Chuyên gia Mỹ đòi mạnh tay với Trung Quốc ở Biển Đông

Điều trần hôm 21/9 tại Hạ Viện Mỹ, ba chuyên gia hàng đầu của Mỹ về Biển Đông đã phê phán các thiếu sót trong đối sách của Mỹ chống lại tham vọng của Trung Quốc trên Biển Đông. Họ đề xuất nhiều biện pháp rất cụ thể, cả về pháp lý, chính trị hay quân sự nhằm răn đe Bắc Kinh mạnh hơn.

Chuyên gia Mỹ đòi mạnh tay với Trung Quốc ở Biển Đông

Shares

 Chuyên gia Mỹ đề xuất tăng cường tuần tra nhiều hơn trong khu vực 12 hải lý của các đảo Trung Quốc xây dựng phi pháp ở Biển Đông

Tiến sĩ James Kraska, giáo sư luật quốc tế tại Học viện Hải chiến Mỹ cho rằng chính quyền ông Obama đã hoàn toàn sai lầm khi chỉ gọi các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông là «quá đáng», mà không dám gọi thẳng đó là «phi pháp».

Theo ông Kraska, Mỹ cần phải làm rõ vấn đề cách gọi, vì yêu sách chủ quyền của Trung Quốc không chỉ là «quá mức» mà là «bất hợp pháp». Do vậy ông Kraska đề nghị: «Chúng ta phải nói thẳng, phải loại bỏ các từ ngữ quá ngoại giao, vì điều đó chỉ nuôi dưỡng sự mơ hồ và hoài nghi, có lợi cho Trung Quốc».

Trong khi bà Bonnie Glaser, chuyên gia nghiên cứu châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Mỹ (CSIS) nhấn mạnh trên tác hại của thái độ quá thận trọng của chính quyền Obama đối với Trung Quốc trong thời gian qua. Theo chuyên gia này, vì rụt rè Mỹ đã không được Trung Quốc coi trọng.

Bà Glaser nêu bật việc chính quyền Obama đã dành ưu tiên hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và thỏa thuận hạt nhân Iran, vì thế đã không dám cứng rắn đối với Bắc Kinh trong vấn đề Biển Đông.

Tuy nhiên theo bà Glaser, chính quyền Mỹ đã sai lầm khi cho rằng quá cứng rắn trên vấn đề Biển Đông sẽ hại cho các hồ sơ khác cần sự hợp tác của Trung Quốc. Bà Glaser cho rằng Mỹ hoàn toàn có thể làm cả hai việc cùng một lúc, và nhất thiết phải nói nói rất rõ cho Trung Quốc biết rằng hành vi của họ không thể chấp nhận được.

Về phương diện quân sự, các chuyên gia đều chỉ trích thể thức «qua lại vô hại» mà Hải quân Mỹ đã áp dụng trong ba chuyến tuần tra bên trong vùng 12 hải lý của các đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp trái phép tại Trường Sa.



 
Cận cảnh một phần Đá Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp, xây dựng thành đảo nhân tạo trái phép

Giáo sư luật Kraska nhấn mạnh, Mỹ không nên dùng thủ tục yếu nhất để thách thức đòi hỏi chủ quyền vô lý của Trung Quốc, vì rõ ràng là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển không công nhận lãnh hải chung các đảo nhân tạo bồi lấp phi pháp của Trung Quốc.

Giáo sư Kraska đề nghị Mỹ phải cho máy bay bay qua các đảo nhân tạo trong tay Trung Quốc ở Trường Sa, chẳng hạn như qua Đá Vành Khăn, và tiến hành nhiều cuộc tuần tra hơn vì quyền tự do hàng hải trong khu vực, một mình hay với nước khác.

Đó cũng là khuyến nghị của bà Glaser, muốn Mỹ thực hiện các cuộc tuần tra một cách thường xuyên hơn để phá vỡ chiến thuật ngăn chặn tàu Mỹ của Bắc Kinh.

Còn tiến sĩ Andrew Erickson, giáo sư tại Viện Nghiên cứu về Hàng hải Trung Quốc cũng thuộc Học viện Hải chiến Mỹ lại phê phán các quan chức Mỹ không dám thừa nhận một cách công khai là ngoài lực lượng hải quân và hải cảnh, Trung Quốc còn có một lực lượng thứ ba đang giúp Bắc Kinh thâu tóm Biển Đông: Đó là lực lượng dân quân biển. Theo chuyên gia này, Washington phải cấp tốc đề ra một chiến lược toàn diện hơn để đối phó với Bắc Kinh.

Giáo sư Kraska gợi ý rằng nếu Trung Quốc không sẵn sàng chấp nhận phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực, thì các nước vẫn có thể kiện Trung Quốc ra các tổ chức quốc tế khác về các vi phạm mà Tòa Trọng tài nêu bật.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế có thể xét xử vụ hải cảnh và dân quân biển Trung Quốc vi phạm các quy định quốc tế về phòng ngừa va chạm trên biển (COLREGS), Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế có thể xử lý các vi phạm mã số bay, và Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc có thể phán quyết về việc biến tàu cá thành công cụ của quân đội.

Shares

21 queries in 2.374 seconds.