờ ra đi trong năm bầu cử làm cho tình thế chính trị Hoa Kỳ càng thêm rối rắm và đầy những đụng độ giữa hai đảng, và có thể gây ảnh hưởng cả ba ngành tư pháp, lập pháp, và hành pháp Hoa Kỳ.

Ngay trong buổi tranh luận giữa các ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa ở Greenville, South Carolina, tối Thứ Bảy, ứng cử viên Donald Trump nói ngay: “Tôi nghĩ ông Mitchell phải hoãn, hoãn, và hoãn vụ bổ nhiệm này.”

Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio (Cộng Hòa-Florida), một ứng cử viên khác, cũng đồng ý với ông Trump.

Riêng Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas) nói ông sẽ dùng thủ thuật câu giờ (filibuster) để Thượng Viện không thể chuẩn thuận người do ông Obama đề cử.

Mặt khác, bà Hillary Clinton, ứng cử viên tổng thống hàng đầu của đảng Dân Chủ, phản ứng ngay: “Thượng Viện mà không chuẩn thuận đề cử vào Tối Cao Pháp Viện thì thật là tệ hại.”

Theo luật hiện hành của Thượng Viện, chỉ cần 51 thượng nghị sĩ đồng ý là một người được tổng thống đề cử được vào Tối Cao Pháp Viện.

Cơ quan tư pháp cao nhất Hoa Kỳ có tổng cộng chín thành viên, và không có giới hạn nhiệm kỳ, có nghĩa là họ có thể làm việc cho tới khi qua đời, hoặc tới khi muốn nghỉ hưu.

Trước khi Thẩm Phán Scalia qua đời, trong chín người này, có năm người do các tổng thống Cộng Hòa bổ nhiệm, và bốn người do các tổng thống Dân Chủ bổ nhiệm.

Vì thế, với tám người hiện nay, kết quả các cuộc bỏ phiếu quyết định, theo lý thuyết, nhiều phần sẽ là 4-4. Khi đó, theo các học giả hiến pháp giải thích, quyết định của Tối Cao Pháp Viện sẽ không có giá trị, mà quyết định của tòa dưới trước đó có giá trị.

Nói rõ hơn, nếu tòa kháng án đưa ra một quyết định, có bên thắng và bên thua, nếu bên thua không đồng ý, có quyền đưa lên Tối Cao Pháp Viện. Nếu tám thẩm phán bỏ phiếu 4-4, có nghĩa là phán quyết trước đó của tòa kháng án được giữ nguyên.

Trở lại thủ tục của Thượng Viện, nếu phía Cộng Hòa muốn ngăn chặn một cuộc chuẩn thuận, chỉ cần một thượng nghị sĩ câu giờ là được.

Trong trường hợp này, phía Dân Chủ phải có ít nhất 60 phiếu mới có quyền chấm dứt sự câu giờ này.

Hiện nay, Dân Chủ có 46 phiếu và Cộng Hòa có 54 phiếu tại Thượng Viện.

Lý do phía Cộng Hòa chống lại chuyện bổ nhiệm này vì họ không muốn Tối Cao Pháp Viện có năm thành viên do tổng thống Dân Chủ bổ nhiệm.

Gần 50 năm nay, Cộng Hòa luôn có lợi thế trong các quyết định của Tối Cao Pháp Viện, vì lúc nào cũng có năm thẩm phán do tổng thống Cộng Hòa bổ nhiệm.

Về phía Dân Chủ, đây là cơ hội “ngàn vàng” để họ thay đổi cán cân quyền lực trong cơ quan tư pháp cao nhất Hoa Kỳ.

Hiện nay, và trong những ngày tới, Tối Cao Pháp Viện sẽ phải quyết định các vấn đề hệ trọng của Hoa Kỳ như quyền phá thai, bảo vệ môi trường, di dân, quyền sở hữu súng… cùng nhiều vấn đề khác.

Nguồn: Theo Báo Người Việt

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.